فیل بال نویسنده سرشناس فوتبال اسپانیا مدتی است که به خلیج فارس نقل مکان کرده و از آنجا به پیشواز فینال لیگ قهرمانان رفته است.
مهم‌ترین چیز درباره فینال امسال لیگ قهرمانان این است که مردم سراسر دنیا (و نه فقط اروپایی‌ها) را واداشته طرف یکی از دو تیم را بگیرند، حتی اگر خواست قلبی‌شان چیز دیگری باشد. بسیاری از مردم اسپانیا از بارسلونا خوششان نمی‌آید (و اغلب‌شان پیراهن سفید رئال را برتن می‌کنند)، بسیاری از عوام انگلیس هم با باد غبغب منچستریونایتد مشکل دارند ولی اگر از عامل ملی صرف‌نظر کنیم، هیچ شباهتی بین گروه‌های قابل تشخیص در سراسر گیتی که برای بارسلونا یا منچستریونایتد کری می‌خوانند، وجود ندارد. با اینکه رئال مادرید بدش نمی‌آید خودش را قاطی معرکه دو رقیب کند ولی آمار و ارقام دنیای تجارت، ناظر است که دو فینالیست امسال اروپا سیل عظیمی از پیراهن‌هایشان را در سراسر سومین سیاره منظومه شمسی به راه انداخته‌اند. هرجا که می‌خزی، تجربه پست‌مدرن مسافرت تضمین می‌کند که تو حتماً با یک پیراهن سرخ یا یک شال آبی و عنابی روبه رو می‌شوی، حالا چه گذارت به شهر افتاده باشد یا روستا. این دو تیم به طرز غریبی جهانی می‌شوند و رنگ‌هایشان هم بلافاصله از دوحه تا داکار (یعنی در عرض جهان اسلام) قابل رویت. این تنها یکی از دلایل جذابیت آشکار فینال امسال (اروپا) است و البته اینجا باید از لندن‌نشینان (طرفداران آرسنال و چلسی که پشت دروازه فینال جا ماندند) معذرت‌خواهی کنم. جالب توجه اینکه انتخاب شما مبنی بر پیروزی من‌یونایتد یا بارسا در روز چهارشنبه، ناگهان شما را از خودتان فراتر می‌برد و در یکی از دسته‌بندی‌های متخاصم قرار می‌دهد. این انتخابی از راه و رسم زندگی است، پس خواهش می‌کنم در انتخابتان دقت کنید. من از ژانویه در دوحه قطر به سر می‌برم و هوا واقعاً دارد داغ میشود. پرواضح است که آدم خوشش می آید گهگاهی هم در تنها کشور جهان که از بحران اقتصادی گزندی ندیده روزگار بگذراند. حتی اگر فوتبال به دل جماعت ساکن این کشور کوچولوی شنی راه نیافته باشد. 80 درصد جمعیت قطر را تبعیدی‌های روزگار دور تشکیل می‌دهند که این از قطر یک کوره ذوب آلیاژ عجیب و غریب ساخته است. گرچه شهرنشینان، تقریباً اصل و نسب‌سازی برای خودشان را شروع کرده‌اند. آسیایی‌های این اطراف به نظر من پیش‌زمینه‌ای قبلی نسبت به یونایتد دارند در عوض بریتانیایی‌هایی که به بیرون کوچ کرده‌اند در ابعاد جهانی هوادار بارسا محسوب می‌شوند! حتی مطمئن نیستم از اینکه جماعت انبوه هندی‌ها هم الزاماً طرفدار منچستریونایتد باشند ولی خب، تحقیقاتم در این زمینه اصلاً علمی نبوده است. شاید هم دارم اشتباه می‌کنم. به هرحال ذهن بریتانیایی‌ها را آسان‌تر می‌توان خواند. بازی‌های نیمه‌نهایی را اینجا در یک هتل بزرگ روی پرده انداختند و به سختی می‌شد اقبالی را به سمت چلسی مشاهده کرد، مگر چند روح منزوی در گوشه و کنار که پیراهن‌های آبی پوشیده بودند. معدود قطری‌هایی هم بودند که شهامت به خرج داده و طرف بارسا را گرفتند.
اما چه چیزی در بارسلونا هست که این همه آدم را دچار احساس همذات‌پنداری با آنها (کاتالان‌ها) کرده است؟
کلید این پازل را در خود اسپانیا باید جست‌وجو کرد.
