«رسول ملاقلی‌پور» در محله رباط کریم فرعی به دنیا آمد و در قلعه مرغی بزرگ شد. طبق آنچه خودش می‌گفت بچه لب خط بود؛ اصالتا هم اردبیلی. در دوره دبستان از طریق فردی به نام «فرحمند» که ظاهرا از همکلاسی‌‌‌هایش بوده با دنیای نقاشی آشنا می‌شود. در همین دوران نمراتش هم خیلی خوب بود، البته ظاهرا معلمانش به او اعتماد نمی‌کردند و می‌گفتند: «تو می‌دهی به شخص دیگری این نقاشی‌ها را می‌کشد».
در نتیجه نقاشی‌های خوب او برایش ایجاد دردسر می‌کرد. بعد از آن شروع می‌کند به کار عکاسی با دوربین «لوویتر» که برادر بزرگ‌تر از خودش برایش می‌گیرد. عکاسی‌هایش هم در آن روزگار به این ترتیب بوده است که به بچه‌های هم‌سن و سال خودش در محل میزانسن می‌داده و عکس می‌گرفته است. کار عکاسی را به همان ترتیب ادامه می‌دهد تا مقطع پیروزی انقلاب که با یک دوربین «زنیت» به شکل حرفه‌ای‌تر عکاسی را شروع می‌کند. چون «لوویتر» یک دوربین صددرصد خانگی است با یک لنز مشخص که اساسا دیگر لنزخور هم نیست، اما «زنیت» می‌تواند متناسب با مدل‌هایش لنزهای متفاوتی را به خودش بگیرد که در نتیجه می‌شود گفت اولین کارهای هنری رسول ملاقلی‌پور که مردم می‌توانند با آنها روبه‌رو شوند و ببینند، عکس‌هایی است که او در روزهای راهپیمایی مردم گرفته است. خودش می‌گفت که در مساجد از عکس‌هایی که می‌گرفتم نمایشگاه می‌گذاشتند. بعد از انقلاب هم توسط آقای سلحشور وارد حوزه هنری می‌شود؛ ظاهرا تابستان یا پاییز 58. در بخش عکاسی حوزه هنری، در ظهور و چاپ عکس فعالیت می‌کند. خودش می‌گفت:«برای اولین بار با یک دوربین سوپر 8، 18 فریم آشنا شدم. هر کاری کردم تا با آن فیلم بگیرم، مسوولش اجازه نمی‌داد». رسول هم یک شب از دیوار حوزه بالا می‌رود، شیشه را می‌شکند و دوربین را بر می‌دارد؛ یک «بولکس 18 فریم».
خودش می‌گفت:« برای اینکه کارم را توجیه کنم، با یکی از دوستانم که خبرنگار بود به قم رفتیم و از امام(ره) تصویر گرفتیم». او پس از دوره کوتاهی از حوزه می‌رود. کار عکاسی را ادامه می‌دهد. در سال 59 به حزب جمهوری اسلامی به عنوان عکاس وارد می‌شود. در حزب، به غیر از رسول دو عکاس دیگر هم بودند که به آنها اعتنا می‌کردند. رسول خودش می‌گوید:«در حزب آقایی بود به نام «هاشم رهبری» من یک سری عکس به او دادم، باورش نمی‌شد که عکس‌ها را من گرفته‌ام». خب، بعضی‌ها در یک پزهای خاصی که قرار می‌گیرند، نوع حرف زدنشان تغییر می‌کند، نوع ادا و اطوارشان تغییر می‌کند، اما رسول از همان آغاز همانی بود که تا سال85 زنده بود.رسول پوستر هم طراحی می‌کرد. می‌گفت: «خودم شروع کردم به پوستر زدن. در خانه یک سری کارها را شروع کردم». بعد پوستر را به حزب می‌برد و با اینکه خود رسول می‌گوید «یکی از پوسترهای خوب درباره 17 شهریور بود»، آنها قبول نمی‌کنند. یکی از دوستانش که ظاهرا با نشریه «پیام انقلاب» سپاه همکاری می‌کرده، این پوستر را می‌گیرد و پشت جلد یکی از شماره‌های «پیام انقلاب» چاپ می‌شود. همین مقدمه‌ای می‌شود برای اینکه رسول وارد سپاه شود. یک دوره‌ای به عنوان عکاس و فیلمبردار وارد سپاه می‌شود، نه نیروی رزمنده و از همین زاویه هم وارد جبهه می‌شود. کما اینکه به عکس‌هایی که از رسول در آغاز جنگ است نگاه کنیم، لباس فرم سپاه تنش است. وارد سپاه می‌شود و اولین تصاویر مربوط به خرمشهر در زمان مقاومت 45 روزه بچه‌های خرمشهر به فرماندهی جهان‌آرا و افرادی مثل او را به صورت مستند کار می‌کند که بخشی از این تصاویر موجود است. گرچه بسیاری از کارهایی که به عنوان مستند انجام داده و خودش فیلمبرداری کرده است، متاسفانه موجود نیست. در سال 59 در کنار کارهایی که انجام می‌دهد، اولین کلیپ را می‌سازد. یعنی رسول ملاقلی‌پور پایه‌گذار کلیپ در این کشور است، حداقل بعد از انقلاب.
در این زمان رسول دوباره به حوزه برگشت و برای کلیپش ترانه‌ای از آقای سراج انتخاب کرد. با خود آقای سراج هم صحبت کرد. «گلبرگ سرخ لاله‌ها، در کوچه‌های شهر ما، بوی شهادت می‌دهد» این ترانه‌ای است که خود آقای سراج با الهام از شعارهای مردم در راهپیمایی‌ها و آن فضایی که بود آن را سروده و خوانده بود که این کلیپ سه، چهار دقیقه‌ای هنوز هم موجود است. او اولین کار جدی‌اش را در حوزه فیلمسازی غیرمستند انجام داد؛ «شاه کوچک».
«شاه کوچک» قصه‌ای است از آقای نقی سلیمانی و فکر می‌کنم اولین و آخرین کار اقتباسی رسول هم هست. بقیه کارهایش را خودش نوشت، یعنی بر مبنای قصه خاصی فیلم را نساخته است. البته «شاه کوچک» ماجرای خودش، یعنی برگرفته از یک ماجرای واقعی خودش در روزگار بچگی است. ماجرای یک کودکی است که می‌رود نان بخرد و نانوا پولی را که می‌خواهد برگرداند، اضافه به این بچه می‌دهد. حالا این بچه در درون خودش کلنجار و کشمکشی با خودش دارد که پول را برگرداند یا برنگرداند . بعد فیلم «سقای تشنه لب» را بر اساس مشاهداتش در بیمارستان هفت تیر تهران ساخت و از آن پس تبدیل به رسول سینمای ایران شد.
* منتقد و قائم مقام بنیاد سینمایی فارابی