فواد پور عبادي:
اخیرا نقش موثر جمهوری اسلامی در لبنان که ناشی از برقراری روابط نزدیک و مستحکم با ملت و دولت لبنان است، بیش از هر وقت دیگری احساس می‌شود. سفر مقامات بلند پاین این کشور به تهران شاهدی بر این مدعاست. دکتر احمد بخشایش اردستانی، استاد رشته علوم سیاسی دانشگاه تهران در این گفت‌و‌گو نگاهی دارد به تعاملات لبنان و جمهوری اسلامی ایران.
به نظر شما با توجه به سفر اخیر چندین مقام مسیحی لبنانی از جمله امیل‌لحود، ميشل‌عون، سلیمان فرنجیه و میشل‌سلیمان به تهران این سفر‌ها چه بهره‌ای برای لبنان دارد؟
نظام حاکم در لبنان نظام دموکراسی انجمنی است که بهترین نوع دموکراسی به‌شمار می‌رود به ویژه برای کشورهایی که از نظر قومیت‌ها دچار بحران و تعدد هستند. بیشترین جمعیت لبنان را در گذشته مسیحی‌ها تشکیل می‌دادند از همین‌رو طبق قانون اساسی این کشور، پست ریاست جمهوری به یک فرد مسیحی رسید. پس از مسیحیان، سنی‌ها بیشترین جمعیت را داشته‌اند از همین رو پست نخست وزیری به آنان رسید و جمعیت کمتر که شیعیان بودند، توانستند پست ریاست مجلس را به دست آورند. اما پس از جنگ 33 روزه، حزب‌الله وبه طور کلی شیعیان قدرت بیشتری گرفتند. اکنون که روز‌به‌روز به انتخابات پارلمانی این کشور نزدیک می‌شویم، مسیحیان بویژه گروه‌هایی که حامی حزب‌الله هستند بر اهمیت نزدیک شدن به ایران و بهبود این رابطه پی‌برده‌اند. از همین رو می‌بینیم فردی مانند میشل عون که در گذشته، خود از مخالفان حزب‌الله و حتی سوریه بوده در مساله مبارزه با رژیم صهیونیستی و غرب به حزب‌الله نزدیک شده و در گروه 8 مارس قرار گرفته است. علت اصلی رویکرد مسیحیان به ایران را باید مربوط به رابطه ایران، مقاومت و نیز انتخابات آتی این کشور دانست.
همکاری ایران و لبنان و افزایش روابط دو کشور میتواند تاثیر بسزایی بر منطقه داشته باشد. با توجه به اینکه سفر رئیس‌جمهوری لبنان به ایران بعد از سفر وی به سوریه، عربستان و قطر انجام می‌شود چنین سفری چه معنایی میتواند داشته باشد؟
سعودی‌ها که علاقه زیادی به نفوذ در منطقه دارند، به راحتی رام نمی‌شوند بویژه اینکه در چند سال اخیر شاهد افزایش حمایت از هلال مقاومت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران هستیم و روحیه حمایت از گروه‌های اسلامگرا در فلسطین، عراق، افغانستان و لبنان افزایش یافته و این مساله به افزایش نفوذ ایران در منطقه کمک کرده است. هر چه نفوذ ایران بیشتر شود نفوذ عربستان کم خواهد شد، بنا‌بر این رقابت میان 2 کشور بیشتر می‌شود. از همین رو می‌بینیم که عربستان به واشگنتن می‌رود و با برگزاری کنفرانس گفتوگوی ادیان تلاش می‌کند خود را بیشتر مطرح کند. بدون شک هدف عربستانیها از این کنفرانس چیزی فراتر از گفتوگوی ادیان بوده است. البته عربستانیها از حضور سلیمان در ایران ناراحت خواهند شد زیرا دوست ندارند که وی رابطه خوبی با کشورمان برقرار کند. سعودی‌ها باید این مساله را بفهمند که چنین سفری میتواند به ثبات منطقه کمک کند.
با توجه به تهدید‌های هر روزه رژیم صهیونیستی برضد جمهوری اسلامی ایران و لبنان، سفر میشل‌سلیمان به تهران را چگونه ارزیابی می‌کنید. آیا سفر با هدف ایستادن در کنار ایران انجام شده است؟
به‌طور طبیعی رژیم صهیونیستی از سوی افکار عمومی خاورمیانه و حتی افکار عمومی جهان، بازنده جنگ 33 روزه بوده است. همین که صهیونیست‌ها نتوانستند گروهی کوچک مانند حزب الله را در 33 روز مبارزه شکست دهند، برای آنان سرخوردگی به شمار می‌رود. از همین رو طبیعی است که رژیم صهیونیستی در آینده به راحتی به فکر حمله‌ای دیگر به لبنان نباشد. اکنون صهیونیست‌ها حتی از جنبش مقاومت اسلامی حماس نیز ترس و واهمه دارند. بعد از جنگ 33 روزه وضعیت رژیم صهیونیستی تغییر کرده و دیگر جرات گذشته را ندارد، زیرا هیبت آن در جهان شکسته شد. این رژیم در جنگ‌های سابق خود با اعراب همواره پیروز بوده اما اکنون در جنگ با چنین گروه کوچکی شکست خورده است. بنا‌بر‌این طبیعی به نظر می‌رسد که شخصیت‌های مختلف لبنانی از جمله رئیس‌جمهوری این کشور به ایران بیایند تا جایگاه خود را تقویت کنند. البته به نظر می‌رسد با پیروزی باراک اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، با توجه به اینکه اعلام کرده بود حاضر است بدون شرط با جمهوری اسلامی ایران مذاکره کند، شاهد جنگ دیگری در آینده نزدیک در منطقه نخواهیم بود.
نقش عربستان‌سعودی در کمک به حل مشکلات لبنان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
عربستان‌سعودی تلاش دارد قدرت اقتصادی منطقه شود و از همین رو برای نفوذ بیشتر در منطقه و کشور‌های مختلف تلاش می‌کند و حتی در لبنان و عراق تلاش زیادی دارد با طرف‌های مختلف ارتباط و دوستی برقرار کند. در لبنان بیشترین دوستی را با گروه 14 مارس دارد و همواره سعی کرده این را تقویت و از آن حمایت کند. البته پیش‌بینی می‌شود 14 مارس در انتخابات بعدی شکست بخورد. این گروه نیز وابستگی زیادی به پول عربستان دارد و از
دیرباز خانواده حریری به عنوان یکی از محور‌های اصلی جناح 14 مارس، رابطه بسیار خوبی با عربستانیها داشته‌اند. عربستان حتی از گروه‌های اسلامگرا و افراطی از جمله گروهک فتح‌الاسلام حمایت مالی می‌کند تا بتواند از این طریق نفوذ خود را در لبنان افزایش دهد. بدون شک عربستان نقش بارزی در لبنان دارد و به نظر بنده تمام هدفش قدرتمند‌تر شدن از نظر اقتصادی است. از همین‌رو با نفوذی که عربستان دارد، حتماً میتواند در حل مشکلات لبنان تاثیر بسزایی داشته باشد.