آقای «مور» عزیز بیابید از ورودتان به ایران شروع کنیم. شما در گرماگرم تبلیغات ضدایرانی به ایران آمدید؛ دستورالعمل پیشداورانه‌ای که رسانه‌های آمریکا پی‌گرفته بودند معمولا هر ناظر خارجی را در مورد ایران به شک و شبهه می‌اندازد. آیا شما ترس از آمدن به ایران نداشتید؟ بويژه که شما بازیکن NBA بودید و ممکن بود با این کار اعتبارتان را از دست بدهید؟
وقتی تصمیم گرفتم به ایران سفر کنم هیچ جایی برای نگرانی نسبت به حقوق بشر یا امنیت وجود نداشت. به عنوان یک قهرمان حرفه‌ای، سفر به طبیعت دوم تو بدل می‌شود پس حتی باوجود پروپاگاندای ضدایرانی، من فقط به تجربه یک سفر دیگر ورزشی فکر می‌کردم.از جهات بسیاری قهرمانان حرفه‌ای حقیقتا جای گلادیاتورهای سابق را گرفته‌اند و در اغلب موارد اگر این آدم‌ها با ورزش بازشناخته نشوند در دل جامعه گم می‌شوند چون آنها به عشق مبارزه‌جویی و برای جلب احترام اجتماعات مختلف هواداران رقابت می‌کنند. پس از نظر آنها مقدمه‌چینی برای سفر یک جور طفره رفتن از موفقیت است. من عمیقا از هر فرصتی برای رقابت در سرزمین‌های مختلف و جلب احترام هوادارانی با ملیت‌های مختلف استقبال می‌کنم. چیزی که مردم سراسر دنیا نیاز به دانستنش دارند این است که تفاوت عمیقی بین احساسات عموم مردم آمریکا با دیدگاه‌های افراد قلیلی وجود دارد که در تلویزیون یا حکومت آمریکا صحبت‌هایی می‌کنند، پس من هم حقیقتا هیچ نگرانی‌ای در این باره که سفرم تا زمان بازگشت به خانه چگونه خواهد بود نداشتم چون می‌دانستم که جامعه آمریکا تشنه دریافت چشم‌اندازی متفاوت از مردم ایران است.
اغلب آمریکایی‌ها دریافته‌اند که احساسات ناگهانی حاکی از خشم و انتقامجویی‌شان پس از واقعه 11 سپتامبر، نتیجه مستقیم فقر اطلاعاتی و عدم موضع‌گیری روشن نمایندگان جهان عرب حاضر در رسانه‌های روزانه آمریکا بوده است که آن هم نتیجه جانبداری رسانه‌های آمریکایی از اعرابی است که یک قرن رابطه سنتی با آنها دارند. نگرانی من از سفر به ایران بیشتر به خاطر غرامت صد هزار دلاری نقض تحریم‌های آمریکا علیه ایران بود که هر شهروند آمریکایی بابت ارائه خدماتی به ایران باید بپردازد. به جز آن من هیچ دغدغه دیگری در سفرم نداشتم و تازه می‌خواهم یکبار دیگر همراه پسرم به ایران بازگردم.
آیا دوست دارید مقایسه‌ای بین آنچه پیش از آمدن به ایران می‌دانستید و آنچه پس از حضور در اینجا تجربه کردید انجام دهید؟ آیا پیش‌بینی می‌کردید که در حال آمدن به کشوری هستید با هزاران عاشق بسکتبال و کسانی که بازیکنان آمریکایی تیم‌های مورد علاقه‌شان را ستایش می‌کنند؟
حقیقتا انتظار حمایت محلی از بسکتبال را آنطور که بعدا دیدم نداشتم. بعضی سالن‌ها هجوم جمعیت فوق‌العاده بود و نحوه حمایت و اطلاعاتی که آنها از بازی‌های بین‌المللی دارند چشمگیر است.
هواداران ایرانی هنوز باید چیزهایی بیاموزند بویژه در این زمینه که هر ورزشی احساس ذاتی خودش را می‌طلبد و تنها حضور عمومی و برپایی پارچه‌نوشته و شعارهايي در هر رویدادی کافی نیست اما از اینکه بگذریم آنها عالی بودند. در آمریکا هر ورزشی شعار و نمادهای منحصر به فردی دارد. به‌عنوان مثال در بیسبال، فوتبال آمریکایی و بسکتبال، سرودهای متنوعی وجود دارند که خاص همان ورزش هستند.
اما در ایران هواداران بسکتبال با اینکه عاشق این بازی هستند ولی اتیکت‌های خاص فوتبال اروپا را در بسکتبال مورد استفاده قرار می‌دهند که این کمکی به شکل گرفتن احساس ذاتی این ورزش نمی‌کند. مطمئنم پس از آن همه شعارهای فوتبالی، هواداران سالن را به عشق تماشای یک مسابقه فوتبال ترک می‌کنند نه اینکه به مرور صحنه‌های بسکتبال بپردازند.
