بنت الهدی صدر: یکی از داغترین بحثهای اهالی مطبوعات، بعد از تعطیلات نوروزی، پیرامون پخش مجموعه مرد
«دو هزار چهره» است. بسیاری معتقدند این مجموعه در مقایسه با «مرد هزار چهره» شکست مدیری در ساخت مجموعههای طنز محسوب میشود، اما به رغم این ضعف در روزهای نوروز، آخرین ساخته مدیری، مخاطبان خود را حفظ کرد. در حالی که بسیاری از منتقدان نوک پیکان انتقاد خود را درست روی صحبت عوامل سریال و حتی خود مهران مدیری میگذارند و اعتقاد دارند، مدیری چون خودش از «مرد دو هزار چهره» ناراضی است،پس مرد دو هزار چهره،در مدیومی ضعیفتر از مرد هزار چهره ساخته شده است؛ اما باید اعتراف کرد که مرد هزار چهره دارای یک «آن» بوده است که این تکیه و تلنگر در جوهره خلق فردی ساده لوح چون «مسعود شصتچی» وجود داشت. شاید بهتر است بگوییم، مدیری، برای اینکه بار دیگر موفقیت مرد هزار چهره را تکرار کند باید فردی جدید را در سریالش پدید میآورد؛ اما در اینجا یک نکته باقی میماند و آن، خلق چنین شخصیتی در وجود خود «مسعود شصتچی» است. در واقع مدیری با آفرینش «شصت چی» تازهای، سیر داستان را در نظر مخاطب به گونهای دیگر رقم میزند! مخاطب این بار برای شصت چی دلسوزی نمیکند، و او را به واقع به عنوان فردی بزهکار که در تمام مدت به کارهای خلاف و غیرقانونی مشغول بوده میپذیرد و با او همدردی نمیکند.
«مرد دو هزار چهره» محصولی است که از ریشهای چون «مرد هزار چهره» پدید آمد! مردی که ناخواسته به وادی «کلان کله»ها پا گذاشت و طلب احترام و حضور پر رنگ اجتماعی کرد و اگرچه او، وقتی «هزار چهره» داشت ناخواسته قدم به این مسیر ناخواسته و شیرین گذاشت، سپس در همان وادی ماند، اما هزار چهره دیگر، زمانی بر او افزوده شد که دیگر خودخواسته قدم به دنیای هزار رنگ تعاملات اجتماعی گذاشت. ساخته مهران مدیری، برخلاف آنچه خودش میگفت، ضعیف نبود و شاید این موضوع نشان از این دارد که مدیری هنوز قدرت گذشته را در ساخت سریالهای طنز دارد و چه بسا قویتر میتواند این مسیر را ادامه دهد. استفاده از موسیقی کلاسیک در متن و تیتراژ سریال، فضایی دلنشین و جذاب را پیش چشمان مخاطب به نمایش در میآورد و این برخاسته از ذوق و قریحه کارگردانی است که سلیقه مخاطب را تا حد مطلوبی شناخته و هر چند، گهگاه، در دام تکرار میافتد و اسیر دیالوگهای گذشته مجموعههای دیروزش میشود، اما برای پویایی و جذب مخاطب امروز، برگی تازه در مشت دارد. این به معنای آن نیست که برای مدیری کلاه بالا بیندازیم و سوت بزنیم، اما بیانصافی خواهد بود، اگر در بیرونقی عرصه طنز رسانه ملی که به دور از آسیب و شکست نبوده استکارگردانی چون مدیری را با«مرد هزار چهره» رو به انتها ببینیم؛ شاید بگویید «مرد هزار چهره» به لحاظ تکنیک قابل قیاس با «مرد هزار چهره» نبود، اما این خود نشان میدهد که ساخت «مرد هزار چهره» تنها یک بار امکانپذیر است، چرا که حمایت از این گونه تولیدات همواره یگانهاند و پس از همان یک بار، سمتی دیگر را نشانه می گیرند؛ در واقع نه تنها حمایت میشود بلکه نظرات و پیشنهادات جنبه تخریبی و منفی به خود میگیرد.
به هر ترتیب دور از انصاف است اگر نگویم
«مرد دو هزار چهره» دستمایهای بود برای طرح مسائلی که پتانسیل خلق مردان هزار چهره را دارند و این خود نکتهای اجتناب ناپذیر است.