الهام صالح:
«هزار خورشید تابان». نه! از سفر به سرزمین‌های شرق دور خبری نیست. قرار هم نیست با هزار خورشید تابان مواجه شوید. «هزار خورشید تابان» فقط نام یک کتاب است؛ کتابی درباره زنان، زنان برقع پوش، زنانی از جلد تا درون کتاب، تا صفحه صفحه کتاب. زنان افغان، زنانی که «خالد حسینی»، آنها را «هزار خورشید تابان» نام نهاده است. خورشید هستند، اما هزار تا نیستند. اجازه بدهید! مریم، اما نه! قبل از مریم، نوبت مادر اوست، هر چه باشد اول مادر به وجود آمده، بعد دختر. این توالی از نظر آداب بزرگ‌تر، کوچک‌تری هم شکل بهتری دارد. مادر مریم، مریم، مادر لیلا، لیلا. اینها همان شخصیت‌های محوری کتاب هستند. داستان، حول اینها می‌چرخد، فقط 4 نفر. از بین آنها هم دو نفر بیشتر از بقیه بال و پر‌گرفته‌اند. دو زن، دو هوو، دو هم‌راز. باورکردنی نیست، اما باور کنید. این دو هوو برای هم سنگ‌صبور می‌شوند، با هم نقشه می‌کشند، با هم از دست شوهر مشترکشان می‌گریزند و با هم تاوان فرار نافرجام شان را پس می‌دهند. ضرب‌المثل «دست‌هاشون توی یک کاسه است» دقیقا برای این دو زن ساخته شده. داستان، اما فقط درباره رنج آنها نیست، رنج دختر «لیلا» هم رنج دیگری است. مریم، تقریبا جای مادر «لیلا» است و «لیلا» مادر «عزیزه». با یک حساب سرانگشتی، مریم می‌تواند جای مادربزرگ عزیزه باشد. بله! هزار خورشید تابان، روایتگر داستان سه نسل از زنان افغان است. اما چه رنجی؟ حالا شما فقط به روایت یک رنج بسنده کنید!