۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۲:۴۹
روایتی متفاوت از کارنامه رسول ملاقلى‌پور

نمی‌توانست این فیلم‌ها را نسازد

علی ملاقلی‌پور*

 

مهم‌ترین ویژگى فیلمسازى رسول ملاقلی‌پور ساخت فیلم‌هایى بود كه خودش فكر مى‌كرد باید ساخته شود. خیلى به اینكه چه چیز مد روز است، كارى نداشت. کمااینکه اگرچه «مزرعه پدری» فیلمى با مضمون جنگ بود و موفقیت تجارى هم نداشت، اما معتقد بود اگر فیلم از هر نظرى پاسخ درست نمى‌دهد، ایراد از فیلمسازى او بوده نه از مخاطب. البته گاهى از شرایط تولید و پخش گله مى‌كرد و مى‌گفت، دیگر فیلم جنگى نمى‌سازم. جالب اینكه باز هم مى‌ساخت؛ فیلم‌ها برآمده از خودش بود و نمى‌توانست نسازد. خیلى‌ها بعد از «مزرعه پدری»، «نسل سوخته» و «كمكم كن» اعلام كردند، او راه خود را از سینماى دفاع مقدس جدا كرد اما واقعاً این‌گونه نبود؛ منتقدان اشتباه مى‌كردند. به نظر خود او و امروز به نظر من، این فیلم‌ها عین دفاع مقدس است. پدرم فیلم‌ها را بر اساس آنچه در درون خودش بود، كارگردانى مى‌كرد. پدرم با ساخت فیلم‌هایی چون «مزرعه پدری» یا «قارچ سمی» تغییر عقیده نداد بلکه این را باید تغییر روش براى بیان موضوع دانست. احساس پدرم این بود كه باید نوع گفتارش را عوض كند و متأسفانه این نگاه و برداشت غلط به این فیلم‌ها هم محدود نماند. پیش از ساخت «میم مثل مادر» پدرم فیلمنامه‌اى به نام «خوابگرد» داشت كه خیلى امیدوار بود آن را جلوی دوربین ببرد اما نشد. طوری با این فیلمنامه برخورد شد كه انگار تهیه‌كننده ندارد. من كه در روند تهیه آن فیلم همراهش بودم، مى‌توانم بگویم كه «خوابگرد» از طرف گروهى بایكوت و ساخته نشد. نمى‌دانم چه شد، تهیه‌كنندگانى كه مى‌خواستند با او كار كنند، حاضر به تهیه فیلم نشدند. آن فیلم هم زبانی بشدت معترض داشت، تا جایی كه اگر ساخته مى‌شد، شاید انتقادیترین كار رسول ملاقلى‌پور لقب مى‌گرفت. «خوابگرد» مضمونى كاملاً اجتماعى داشت و هر كس آن را مى‌خواند، ناراحت مى‌شد. آن فیلم ساخته نشد، اما با شرایطى كه براى «قارچ سمی» و «نسل سوخته» پیش آمده بود، پدرم مى‌گفت دیگر لزومى ندارد فیلمى كه مى‌سازم براى خواص باشد. اگر كسى مى‌خواست این نگاه معترض را ببیند تا امروز دیده بود. براى همین «میم مثل مادر» را براى مردمى ساخت كه آن را مى‌بینند. با این همه بهترین فیلمش «خوابگرد»، هیچگاه ساخته نشد تا زمان به دغدغه‌ای دیگر رسید و حرف «روز دهم» به میان آمد. این فیلم هم مانند بقیه بود. اگرچه آگاهى چندانى درباره این فیلم ندارم و در حد خلاصه فیلمنامه درباره‌اش شنیده‌ بودم اما می‌دانستم او احساس کرده که باید ساخته شود و برای همین دست به قلم برده‌است. پدرم اصرار داشت فقط فیلمنامه‌هاى خودش را بسازد چراکه فیلم‌هایش برآمده از خودش بود و کلاً سخت اجازه مى‌داد آن چیزى كه برگرفته