۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۴۲

بحران‌های جدید آل‌ سعود

اميد عبداللهي

 

شیعیان عربستان حدود 15 درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند و غالبا در استان ظهران سکونت دارند و البته در مناطق دیگر نیز گروه‌های شیعی به صورت اقلیت زندگی می‌کنند.

به لحاظ وجود افکار بسیار افراطی وهابیت در عربستان، شیعیان این کشور همواره تحت فشار بوده‌اند و میزان فشار بر آنها بعد از بروز انقلاب اسلامی در ایران بسیار شدید‌تر شده است، چرا‌که با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، گرایش به تشیع در عربستان به شکل بسیار جدی به وجود آمد و این مساله جمعیت وهابیون افراطی عربستان را دچار نگرانی کرد و تلاش کردند که با استفاده از ابزارهای متعدد میزان فشار را بر شیعیان این کشور افزایش دهند، از جمله اینکه آنها همواره شیعیان را به عنوان نیروهای نفوذی ایران معرفی می‌کنند و با این کار خود دو هدف را به صورت مشخص دنبال می‌کنند؛ اول اینکه با این کار افکار ناسیونالیستی عربی را علیه این شیعیان افزایش دهند تا به وسیله بسیج افکار عمومی عربی علیه شیعیان این کشور، راه گسترش و نفوذ آنها بسیار محدود شود و از سوی دیگر آنها با اعلام این مساله که شیعیان، مزدور ایران هستند، یک هدف دیگر را هم دنبال می‌کنند و آن هم این است که با این ادعا مساله را امنیتی کنند تا بتوانند به بهانه حفظ امنیت ملی محدودیت‌ها و فشارها را مضاعف کنند.

در صدر این وهابیون متعصب، هیات امر به معروف و نهی از منکر عربستان قرار دارد. آنها که تا پیش از روی کار آمدن پادشاه کنونی عربستان بشدت از جانب امرای سابق در زمینه فشار بر شیعیان مورد حمایت قرار داشتند، هم‌اکنون هم از بانفوذترین و قدرتمند‌ترین جریان‌های سیاسی- مذهبی در عربستان به شمار می‌روند که همچنان به مخالفت‌های جدی خود علیه شیعیان ادامه می‌دهند و البته منتسب به دولت هم هستند. اما این جمعیت در واقع از افراطیون وهابی تشکیل شده است که به لحاظ عملکردهای متعصبانه زمینه نارضایتی نه تنها در بین شیعیان بلکه در بین بخش عظیمی از جمعیت عربستان و بویژه جوانان این کشور را فراهم ساخته است.

سیطره افکار برخی از مفتی‌های متعصب عربستانی بر این هیات باعث شده است که رفتارهای خشونت‌آمیز فراوانی علیه شیعیان عربستانی از سوی آنها شکل بگیرد و حتی زائران ایرانی هم از آزار و خشونت‌های این هیات متعصب در طول سالیان بی‌نصیب نمانده‌اند. وجود همین نگاه متعصبانه آنها باعث شده است تا نتوان امید چندانی به تغییر نگرش در بین آنها، داشت اما نقطه روشنی (هرچند بسیار کمرنگ) که برای شیعیان عربستان به وجود آمده است، تفاوت دیدگاه و نگرش پادشاه فعلي عربستان نسبت به پیشینیان خود است.

اگر پادشاهان پیشین عربستان همچون ملک فهد، یک پشتوانه محکم برای این هیات به حساب می‌آمدند و در کنار آنها تشدید فشار بر شیعیان را رسالت خود می‌دانستند به نظر می‌رسد که ملک عبدالله هم راه آنها را به همان شکل ادامه دهد. البته اقدامات وی بویژه در چند سال اخیر نشان می‌دهد که او همانند دیگر خط‌مشی‌هایش در عربستان، تنها از یک تاکتیک جدید استفاده می‌کند اما در واقع همان هدف دنبال می‌شود.

وی بسیاری از مدیران ارشد این کشور را برکنار یا جابه‌جا کرد که یکی از مهم‌ترین آنها، رئيس هیات امر به معروف و نهی از منکر بود که طی آن شیخ عبد‌العزیز الحمی، رئیس جدید هیات امر به معروف عربستان شد.

هرچند افکار افراط‌گرایانه در میان این هیات گستردگی فراوانی دارد و حتی بسیاری از ذی‌نفوذان وهابی تمام تلاش خود را به کار گرفته‌اند که این هیات همچنان خط‌مشی افراط‌گرایانه خود را علیه شیعیان ادامه دهد و همچنان هم به اعتراضات خود علیه این انتصاب ادامه می‌دهند، حتی آنها در واکنشی خشونت‌آمیز بر ضد این اصلاحات، حمله وحشیانه‌ای را علیه شیعیان مدینه ترتیب دادند که حادثه غم‌انگیزی را به وجود آورد.

بویژه اینکه بسیاری از افرادی که مورد حمله قرار گرفتند را زائران بی‌گناه حضرت رسول اکرم(ص) که برای زیارت و دعا در مدینهًْ‌الرسول گردآمده بودند، تشکیل می‌دادند و این در واقع یک اقدام جدی در مقابل اصلاحات در عربستان بود و به نظر می‌آمد که آنها منتظر اقدامات جدی و رسمی دولت ایران بودند تا بتوانند به هدف اصلی خود یعنی کشاندن این مساله به سمت و سوی امنیت ملی برسند و از آن برای تار و مار کردن جمعیت شیعه این کشور با اتهام مزدوری ایران استفاده کنند که البته آنها به اهداف خود در این رابطه دست نیافتند و غالبا این مراجع دینی و مردم مسلمان بودند که اقدامات وحشیانه آنها را محکوم کردند. البته اخیرا هم شماری از شخصیت‌های شیعه عربستانی به دیدار پادشاه این کشور رفتند و خواستار دخالت نیروهای امنیتی برای کاهش حملات علیه زائران شیعه شدند.

در پایان باید گفت، به رغم اقدامات اخیر پادشاه عربستان تهاجمات کنونی علیه شیعیان، چون از جانب یک هیات منتسب به دولت عربستان انجام شده بود، نشانگر این مساله است که نگرش‌های افراطی وهابیون همچنان بدنه اصلی دولت عربستان را شکل می‌دهد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده