نقش «ساناز» در «مرگ تدریجی یک رویا» بازی در سریال «فاکتور 8»، فیلم «شبانهروز» و حالا در تئاتر «شکار روباه» بخشی از عمده فعالیتهای ستاره اسکندری در سال87 است. گفتوگویی که در زیر آمده است حاصل یک ساعت گپی است با ستاره اسکندری که در اتاق گریم تالار وحدت با هم داشتیم، هرچند من یک ساعت ایستادم و در حالی که او گریم میشد در محیطی تقریبا شلوغ سوالاتم را پرسیدم و هیچکس به این موضوع فکر نکرد که یک خبرنگار میتواند روی صندلی بنشیند و مصاحبه کند!
با توجه به اینکه ماندگاری در سینما و تلویزیون بیشتر از تئاتر است، اما شما گرایش خاصی به نمایش دارید، چرا؟
دلیل خاصی غیر از عشق و علاقه ندارد. اصولا تئاتر خانه اول من است. فکر میکنم هر کسی که تجربه یکبار روی صحنه تئاتر را داشته باشد بعید است بتواند از این حس بگذرد و نخواهد دوباره تجربهاش کند.
در شما قابلیت سوپراستار شدن وجود دارد، اما چرا هیچگاه به این سمت و سو نرفتهاید؟
ببینید من در تئاتر میتوانم انتخابکننده باشم، اما در سینما این شرایط را ندارم. اگر بخواهم راحت بگویم من پیشنهاد کار سینمایی ندارم و این لطف شماست ولی به نظر عدهای، من نهتنها قابلیت سوپراستار شدن را ندارم بلکه برای نقشهای خوب مکمل هم نمیتوانم مفید باشم.
فکر میکنید چه اتفاقی باید بیفتد که سینما به بازیگرانی مثل شما نیازمند شود؟
زمانی که بازیگری بهعنوان یک علم و تخصص باشد و دروازهای نباشد که هر کسی اجازه ورود داشته باشد، در این شرایط است که متخصصان و درسخواندههای بازیگری دیده میشوند. ضمن اینکه من کتمان نمیکنم حضور بازیگرها و استارهایی را که تجربه تئاتری هم نداشته باشند، اما لااقل استعداد داشته باشند و دورههایی دیده باشند، این موارد میتواند آموخته شوند لزوما نه از طریق تئاتر بلکه از کانالهای دیگر، ولی در حال حاضر بازیگری تعریف ندارد. هر کسی که دوست داشته باشد میتواند بیاید و تجربه کند (میخندد).
یعنی بازیگری نباید اینقدر سهلالوصول باشد و باید تعداد بازیگران آکادمیک بیشتر شود؟
قطعا، ولی آکادمی صرف دانشگاه و کلاس نیست، منظورم دانش آموختن و داشتن زاویه دید و سواد است. من شخصا تئاتر نخواندم اما هفت سال با بچههای دانشکده تئاتر بودم و تجربه کردم، کتاب خواندم و کلاسهای بازیگری رفتم، اما الان اوضاع کمی فرق می کند.
بگذریم، چطور شد که برای نقش ماهک در فیلم «شبانهروز» انتخاب شدید؟
کارگردانان کار از دوستان قدیم هستند که قبلا تجربه «شبانه» را با آنها داشتم در فیلم «شبانهروز» نیز من یک تکسکانس حضور داشتم. که اتفاقا کاراکتر ماهک تعریف مشخص و خوبی هم داشت، اما آن چیزی که در جشنواره به نمایش درآمد فقط 4 پلان اول این سکانس بود و بخش عمدهای از آن حذف شد.
بله، ماهک هیچ تاثیری روی تماشاچی نداشت.
درست، اما به لحاظ بازیگری آن یک سکانس از آن سکانسهایی است که اندازه یک پلک زدن است، اما خیلی سروته خوبی داشت.
ماهک یک برونگرایی برای مهتابکرامتی داشت که او را وادار به تفکری میکرد که به لحاظ بازیگری یک حس کلی خوب بود که ظاهرا به لحاظ مواردی از بین رفت و 4 پلان از آن ماند.
شما از جمله بازیگران حسی هستید و ماهک هیچ حسی را القا نمیکرد.
بله، اما اگر کامل این سکانس دیده میشد، میفهمیدید من چرا آن را انتخاب کردم.
شما با کارگردانان بزرگی کار کردید مثل فریدون جیرانی، علی رفیعی، بهرام بیضایی و... این نامها چه تاثیری روی موفقیت شما داشتهاند؟
قطعا خیلی زیاد تاثیر داشته است، از هر کدامشان چیزهایی را آموختم و خودم را ارتقا دادم.
شما در بیشتر کارهایتان نقش یک زن مهربان را بازی میکردید، چطور شد که این کلیشه تصویری را شکستید؟
اگر بازیهای تئاتریام را دنبال کرده باشید متوجه تفاوت من در انتخاب نقش و کاراکتر میشوید. من حتی در تلویزیون هم چند کار خاکستری – منفی داشتهام و به دلیل اینکه اپیزودیک بود زیاد دیده نشد، اما مثلا نرگس به دلیل حجم حضورش مرا در نقش مهربان جا انداخت و داشتم کم کم در قالبی مهربان فرو میرفتم و مترصد فرصتی بودم که آن را بشکنم و شرایطی که ساناز داشت این کمک را به من کرد، البته این درست که در آن موقع همه برنامههای زندگیام به هم ریخت و در زمان کار فهمیدم که چقدر این کاراکتر باعث خوشوقتی من میشود.
نقشهای هیستریک و روانی معمولا بیشتر مورد توجه قرار میگیرد، فکر میکنید جذابیت کاراکتر ساناز هم به دلیل وجود همین وجه روانی در شخصیتش بود؟
پررنگ بودن بخش قربانی ساناز را خیلی دوست داشتم، اما بالاخره به قول تو نقشهای هیستریک و روانی معمولا بیشتر مورد توجه قرار میگیرد، ساناز سرگشتگی بیشتری را میرساند.
از ابتدا قرار بود ساناز قربانی شود، درست است؟
اتفاقاً در ابتدای کار قرار بود که بر اثر یک مشروبخواری بمیرد، اما در آخر تصمیم بر این شد که قربانی شود.
بپردازیم به کار اخیرتان، شخصیت «عمه» در نمایش شکار روباه چه جذابیتهایی برای شما داشت؟
از این لحاظ که او نظام فکری آغامحمدخان را سامان میدهد و بعد اینکه تفاوت سنی کمک میکند قدرت را دوست داشته باشد که هر آنچه آرزو دارد را در آغامحمدخان پیدا میکند.
در دو ثلث ابتدایی نمایش سعی شما بر این است که نشان دهید خیرخواه آغامحمدخان هستید، اما به یکباره به بنبست فکری میرسیم که چرا اینگونه شد؟
البته جزئیاتش کارشناسانه است و زمان میخواهد، قصه کشته شدن عمه این است که آغامحمدخان از اول موجود قدرتمندی نبوده است، کمکم بزرگ میشود و وقتی که میخواهد دوباره او را در چنگ بگیرد سرنوشتش اینگونه میشود، همیشه در قدرت همین حالت است.
شما در جایی گفته بودید که دکتر رفیعی معتقد است که بازیگری حسی است که باید از بیرون به درون باشد، فکر میکنید در «شکار روباه» و بازیگری شما این اتفاق افتاده است؟
البته این یک جمله از مصاحبهای کارشناسانه است، ولی در واقع متدی است که دکتر رفیعی آن را دنبال میکند، اما فکر میکنم در «شکار روباه» به خاطر شرایط ویژهای که داشتم تمرین این متد خیلی به من کمک کرد و در اجرا توانستم به این هماهنگی برسم.
در «شکار روباه» ما شاهد عدم تطابق طراحی لباس و زمان هستیم، به نظر شما این اتفاق چرا افتاد؟
آقای دکتر به این طراحی علاقه دارد و علاقهای به طراحیهای محلی و دورهای ندارد و این یک حالت مدرن به نمایش میدهد.
اگر همیشه از کنار «تئاتر شهر» عبور کنیم، میتوانیم نامآشناهای این رشته را ببینیم، مثلاً ما همیشه نام هومن برقنورد، امیر جعفری و افشین هاشمی را میبینیم اما کم پیش میآید که بازیگران بزرگ به سمت تئاتر بیایند. به چه دلیل این اتفاق میافتد، صرفاً به خاطر مسائل مالی است یا علت دیگری دارد؟
به هر جهت تئاتر کار کردن یک استعداد ویژهتری نسبت به سینما و تلویزیون میخواهد و اینکه تئاتر هیچ چیز نمیخواهد جز عشق، ولی در روزگار پر از شتاب امروز همه میدوند که به سامان مالی برسند و در این صورت تنها آدمهای عاشق تئاتر کار میکنند، تئاتر هیچ چیز نمیخواهد جز قناعت و عشق.
برگردیم به سوال اولم، اگر با پیشنهادات زیاد سینما مواجه شوید این قناعت را از خاطر میبرید؟
من در دورهای که فعالیت تئاتریام کم شد دلیلی نداشتم جز اعتراض و میخواستم به شرایط تئاتری اعتراض کنم چون دو کار خوب که با محسن علیخانی و شبنم طلوعی داشتم بیدلیل رد شد، در صورتی که ما 5 ماه انرژی گذاشتیم.
فاکتور 8 به کجا رسید؟
تمام شد! (میخندد).
کی پخش میشود؟
فکر میکنم بعد از عید پخش شود.
آيا میخواهید همین روند با تأنی و آرام گام برداشتن را ادامه دهید؟
متاسفانه شرایط الانم درخور یک تحول و دگرگونی نیست ولی من به هنر دیگری مثل بافندگی پارچه میپردازم که یک هنر فراموش شده است و کارگاه تاراول را هم که نمایشگاه لباس فصلی است برگزار کرده و میکنیم و صحبت یک کارگردانی تله تئاتر هم شده است که باید ببینم چه پیش میآید!