«پس از 37 جلسه بررسی، طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر تهران به تصویب رسیده است و امروز آنهایی که میگفتند اگر طرح تصویب شود، مشکل ترافیک هم حل خواهد شد، شروع کنند. دولت هم از آنچه که قانون از باب اعتبار، یارانه و ناوگان در نظر گرفته، در خدمت آنها میگذارد». این آخرین جملههای معاون عمرانی وزیر کشور است که پس از ماهها کشمکش، به نوعی پرونده ترافیک تهران را بسته و زیر بغل شهرداری و مدیریت شهر میزند تا به نوعی دست ایشان را برای مدیریت یکپارچه ترافیک شهر باز بگذارد، شاید تهرانیها در سال 88 روزهای کم ترافیکتری را شاهد باشند.
روز گذشته علی نیکزاد در مقابل پرسش اهالی رسانه قرار گرفت و از ابلاغ طرح جامع ترافیک به شهرداری تهران خبر داد و حجت را بر مدیران شهری تمام کرد. به گفته وی برای تصویب این طرح سه جلسه مشترک میان دولت و شهرداری، 7 جلسه مختص ترافیک در شورای عالی ترافیک کشور و 28 جلسه فشرده با نمایندگان شهرداری و شورای شهر تهران برگزار شده و نتیجه آن از امروز در اختیار شهرداری قرار میگیرد تا اجرا شود. نیکزاد خاطرنشان کرد: در کلیات طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر تهران تاکید شده است که تا سال 1404، 75 درصد حمل و نقل عمومی شامل 30 درصد حمل و نقل ریلی، 25درصد اتوبوس و 20 درصد تاکسی محقق شود اما در قانون توسعه حمل و نقل عمومی مصوب مجلس افق طرح 1391 تعیین شده بود. به همین دلیل توافق شد که افق طرح از 1391 به 1404 تغییر کند، اما شهرداری تهران موظف شد در پایان سال 1390 بازنگری درباره اقدامات انجام شده در قالب طرح جامع انجام داده و به شورای عالی ترافیک بدهد. معاون عمرانی وزیر کشور یادآور شد: به این معنی که طرح جامع از فردا قابل اجراست و در حین اجرا نیز امکان تجدیدنظر وجود دارد، اما باید تا سال 90 میزان تحقق آن را گزارش بدهیم. وی در بخشی از سخنانش با اشاره به در نظر گرفتن طرحهای شهری بالا دستی (طرح جامع شهرسازی و معماری شهر تهران و مصوبات سابق شورای عالی ترافیک) در تصویب این طرح موضوع مناقشهبرانگیز منوریل تهران را مطرح و با صراحت از آن دفاع کرد: «مصوبات این دو شورا درباره مترو در سالهای گذشته انجام شده و دولت نهم نیز تا جایی که امکان داشته، کمک کرده است. به همین شکل نیز باید مصوبه این دو شورا درباره ساخت دو کریدور در قالب چهار خط هوایی اجرایی شود». وی در پاسخ به این سوال که برنامه پیشبینی شده برای ساخت قطار هوایی طبق مصوبه شورای عالی ترافیک به چه نحو است، پاسخ داد: باید مصوبه شورای عالی ترافیک که به امضای مدیر عامل مترو هم رسیده است، عینا درباره دو کریدور و چهار خط قطار هوایی اجرا شود و ما منتظر ارائه برنامه از سوی شهرداری تهران هستیم. وی اضافه کرد: همچنین پیشنهاد شد که در کنار خطوط متروی تهران، خطوط سریعالسیر مترو نیز ساخته شود که به دلیل نداشتن توجیه اقتصادی و مشکلات پیشرو، ساخت این خط را صلاح ندیدیم. به گفته نیکزاد بیش از 95 درصد طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر تهران که در شورای شهر تهران به تصویب رسیده بود، در شورای عالی ترافیک نیز تصویب شده است که مجموعه دولت امیدوار است با تصویب این طرح شاهد حل معضل ترافیک سنگین پایتخت در سال آتی باشد. وی بیان کرد: ظرفیت جابهجایی مترو در حال حاضر شش درصد است و با محاسبه کمک دولت در پرداخت یارانه و پول واگنهای متروی تهران ـ کرج تا پایان سال این ظرفیت به 10درصد میرسد. به همین دلیل توافق شد که تا زمان رسیدن به سهم اصلی مترو، حمل و نقل عمومی همچون اتوبوسرانی و تاکسیرانی تقویت شود و پس از آنکه قطارهای زمینی و هوایی به حد نصاب لازم رسید، سهم اتوبوسرانی و تاکسیرانی خود به خود کم خواهد شد. در حاشیه این مراسم معاون عمرانی وزیر کشور به سوالات خبرنگاران هم پاسخ داد که مهمترین آنها با محوریت اختلافهای مطرح شده میان دولت و شهرداری بود. وی در پاسخ به این سوال که موارد مورد اختلاف اعلام شده بین شهرداری و شورای عالی ترافیک چندان زیاد نیست، پس چرا رسیدن به تفاهم درباره این طرح طولانی شد، به نکته ظریفی در حاشیه جلسههای ترافیکی اشاره کرد و گفت: اگر صحبتها و دستورات رئیسجمهوری نبود، طرح تصویب نمیشد.
