زهره طبیب‌زاده در گفت‌وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی دولت از ادامه تلاش‌های این مرکز برای عملی شدن طرح کاهش ساعت کار زنان خبر داد. رئیس مرکز امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری در این گفت‌وگو درباره موضوع لایحه ارث و همچنین حواشی طرح عندالاستطاعه بودن مهریه نیز سخن گفت. در عین حال زهره طبیب‌زاده معتقد است، انتظارات فراوانی که از مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری وجود دارد، متناسب با بودجه اندک و تعداد پرسنل و ظرفیت‌های محدود این نهاد نیست. مشروح این گفت‌وگو را در زیر می‌خوانید.
موضع مرکز امور زنان و خانواده درباره لایحه ارث که چندی پیش به تصویب مجلس رسیده است، چیست؟
حدود 2سال پیش از طریق رایزنی با علما در قم کار را شروع کردیم، حتی قبل از اینکه این مساله در مجلس مطرح شود، ما کارشناسانی از مجتمع قضایی خانواده و قضات را گردهم آوردیم و آنها در قم، نظرات تمامی فقها را درباره این مساله اخذ کردند. چون این مطلب نزد فقها بحث‌برانگیز است ما از مطرح کردن آن ابا داشتیم ولی بعد از فرمایشات مقام معظم رهبری در جلسه‌ای که در سال 85 با حضور بانوان برگزار شد، استوارتر این موضوع را پیگیری کردیم و در نهایت مورد تصویب قرار گرفت و درحال حاضر در انتظار اظهارنظر شورای نگهبان است.
دولت درباره زنان خانه‌دار چه فعالیتی داشته است؟
توجه ویژه رئیس‌جمهور به موضوع بیمه زنان خانه‌دار و کار یکساله توسط مرکز و طرح نتایج آن در کمیسیون اجتماعی دولت که نهایتا منجر به اجرای طرح بیمه زنان خانه‌دار در قالب بیمه حِرَف و مشاغل آزاد توسط سازمان تامین اجتماعی شد، مؤید اهمیت نقش زن خانه‌دار در سیاستگذاری‌های دولت جمهوری اسلامی است. از سوی دیگر مرکز امور زنان و خانواده در همه پروژه‌های مشترک با دستگاه‌های دولتی و سازمان‌های مردم‌نهاد، توجه ویژه‌ای به این قشر از بانوان با هدف توان‌افزایی و آموزش‌های فرهنگی و حرفه‌ای دارد. رویکرد مرکز امورزنان و خانواده دربحث کارآفرینی برای زنان خانه‌دار معطوف به اشتغال خانگی برای پررنگ کردن نقش ارزنده و مقدس تربیتی زنان به عنوان مادر است. توجه دولت نهم به زنان خانه‌دار، برنامه‌های پیشین که به اضمحلال خانواده منجر می‌شد را خنثی کرده و از سوی دیگر سیاست بی‌هویت کردن و انزوای زنان خانه‌دار، که در گذشته در کشور تعقیب می‌شد را بی اثر کرد.
آیا آمار دقیقی از تعداد زنان سرپرست خانوار داریم؟
ما 17 میلیون خانواده و نزدیک یک میلیون و ششصد هزار زن سرپرست خانوار در کشور داریم. حدود 840 هزار نفر از آنان زیرپوشش کمیته امداد و 170 هزار نفر زیر پوشش بهزیستی هستند.
سرانجام طرح پیشنهادی کاهش ساعت کار بانوان شاغل در ادارات از سوی رئیس‌جمهور به کجا انجامید؟
طرح تقلیل ساعت کار بانوان مشکلات بسیار عدیده‌ای دارد و ممکن است سازمان یا شرکت مربوطه را با مشکل مواجه کند، بنابراین ما پیشنهاد دادیم تقلیل ساعت کار روزانه زنان، تبدیل به مرخصی هفتگی شود. در واقع به جای اینکه خانم‌ها دو روز در هفته تعطیل باشند سه روز در هفته از فرصت تعطیلی استفاده کنند که این موجب می‌شود که سیستم بتواند کسی را در آن روزها جایگزین کند. البته باید یک آیین‌نامه دقیق اجرایی بر حسب تعداد فرزند و... برای آن تنظیم کرد. متأسفانه این پیشنهاد نیز درکمیسیون اجتماعی دولت رد شد و نهایتاً با کاهش درصدی از کل ساعت کاری موافقت شد، اما باز هم در جلسه هیات دولت با مخالفت روبه‌رو شده و در نهایت قرار شد معاونت نیروی انسانی ریاست محترم جمهور، جلسه‌ای با وزرای مخالف داشته باشند و درباره این مساله به راهکاری صحیح و اصولی برسند.
طبق قانون مدنی، مهریه زن عندالمطالبه است، اما قوه قضائیه طبق بخشنامه‌ای به واحدهای اجرایی آن را عندالاستطاعه اعلام کرده است. نظر شما به عنوان رئیس مرکز امور زنان و خانواده در این باره چیست؟
مهریه عندالمطالبه مشکلات خاص خود را دارد، لذا باید قبل از ازدواج برای مردان فرهنگ‌سازی شود و درباره مهریه عندالمطالبه برایشان توضیح داده شود. بیان اینها دلیل حقانیت مهریه عندالاستطاعه نیست چون آن هم مشکلات خاص خود را دارد، براساس عرف، زن تمام امکانات اقتصادی خود نظیر حقوق ناشی از کار و ارثیه پدری را به خانه همسر خود می‌آورد اجرت کار خانگی را هم مطالبه نمی‌کند و به مجرد اینکه مرد فوت کرد ارث چندانی هم به او تعلق نمی‌گیرد، لذا وضعیت آینده مادر به اخلاق و وجدان بچه‌ها موکول می‌شود و در نهایت این مباحث به‌وجود آمده است. اگر بحث مهریه عندالاستطاعه باشد، آنوقت آقایان هیچ وقت استطاعت ندارند که مهریه زن را بپردازند! و حتی برخی از آنها حاضرند تمام اموال خود را به اقوام دورتر ببخشند تا به همسرشان نرسد. زنان باید بدانند، ممکن است تا آخر مرد استطاعت پیدا نکند و او نتواند به مهریه خود برسد.