گروه سیاسی:
رئیسجمهور آمریکا گزارشهای منتشرشده درباره محتوای نامهاش به همتای روس خود را «غیردقیق» خواند و ارائه پیشنهاد برای «معامله» بر سر سپر دفاع موشکی در عوض همکاری کرملین برای پایان دادن به مناقشه هستهای ایران را رد کرد.
این اظهارات باراک اوباما پاسخی بود به گزارش روز سهشنبه روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» که تحت عنوان «اوباما در نامهای محرمانه به روسیه پیشنهاد معامله میدهد» منتشر شد. در این مقاله به نقل از مقامات آگاه آمده بود: «اوباما در نامهای، به دیمیتری مدودف پیشنهاد کرده است که واشنگتن در مقابل دست کشیدن از طرح سپر دفاع موشکی، خواهان کمک مسکو برای حلوفصل برنامه اتمی ایران است». اما باراک اوباما که عصر سهشنبه در کنفرانس خبری مشترک با گوردون براون، نخستوزیر بریتانیا در کاخ سفید صحبت میکرد، در واکنش به این گزارش گفت: «روزنامه نیویورکتایمز گزارش غیردقیقی درباره نامه داده است». اوباما با تایید اصل نگارش نامه، محرمانه بودن موضوعات مطرحشده در آن را رد کرد و افزود: «آنچه من در این نامه گفتم، همان چیزی است که به صورت علنی نیز گفتهام. موضوع سپر دفاع موشکی که ما از استقرار آن صحبت میکنیم علیه روسیه نیست، بلکه (برای مقابله با) ایران است». رئیسجمهور ایالات متحده درباره مفاد نامه اینگونه توضیح داد: «آنچه که مطرح کردم این بود که ما به چگونگی پایبندی ایران به تعهدات منع گسترش سلاحهای هستهای توجه میکنیم، آنگاه فشارها برای ایجاد سپر دفاع موشکی را کاهش میدهیم». وی در ادامه مدعی شد که «این همیشه نگرانی ما بوده است که بهطور بالقوه موشکی توسط ایران، آمریکا یا اروپا را تهدید میکند» و «سست کردن عزم ایران» در دستیابی به آنچه سلاح هستهای نامیده شده است «از فشار برای استقرار یا نیاز به یک سیستم دفاع موشکی میکاهد.».
توضیح باراک اوباما درباره مفاد نامهاش به دیمیتری مدودف پس از آن ارائه شد که رئیسجمهور روسیه در واکنش به انتشار گزارش نیویورکتایمز گفته بود: «مسکو درباره سپر دفاع موشکی با واشنگتن مذاکره خواهد کرد، ولی مساله اتمی ایران موضوعی جدا از این طرح است». او همچنین مرتبط دانستن این دو موضوع با هم را «غیرسازنده» توصیف کرده بود، اما درباره اینکه آیا اصالتاً چنین پیشنهادی از سوی اوباما مطرح شده است یا خیر، هیچ توضیحی نداد. با این حال، سخنگوی کرملین در اینباره گفت: «نامه اوباما حاوی پیشنهادهای گوناگون و همچنین ارزیابی وضعیت موجود بود، اما این پیام شامل هیچگونه پیشنهاد مشخص یا ابتکارهایی با الزام دوجانبه نبوده است». بدین ترتیب بهنظر میرسد اگرچه رئیسجمهور ایالات متحده باز هم در اقدامی غیرمنطقی دو موضوع برنامه هستهای ایران و طرح استقرار سپر دفاع موشکی در اروپای شرقی را به هم ربط داده، اما پیشنهاد «معامله»ای بر سر این موضوع مطرح نبوده است. هرچند نمیتوان تحلیل برخی ناظران بینالمللی مبنی بر اینکه چنین پیشنهادی در سطوح غیررسمی مطرح بوده را رد کرد. تحلیلی که میگوید اوباما چون با واکنش سرد همتای روس خود مواجه شده، ترجیح داده است پیشنهاد «معامله» بر سر این موضوع را تکذیب و اعلام کند که تنها نوعی «همزمانی» میان توقف احتمالی برنامه هستهای ایران و تجدید نظر در طرح سپر دفاع موشکی را تبیین کرده است.
گیتس: آماده مذاکره درباره ایران هستیم
همزمان وزیر دفاع آمریکا در کنفرانس خبری مشترک با وزیر دفاع فرانسه اظهار داشت که ایالات متحده آماده گفتوگو با روسیه «هم در رابطه با برنامه هستهای ایران و سپر دفاع موشکی و هم شراکت با این کشور در مساله تامین امنیت هستهای» است. رابرت گیتس که در تفسیر اخبار مربوط به نامه اوباما به مدودف سخن میگفت، اضافه کرد: «این تلاشی برای آغاز دوباره دیالوگ، و گفتن این است که ما آمادهایم با شما درباره چگونگی حل این مشکل (برنامه هستهای ایران) و پیشروی در این زمینه صحبت کنیم.» وی گفت: «ما به همراه یکدیگر میتوانیم ایرانیها را درباره صرفنظر کردن از توسعه برنامه ساخت موشکهای بالستیک متقاعد سازیم».
رئیس پنتاگون باز هم تلاش کرد ایران را تهدیدی برای امنیت روسیه و اروپا قلمداد کند و مدعی شد: «جایگزین دیگر در این رابطه میتواند پیوستن روسیه به مشارکت در طرح سپر دفاع موشکی باشد، چراکه واقعیت این است که موشکهایی که توسط ایران مورد آزمایش قرار گرفتهاند، از لحاظ برد پرواز، قادرند نهتنها اروپای شرقی و بخشی از غرب اروپا، بلکه بخش بزرگی از خاک روسیه را نیز مورد هدف قرار دهند». این در حالی است که روسیه در سالهای اخیر همواره با استقرار سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک مخالفت کرده و آن را تهدیدی برای امنیت ملی خود برشمرده است. مسکو همچنین هیچگاه توجیهات مقامات آمریکایی را که «حفاظت از اروپا در مقابل خطر حمله موشکی کشورهایی مانند ایران و کره شمالی» را بهعنوان بهانه استقرار این سپر در نزدیکی مرزهای روسیه مطرح میکردند، نپذیرفته است.