بارسلونا به عنوان یک ذات موجود نگریسته نشده بلکه بیشتر آنتی‌تز مادرید بوده است.بارسلونا مورد عشق‌ورزی قرار می‌گیرد و در عوض (رئال) مادرید ستایش میشود. جایی که پارک مشهور «دل رتیرو»ی مادرید بیشتر به خاطر زیبایی متقارنش تمجید میشود، پارک «گوئل» بارسلونا چشم‌اندازی متکثر و وحشی دارد. این مغایرت (کنتراست) در نوع خودش معنادار است. اروپایی‌ها به طور خاص و جهانیان به طور عام، به نظر می‌رسد که با رمانتیسیسم و روح آزادمنشی که در هر دو وجهه هنری و سیاسی بارسلونا جلوه‌گر شده ارتباط برقرار می‌کنند. بنابراین وقتی باشگاه فوتبال اول این شهر یکی از رویایی‌ترین تیم‌های خود را عرضه می‌کند، در نگاه مردم جهان همه‌چیز همانقدر ایده‌آل جلوه می‌کند. چگونه یک نفر می‌تواند این شور و شیدایی جهانی برای چنین همبستگی پشت سر یک تیم را توصیف کند؟ بسیاری باشگاه‌های رمانتیک دیگر هم در سراسر گیتی وجود دارند که منچستریونایتد هم جزو آنهاست ولی هنوز هیچکدام در مقیاس بارسلونا محبوبیت کسب نکرده‌اند و این را در کمال بی‌طرفی (به عنوان نویسنده تنها کتاب تاریخ باشگاه رئال مادرید به زبان انگلیسی) عرض می‌کنم. بارسا زمان زیادی را برای ترمیم روحی واحد که اخیراً توسط رونالدینیو خدشه‌دار شده بود صرف نکرد. دو سال وقفه در موفقیت و کوتاه آمدن در مقابل رئال مادرید و حالا بازگشت با سبکی چشم‌نواز. دوست نداشتن این تیم کار سختی است. مجموعه‌ای از سنت‌ها در طول سال‌ها به فلسفه بارسا القا شده‌اند؛ چیزهایی مثل تلفیق شادمانه آنارشی، کار و زیبایی. در عوض آنچه از پپ گوآردیولا تا یوهان کرویف بر عهده مربیان بارسا گذاشته شده ساده‌سازی مسائل و ایجاد تعادل بین این سنت‌ها بوده است. شاید راست باشد که گوآردیولا غرق در سودای تیم رویایی مرد هلندی (که مثلاً در سال 1994 پس از پیش افتادن مقابل اتلتیکو مادرید با نتیجه 1-4، دست آخر 4-5 باخت) ترجیح بدهد مثل او به سبک خاص خود ببازد تا به یک تساوی بدون گل بی‌کلاس دست یابد اما گوآردیولا یک هوا عمل‌گراتر از این حرف‌هاست و هیچ راهی وجود ندارد که آوازه منچستریونایتد هراسی در دل او بیندازد تا رویکرد اصلی تیمش در فینال چهارشنبه شب را تغییر دهد. این حقیقت که رافا مارکس و اریک آبیدال غایبان خط دفاعی بارسا هستند، برای او به اندازه غیبت دنی آلوس که ظاهراً یک بال دفاعی ولی در حقیقت چرخ اصلی ماشین هجومی گوآردیولاست، اهمیت ندارد. آلوس همچنین چهره‌ای کلیدی در بازی پرسی کاتالانهاست؛ جایی که خط میانی حریف آنقدر مورد آزار قرار می‌گیرد تا توپ را پس بدهد. ژاوی و همبازی‌هایش زیاد توپ از دست نمی‌دهند اما بدون آلوس شاید دوباره پس گرفتن توپ برای آنها خیلی آسان نباشد و مالکیت‌شان بر توپ دیگر در آن سطح بالایی که قبلاً بود نباشد...
اما آنها که با منچستریونایتد ارتباط برقرار می‌کنند چطور؟
وقتی بچه بودم رویای «بست»، «لاو» و «چارلتون» را در سر می‌پروراندم. از بسیاری جهات «منچستریونایتد» پس از جنگ جهانی دوم، یک داستان عاشقانه است اما شهری که یونایتد از آن برخاسته در محبوبیت جهانی هیچ شباهتی به تیم فوتبالش نبرده. همین‌طور فلسفه‌ای که این تیم بر پایه‌اش بنا شده و یا حتی ستاره‌هایی که در تمام این سال‌ها خودنمایی کرده‌اند. فکر می‌کنم دغدغه هواداران یونایتد، دغدغه قدرت باشد و کسی با آن ارتباط برقرار می‌کند که جاه‌طلبی از نوع آلفا داشته باشد و هیچ چیز دیگری اینقدر جدی توجهش را جلب نمی‌کند. رئال مادرید در دورانی که قدرت بیشتری داشت، ظفرقندی بی‌رحمانه مشابهی در دروکردن همه چیز داشت. بیرون کلیسای منچستریونایتد، شاید شما دلتان بخواهد از سرالکس فرگوسن متنفر باشید ولی به عنوان سرمربی شیاطین سرخ برای او جانتان را هم خواهید داد.
ترجمه: شروین طاهری
منبع: Soccernet