وقتی فدراسیون فوتبال ما بر خلاف تعریف بینالمللیاش در دسته «سازمانهای غیردولتی» قرار نمیگیرد، با این همه مشکل مالی روبهرو است و به غیر از کمکهای مالی سازمان تربیت بدنی، در این یک سال اخیر درآمد دیگری نداشته، صحبت کردن درباره خصوصی شدن باشگاهها عجیب است. این روزها تقریبا همه روزنامههای ورزشی مینویسند که فوتبال ایران باید خصوصی شود و مدام از زبان مسؤولان سابق فدراسیون فوتبال میشنویم که میگویند اگر باشگاههای ایرانی تا فلان سال خصوصی نشوند، فیفا و AFC بلایی سرمان میآورند بدتر از تعلیق. حتی کار به جایی رسیده که اتحادیه همایشی با عنوان خصوصیسازی با حضور مدیران دولتی برگزار میکند. البته هیچکس بدش نمیآید که فوتبال خصوصی شود بلکه شاید خیلیها از جمله سازمان تربیت بدنی هم از این اتفاق استقبال کنند اما آیا تا به حال به این فکر کردهایم با چه ابزاری میخواهیم به این سمت حرکت کنیم.
تا هفته قبل که هنوز پیام به اداره کل تربیت بدنی خراسان واگذار نشده بود، گلایههای مهدی هاشمینسب از وضعیت پیام در برنامه نود آنقدر تکراری شده بود که بیننده تلویزیونی را یاد سریال «سالهای دور از خانه» و مشکلات بانو اوشین میانداخت. این از پیام که شده بود آینه دق و هر هفته خبرهای جور واجوری از این باشگاه به اصطلاح خصوصی میشنیدیم. فصل قبل هم شیرینفراز مشکلات فراوانی داشت و آخر سر هم دیدیم که تیم کرمانشاهی با مالک متمولش پس از یک سال دست و پا زدن در لیگ برتر به دسته اول سقوط کرد. قبلتر از آن هم، استقلال اهواز چنین مشکلاتی داشت و ماندن این تیم در لیگ برتر هم از آن اتفاقاتی است که شاید از هر 10 مورد بتوان یکی مشابه آن را پیدا کرد. با چنین سابقهای اصرار برخصوصیشدن باشگاهها به چه معناست. وقتی میشنویم بازیکنان و کادر فنی ابومسلم هم برای دولتیشدن دست به اعتصاب زدهاند و از همان الگویی پیروی میکنند که پیش از این دار و دسته هاشمینسب در پیام آن را تجربه کرده بودند، به یک نتیجه بیشتر نمیرسیم و آن اینکه فوتبال باشگاهی ما طاقت خصوصیشدن ندارد و باشگاههای ما تا زمانی زندهاند که با بودجههای میلیاردی، از سوی دولت حمایت شوند. اگر میبینید در این سالها تیمی مثل سپاهان همیشه جزو بهترینهای لیگ بوده، دلیلش دولتی بودن است. اگر همیشه ذوبآهن یا راهآهن تیمهای با کیفیت لیگ بودهاند، دلیل آن به دولتی بودن این باشگاهها بر میگردد. باید دیگر به این اطمینان رسیده باشیم که مولتیمیلیاردرهایی نظیر علیشفیعزاده، حسین هدایتی، فرمان کریمی و خیلیهای دیگر قدرت رقابت با باشگاههای دولتی را ندارند پس نباید بیجهت اصرار کرد که «فوتبال ما باید خصوصی شود.» خیلی آرمانگرایانه است که بخواهیم شعار خصوصیسازی در ورزش را عملی کنیم. تا زمانی که سرمایهگذاری در ورزش و بویژه فوتبال توجیه اقتصادی نداشته باشد، هیچوقت این شعار اجرایی نخواهد شد. با این حال و با تمام این توجیهات کسانی که همیشه دوست دارند خلاف جهت آب شنا کنند، مدام از این حرف میزنند که «تا کی دولت علاقهمند به باشگاهداری است»یا اینکه «مالکیت استقلال و پرسپولیس منفعتهای فراوانی برای دولت و سازمان دارد.» گرچه آنها هم برای خودشان توجیهاتی دارند اما دلیل اصرار بر دولتی نگه داشتن این 2 باشگاه این است که آنها نمیخواهند با خصوصیکردن پرسپولیس و استقلال، جامعه را دچار بحران کنند. عین روز روشن است اگر اتفاقی که برای پیام، ابومسلم، پگاه و بسیاری دیگر از تیمهای به اصطلاح خصوصی افتاد برای پرسپولیس و استقلال هم بیفتد، بحرانی بزرگ جامعه را در بر میگیرد. اگر خصوصی بودن باشگاه پیام و مشکلات عدیده آن سرانجام از مشت خداداد عزیزی بر سر و صورت خبرنگار شیرازی بیرون زد و همین اتفاق حدود 10 روز وقت فوتبال ایران را گرفت و ذهن بیشتر فوتبالدوستان ایران را به خودش مشغول کرد، مطمئن باشید در صورت رخدادن چنین اتفاقی برای پرسپولیس و استقلال جامعه به بحرانی عجیب گرفتار خواهد شد. دقیقا به خاطر همین حساسیتهاست که دولت و سازمان اصرار دارند پرسپولیس و استقلال را دولتی نگه دارند و مطمئنا آنها تا زمانی که شرایط را فراهم نبینند دست به چنین کاری نخواهند زد. حالا اگر برخی اصرار میکنند که سال 88 آخرین فرصت برای خصوصی شدن باشگاههاست، به آنها توصیه میکنیم که با دیدن سرنوشت باشگاههای خصوصی در ایران، کمی مواضع سرسختانهشان را تعدیل کنند. تبعات واگذاری هیچ سازمان یا شرکتی به بخش خصوصی به اندازه خصوصی کردن پرسپولیس و استقلال در جامعه انعکاس ندارد و اگر حساسیتی در خصوصی کردن این 2 باشگاه و بهطور کلی فوتبال وجود دارد به همین خاطر است، پس زندهباد فوتبال دولتی که هیچ تاریخ مصرفی برای آن نمیتوان تعیین کرد. بنابراین همایش خصوصیسازی و سخنرانی کسانی که در همه شرایط به وضعیت حال انتقاد دارند هم نمیتواند نسخهای شفابخش برای خصوصی کردن
یک شبهفوتبال ایران باشد.