گروه فرهنگی:
مراسم نقد و بررسی کتاب «دا» عصر شنبه با حضور «سمیرا اصلان‌پور» داستان‌نویس و منتقد و معصومه رامهرمزی و در غیاب نویسنده در سرای اهل قلم برگزار شد. به گزارش فارس، سمیرا اصلان‌پور در این مراسم گفت: باید تشکر ویژه‌‌ای از راوی کتاب به دلیل حافظه خوب و این همه شهامت و همچنین نویسنده به دلیل پرداخت هنرمندانه سخنان راوی کرد. وقتی که جزئی‌نگری موجود در این کار را دیدم خیلی تعجب کردم.
وی ادامه داد: بر هیچ کدام از ما پوشیده نیست که بخش اعظمی از جذابیت این کار به چگونگی تألیف و نگارش این اثر باز می‌گردد. نویسنده کتاب موفق شده است اوضاع را دریابد و بنویسد. نقطه قوت این کتاب این است که ما حضور نویسنده را متوجه نمی‌شویم و فکر می‌کنیم که تنها راوی است که بی هیچ واسطه‌ای خاطراتش را بیان می‌کند.
وی گفت: نویسنده و راوی این کتاب زن هستند، از این جهت، کتاب می‌تواند مصداقی بر توانایی زنان در عرصه ادبیات مقاومت و خلق اثر در این حوزه باشد. در کشور ما زنان مجبورند هر روز توانایی‌شان را اثبات کنند. در این شرایط سخت کسی خیلی توجه نمی‌کند که یک زن در این شرایط قرار گرفته و دارد این حماسه‌ها را خلق می‌کند.
این داستان‌نویس اظهار داشت: قالب این اثر خاطره است و در این نوع خاطره ما یک راوی داریم و یک نویسنده. متاسفانه ما هنوز قالبی برای نقد و بررسی ژانر خاطره نداریم. ما داستان را خیلی راحت نقد می‌کنیم اما خاطره را از آن جهت که کمتر به آن پرداخته‌ایم، شیوه نقدکردنش را هم درست نمی‌دانیم.
خالق «قلب نقره‌ای شهر» اظهار داشت: در این اثر چون ما با دو نفر یعنی راوی و نویسنده روبه‌رو هستیم، نمی‌توانیم خیلی دقیق نقاط قوت و ضعف این دو را به‌صورت جداگانه مشخص کنیم اما به هر حال در مجموع می‌شود گفت که این کار هم روایتی قوی دارد و هم پرداخت آن به گونه‌ای است که مخاطب را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این کتاب جزئی‌ترین و احساسی‌ترین خاطرات یعنی شهادت پدر و برادر راوی به بهترین وجهی نمایان می‌شود. ما طرح و توطئه داستانی را به دلیل خاطره بودن در این کتاب نداریم، اما اکثر عناصر این داستان را می‌توانیم پیدا کنیم.
«معصومه رامهرمزی» داستان‌نویس و منتقد ادبی در این مراسم اظهار داشت: بحث خاطره‌گویی و خاطره‌نویسی از دهه 60 آغاز شد و معمولا با نوشتن خاطرات رزمندگان در جراید شکل گرفت. در آن زمان بیشتر یک نگاه رزمی و حماسی نسبت به قضایا وجود داشت. ما در دهه 60 سکوت زنان را در ژانر خاطره‌نویسی شاهد بودیم و کلا 3 کتاب در این دهه از زنان منتشر شد. این سکوت به این دلیل بود که زنان خاطرات خود را در مقایسه با مردان ارزشمند نمی‌دیدند و آن هم به دلیل کمبود عنصر حماسه در آثار زن بود. وی ادامه داد: باید بگویم که در آن زمان کسی هم سراغ زنان نمی‌رفت. اگر متولیان امر فرهنگ بر خود می‌دیدند که در همان زمان از زنان بخواهند خاطراتشان را باز‌گو کنند، امروز بحث فراموشی موجب نمی‌شد که راویان این خاطرات بسیاری از مسائل را فراموش کنند. خالق کتاب « بر بال ملائک» گفت: در دهه 80 ما شاهد حرکت نویی در حوزه خاطره‌نویسی به وسیله زنان هستیم. زنان امدادگر و رزمنده با یک فاصله زمانی زیاد از واقعه آمدند و خاطرات خودشان را نگاشتند. روایت زنان، ویژگی‌هایی دارد که در روایت مردان کمتر است. زنان به دلیل نثر عاطفی و معناگرایی که دارند و جزئی‌نگری بیشترشان، آثارشان در جامعه با اقبال عمومی بیشتری مواجه می‌شود.
این امدادگر دفاع مقدس تصریح کرد: ما با در نظر داشتن 3 محور سوژه، استناد و نثر می‌توانیم خاطره‌نویسی را نقد کنیم. کتاب «دا» در بسیاری از ویژگی‌ها نخستین است. این کتاب سوژه بسیار نادر و نابی دارد. ما از این سوژه‌ها در جنگ خیلی‌خیلی کم داریم. نکته دیگر این است که راوی ذهن و حافظه‌ای بسیار قوی دارد. این کتاب اگر حجم بالایی دارد کشش فراوانی نیز برای مخاطب ایجاد می‌کند و خواننده را دنبال خود می‌کشد.
این نویسنده گفت: کتاب «دا» جزو نخستین کتاب‌هایی است که توانسته دفاع مردمی را به بهترین شیوه انعکاس دهد. چند نفر از مدافعان خرمشهر می‌گفتند که ما با خواندن این کتاب حس می‌کنیم که در خرمشهر هستیم و خاطرات آن روزها برایمان زنده می‌شود.
رامهرمزی بیان داشت: از نظر من عنوان جزئیات هیچ تعارضی با خاطره‌نویسی ندارد. بر عکس از نظر من خاطره‌ای خوب است که جزئی‌نگرتر باشد. در کتاب «دا» گاهی تصاویر بر واژه‌ها پیشی می‌گیرد. از نظر من این کتاب درخشان ماحصل 50 درصد تلاش راوی و 50درصد تلاش نویسنده است.