زمانی که به ایران آمدید، به گمان من حدود 20 بازیکن آمریکایی دیگر هم بودند که پیش از شما به استخدام باشگاه‌های ایرانی درآمده بودند و اینجا بازی می‌کردند. رابطه شما با آنها چطور بود و آیا می‌دانید آنها چه احساسی نسبت به ایران، مردمش و شرایط اینجا دارند؟
واقعا فرصت خاصی برای یک صحبت مفصل با بازیکنان دیگر تیم‌ها نداشتم چون باشگاهی که در آن بازی می‌کردم برنامه فوق‌العاده سنگینی برای ما وضع کرده بود. انتظار داشتم هر بازیکنی مقتضیات خودش را در زمان حضورش در ایران داشته باشد بسته به اینکه تجریبات شخصی او از باشگاهی که برایش بازی می‌کرد و شهری که در آنجا سکونت داشته چه بوده باشد. آن بچه‌هایی که من صحبتی با آنها داشتم معلوم بود که پیش از ملاقات از ایران پیش‌زمینه فکری چندان فوق‌العاده‌ای نداشته‌اند، حتی با اینکه تاریخ نسبتا مفصلی بین ایران و آمریکا وجود داشته است. در سال‌های اخیر برای نسل جدید آمریکا، ایران تبدیل به یک بحث اجتماعی شده است. در جریان اصلی رسانه‌ها و در حلقه‌های سیاسی آمریکا مدام راجع به ایران صحبت می‌شود و شما شگفت‌زده می‌شوید که این بحث‌ها چه ارتباطی با تک‌تک افراد جامعه دارد. با چندتایی از بچه‌های خودمان در ایران که صحبت می‌کردم، می‌دیدم بشدت از اینکه چقدر میان دیدگاه‌های دوطرف نسبت به هم تفاوت وجود دارد در شگفت هستند. بیشتر این بچه‌ها مثل دیگر بیگانگان دنبال این بودند که برای خود دوستانی ایرانی در محل زندگی‌شان پیدا کنند بویژه در شهرهایی که چندان تحویل‌شان نگرفته بودند اما شخصا احساس می‌کردم در شهرهایی که مسابقه می‌دادم مردم به خوبی از من یاد می‌کنند. به هر حال هر کسی تجربه متفاوتی دارد.
فکر می‌کنم تصویر رسانه‌های آمریکایی از ایران در طول یک دهه‌ای که به طور بی‌وقفه به این شکل منتشر شده است تبدیل به یک کلیشه شده. شبکه‌های آمریکایی دلشان می‌خواهد فقط تصاویری از بیابان‌های برهوت ایران یا چادرهای سیاه، خانه‌های ویران و مخروبه‌های به جا مانده از زلزله نشان بدهند. چیزهایی که ایران را جایی شبیه عراق و افغانستان جلوه دهند. آیا به نظر شما آنها در ماموریت گمراه کردن افکار عمومی نسبت به ایران موفق بوده‌اند؟
من کاملاً مطمئن نیستم این چیزهایی که شما گفتید همه تصویری باشد که از ایران در رسانه‌های آمریکایی منعکس می‌شود. بله درست است که رسانه‌های ما نمایندگان فرهنگی هستند که نسبت به ایران حساسیت پیدا کرده‌اند ولی دست‌کم از نظر ظاهری و جغرافیایی بعید می‌دانم آنها تلاش کرده باشند ایران را شبیه دیگر کشورهای توسعه‌نیافته خاورمیانه معرفی کنند. فکر می‌کنم این تصور که خاورمیانه سراسر پوشیده از صحراست بیشتر مربوط به فقر مسافرتی افراد به این منطقه باشد نه حاکی از دیدگاه تمام تمدن غرب. یکسویه‌نگری حکومت آمریکا به ایران به دهه 1960 بازمی‌گردد ولی مطمئن هستم ماموریت آنها برای گمراهی افکار عمومی نسبت به ایران دیگر به پایان رسیده است.
از زمانی که مردم ایران فعالانه به اظهار نظر درباره جامعه‌شان پرداخته‌اند و به راحتی هر چه را که از آن ناراضی‌اند در جامعه بر زبان می‌آورند حتی بزرگ‌ترین دشمنان آنها مثل حکومت آمریکا دیگر نمی‌تواند ایران را کشوری معرفی کند که مردمش می‌خواهند از آن فرار کنند.
پرزیدنت اوباما درباره از سرگیری دیپلماسی در قبال ایران صحبت می‌کند و همین‌طور وزیر خارجه‌اش کلینتون نیز آن را در صدر اولویت‌هایش قرار داده اما آنچه هر دوی آنها از فهمیدنش عاجز هستند این است که دیپلماسی میان ایران و آمریکا باید با خواست مردم دو کشور باشد. وقتی حتی یک خانم خانه‌دار ایرانی یا کارگری که دستمزد پاییني هم دارد، با همه مشکلات، در کل باز هم نسبت به آمریکا بدبین هستند پس راه دیگری برای دولت آنها باقی نمی‌ماند جز اینکه آنها هم با بدبینی نسبت به دولت آمریکا نگاه کنند.
در پايان آیا دلتان نمی‌خواهد برای ما از نحوه برخورد و رفتار ایرانی‌ها با خودتان بگویید؟
من احترام زیادی برای مردم ایران قائلم. ايرانيان در قلب من جاي دارند. من با هر کس که در ایران در تماس بودم، از هواپیمایی که سوارش بودم تا گشت‌وگذار شبانه لب ساحل (مازندران) با نهایت لطف آنها مواجه شدم. آدم‌هایی که دیدم بسیار قابل احترام و با گذشت بودند و شخصیت‌های برجسته‌ای داشتند. فکر می‌کنم اگر جامعه آمریکا بفهمد که ایرانی‌ها هیچ تفاوت عمده‌ای با آنها ندارند، شوکه شود.
البته جامعه ایران، جامعه‌ای است که ناشناخته مانده. شاید بتوان گفت زمینه‌های زیادی برای کار در جامعه ایران وجود دارد ولی این کارها به ارتش یا دولت آمریکا ربطی ندارد، این کار جوانان خود ایران است تا جامعه‌ای بهتر از آنچه به آنان رسیده است را خلق کنند.