قانون مالیات بر ارزش افزوده در مهرماه سال جاری، زمانی برای اجرا شدن به دولت ابلاغ شد که به دلیل نبود اطلاعرسانی کافی برای اصناف اجرای یک باره آن منجر به ابراز اعتراضهایی از سوی برخی اصناف و بویژه صنف طلافروشان شد و در نهایت تعطیلی چند روزه بازار را برای این اصناف رقم زد. اما اعتراضاتی که سبب شد رئیسجمهور در نامهای به وزیر اقتصاد، خواستار تعویق دو ماهه در اجرای این قانون شود، در همان روزهای اجرای این قانون مهم مالیاتی، فضایی را پیرامون این طرح به راه انداخت که در نهایت باعث تصمیمگیری دولت در ارائه لایحه تعویق یک ساله اجرای این قانون برای اصناف شد.
قانون مالیات بر ارزش افزوده اما در حالی به سمت تعویق یک ساله رفت که برخی از نمایندگان مجلس معتقد بودند دولت نمیتواند اجرای قانون ابلاغ شده توسط مجلس را به تعویق انداخته و باید حتی در زمان مقرر آن را اجرا کند و از سوی دیگر برخی دیگر از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس معتقد بودند با توجه به اعتراضاتی که به دلیل اطلاعرسانی ناقص در این زمینه صورت گرفته، باید مهلت بیشتری به دولت برای فراهم کردن مقدمات اجرای این قانون داده شود.
با این حال پس از گذشت حدود دو ماه از زمانی که اعتراضات اصناف شکل گرفت، نمایندگان مجلس در حالی منتظر ارائه لایحه تعویق یک ساله قانون مالیات بر ارزش افزوده از سوی دولت هستند که وزیر بازرگانی روز گذشته در نشست خبری خود با خبرنگاران خبر از اجرای این قانون به صورت مرحلهای داد و گفت: در چرخه تولید و توزیع، اصناف آخرین حلقه دریافت مالیات بر ارزش افزوده هستند که با آموزش کافی برای صاحبان صنوف، این طرح در موعد مقرر اجرایی خواهد شد. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه پس از اعتراضات اصناف، دولت تصمیم گرفت این قانون را به صورت پلکانی و تدریجی اجرا کند، به خبرنگار «وطنامروز» گفت: «قانون مالیات بر ارزش افزوده هماکنون نیز اجرا میشود و تعویق دو ماهه اجرای آن برای صنوف نیز تا چند روز آینده لغو شده و بهطور کامل اجرایی خواهد شد».
کاظم دلخوش با تأکید بر اینکه اجرای قانون را نمیتوان به تعویق انداخت، گفت: اگر دولت میخواست اجرای قانون را به تعویق بیندازد همان زمان باید لایحه را به مجلس ارائه میکرد اما در جلساتی که ما با رئیس سازمان امور مالیاتی داشتیم، اعلام کردند که دولت آمادگی لازم برای اجرای این لایحه را دارد و در زمان مقرر و به صورت پلکانی آن را اجرا خواهد کرد.
عبدالرضا ترابی از دیگر اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس نیز با بیان اینکه قانون مالیات بر ارزش افزوده، براساس اصل 85 قانون اساسی در کمیسیون تخصصی اقتصادی مجلس هفتم بررسی و برای اجرای آزمایشی 5 ساله به دولت ابلاغ شد، گفت: با این حال دولت زمان کافی برای آمادهسازی شرایط اصناف و بازاریان نداشت و آگاهیسازی خوبی در این زمینه صورت نگرفت و ابعاد این مساله مهم اقتصادی برای مردم روشن نشد. وی افزود: مالیات بر ارزش افزوده در واقع مالیات برمصرف است و تولیدکنندگان و اصناف این مالیات را پرداخت نمیکنند چرا که در واقع مردم و مشتریان هستند که این مالیات را پرداخت میکنند. نماینده مردم گرمسار در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده قانون تجمیع عوارض که مالیات 5/4 درصدی را از تولید میگرفت، منسوخ میشود، گفت: با اجرایی شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده در واقع 5/1 درصد از مالیات بر مبنای قانون تجمیع عوارض کم میشود و به 3 درصد میرسد و منجر به افزایش قیمتها هم نخواهد شد.
وی درباره آخرین وضعیت اجرای این قانون در بین اصناف گفت: وقتی ما با دولت و رئیس سازمان امور مالیاتی صحبت کردیم، سخنی از توقف اجرای این قانون نبود چراکه در مرحله اول تولیدکنندگان و واردکنندگان عمده مشغول پرداخت مالیاتشان هستند و مقرر شده است که 70 درصد اصناف نیز به صورت پلکانی این مالیات را پرداخت کنند.
ترابی اضافه کرد: با اجرایی شدن این قانون، صحبت از تعویق یک ساله اجرای آن، دیگر در میان نیست و به نظر من اگر همان زمان هم طلافروشان اعتصاب کردند میخواستند از اجرای این قانون سوءاستفاده کنند که با درایت مسؤولان در اجرای پلکانی این قانون، در این زمینه نیز فرصت برای سوءاستفاده از بین رفت.
وی افزود: در کمیسیون اقتصادی با آقای عرب مازار در این زمینه صحبت کردیم و قرار شد لایحه برای تعویق اجرا به مجلس ارائه نشود و رئیس سازمان امور مالیاتی نیز گفت که قانون را اجرا میکنند و به همین دلیل ما نیز زیاد درباره بازه زمانی اجرای این قانون بحث نکردیم تا اجرای طرح تحول اقتصادی در زمان مقرر و منطقی خودش گام به گام پیش برود.
در هر صورت از مهلت دو ماههای که دولت برای تعویق اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده برای اصناف درخواست کرده بود، تنها 6 روز باقیمانده و با وجود اینکه عدهای از نمایندگان معتقدند برای اجرای این قانون دولت مهلت یک ساله دیگری را با ارائه لایحه از مجلس طلب میکند، برخی دیگر گامهای دولت در دو ماه گذشته را به سمت اجرایی کردن این قانون دانسته و اعتقاد دارند با روند فعلی دیگر نیازی به ارائه لایحه نیست و قانون مالیات بر ارزش افزوده در زمان مقرر، اجرا خواهد شد.