از ذهن دیگرى باشد را بسازد. البته نه اینكه ذهن دیگرى را قبول نداشته باشد بلكه معتقد بود شاید آن چیزى را كه دغدغه خودش است، دیگرى نداشته باشد یا جنس دغدغه‌های او را نشناسد، از همین رو در ساخت هر فیلم، فكر اصلى از خودش بود. در حد مشاوره كمك مى‌گرفت اما فیلمنامه را تغییر اساسى نمی‌داد. خود من در دو تا از كارها همراهش بودم؛ قارچ سمى و مزرعه پدرى، كه دستیار سوم بودم. البته همراه با خواهرم در سریال «سفر به چزابه» هم بازى كردیم. بودن یا نبودن ما در پروژه‌های پدر به خود او برمى‌گشت. خود ایشان زمانى كه وارد سینما شد، هیچ آشنایى‌ای نسبت به این موضوع نداشت. پدرش نانوا بود و بالطبع رشد كردن در این فضا برایش دشوار و رسیدن به این جایگاه برایش براحتى اتفاق نیفتاده بود. به همین دلیل دوست نداشت ما از طریق پارتى‌بازى و از طریق خودش وارد سینما شویم. جورى با ما برخورد برمى‌كرد كه با تلاش خودمان به سینما برسیم. پدرم توانمندي‌هاي بسياري در عرصه هنر و سينما داشت و دراين زمينه بسيار ماهر بود؛ انساني بسيار شوخ طبع و بذله‌گو بود و اين توانايي را داشت که با امکانات کم تصاوير فوق‌العاده‌ای خلق کند. رسول ملاقلي‌پور در زندگي ديدي واقع‌گرايانه داشت و همواره سعي مي‌کرد حتي در فيلم‌هاي نقادانه‌اش که شرايط اجتماع را نشان مي‌دهد، فيلم سياه نسازد و هميشه اميد به آينده در آثار او ديده مي‌شود‌. مرحوم رسول احدي، که تا آخرين لحظات در کنار پدرم بود، بعد از درگذشت او دوربين پدر را به من داد و گفت: «اين اسلحه پدرت است، نگهش دار».این اصلی‌ترین دغدغه من است و حالا که او رفته احساس مي‌کنم او فرمانده سينماي جنگ بود و من فرزندش. امروز پدرم دیگر درمیان ما نیست و این من هستم که در مسیر او گام نهاده‌ام و بی‌تردید، بخواهم یا نخواهم زیر بار این داورى قرار مى‌گیرم که از نام او بهره‌ می‌گیرم اما مطمئن باشید اگر این برایم دغدغه بود، سراغ كار دیگرى مى‌رفتم. اما دغدغه من الان این است كه مى‌توانم هنرمند باشم یا نه؟ «هنر» ژنى نیست كه از طریق وراثت منتقل شود. من هم باید تلاش كنم، همانطور که پدر تلاش کرد و به ما اینگونه آموخت.

* فرزند مرحوم رسول ملاقلی‌پور

 

 

مراسم دومین سالگرد درگذشت «رسول ملاقلی‌پور»

وطن امروز:

مراسم دومین سالگرد درگذشت زنده‌یاد «رسول ملاقلی‌پور» امروز پنجشنبه در بهشت زهرا(س) برگزار می‌شود. این مراسم از سوی خانواده این مرحوم امروز ساعت 10:30 بر سر مزارش واقع در قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) برگزار می‌شود. بنابراین گزارش، زنده یاد «رسول ملاقلی‌پور» 15 اسفندماه سال 85 بر اثر سکته مغزی در نوشهر درگذشت. این کارگردان فقید سینمای ایران در پرونده کاری خود کارگردانی آثاری نظیر میم مثل مادر، پرواز در شب، مزرعه پدری و... را داشت.

 

ارسال نظر
captcha