نیکزاد مصداق همکاریهای دولت در این پروسه را با یک مثال عینی عنوان کرد و گفت: به عنوان مثال ما معتقد هستیم که طرح باید با 9میلیون سفر بسته و در نهایت افق طرح به 18 میلیون سفر در روز برسد، اما شهرداری تهران در طرح خود با 5/10 میلیون سفر شروع و افق طرح را 21 میلیون سفر در روز پیشبینی کرده است و در این صورت شبکه اتوبوس، مینیبوس، تاکسی و قطار هوایی و مترو، زیرساختهایی هستند که میزان آنها تغییر میکند.
وی در پاسخ به این سوال که همه نگرانیها درباره اجرایی شدن این طرح، تامین اعتبار و کمک دولت است، آیا در این رابطه به نقطه مشترکی رسیدهاید، گفت: گفته میشود شهرداری تهران در سال جاری 600 میلیارد تومان به مترو داده است و دولت نیز حدود 200 میلیارد تومان تاکنون ارائه کرده و قاعدتا با محاسبه هزینه 40میلیارد تومانی ساخت هر کیلومتر مترو باید تا پایان سال 20 کیلومتر مترو تحویل میدادند و ما هم بیش از این انتظار نداریم. در عین حال شهر تهران 10درصد بیشتر از شهرهای دیگر در تخصیص اعتبارات سهم داشته و هیچ شهری غیر از شهر تهران پیشبینی 30 درصد سهم حمل و نقل ریلی ندارد. وی با بیان اینکه ما میدانیم مترو چطور ساخته میشود و از نحوه اختصاص اعتبار نیز اطلاع داریم، تصریح کرد: دولت تا جایی که بتواند تخصیص نقدی را در دستور کار خود میگذارد، اما بهتر است شهرداری تهران هم به جای پول، تراکم و پروانه به مترو ندهد، چرا که این به معنی دادن پول به مترو نیست. قطعا بین فروش این تراکمها و ارائه آن به مترو در شرایط فعلی بازار مسکن، فرق زیادی وجود دارد و دوستان دائم نگویند که به مترو پول دادهایم. سرانجام کلیات طرح جامع ترافیک تهران پس از 6 سال مطالعه و سه سال کار سنگین کارشناسی با قید شش شرط به تصویب رسید. دولتمردان که در آخرین اظهار نظرهایشان اعلام کرده بودند در صورت اعلام عدم توانایی از سوی مدیران شهری آمادهاند تا آستینها را بالا زده و راسا به وضعیت شهر سر و سامان بدهند، با تصویب این طرح، ثابت قدمی خود را برای انجام امور بر اساس فعالیتهای برنامهریزی شده نشان دادند و اکنون نوبت مجموعه شهرداری پایتخت است تا کمر همت را به خدمت ببندد، آنچنان که معاون عمرانی وزیر کشور هم خطاب به آنها در پایان جلسه گفت: بسمالله، حال که این طرح تصویب شده آن را از سال 88 اجرا کنید!
شهردار تهران در حاشیه مراسمی که روز گذشته در منطقه 19 برگزار شده بود نخستین واکنش به تصویب طرح جامع ترافیک تهران را نشان داد و گفت: با تصویب طرح جامع، همه برنامههای شهر تهران بر این اساس پیش میرود و وقتی نمایندگان دولت این طرح را تصویب میکنند به درستی وظایف خود را میدانند و برای تحقق اهداف آن کمک خواهند کرد. محمدباقر قالیباف یادآور شد: برنامههای شهرداری تهران بر اساس طرح جامع پیش خواهد رفت و امیدواریم مشکلی در اجرای این طرح پیش نیاید.