لبنان، جایگاه ژئوپليتیک و بسیار حساسی را در منطقه به خود اختصاص داده است. بيروت به‌عنوان یک حلقه وصل با محیط‌های مختلف امنیتی، جایگاه و نقش مهمی را ایفا کرده است. در شرایط فعلی حضور و اقتدار مقاومت اسلامی و حزب‌الله موجب شده این اهمیت دوچندان شود و برای آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها، لبنان به‌عنوان یک پاشنه آشیل در جلوگیری از پیشبرد سیاست‌ها و برنامه‌های آمریکایی و اسرائیلی جای خود را باز کند. موضوع ترور رفیق حریری تقریبا در 5 سال گذشته لبنان را تحت‌الشعاع قرار داده و معادلات قدرت را در این کشور زیر و رو کرده است و همچنین وضعیت سوریه را به شرایط جدیدی رسانده است. این ترور یکی از بهانه‌ها و موضوعاتی است که هم‌اکنون شاهد بازتاب‌های برنامه‌ریزی شده آن تحت عنوان پیگیری پرونده ترور رفیق حریری هستیم. باید به این مساله اشاره کرد که کمیته تحقیق ترور رفیق حریری و دادگاهی که تشکیل شده از همان ابتدا تلاش کرده که مفصل‌های اصلی تصمیم‌گیری و تاثیرگذاری را به جای یک نقطه ثقل ملی در لبنان به یک محیط و سطح بین‌المللی منتقل کند تا سرنخ اداره این پرونده در دست دولت‌هایی مثل آمریکا، فرانسه و رژیم صهیونیستی باشد و فراز و نشیب‌ها و موازنه‌های داخلی لبنان بر این موضوع تاثیر بسیار محدودی داشته باشد. نکته دیگری که از ابتدا در رابطه با این موضوع دنبال شده این است که دادگاه حریری در یک بازی رسوا و مضحک با تکیه بر شهودی که ساختگی بودن آنها مورد اعتراف تمام طرف‌های سیاسی در لبنان و در سطح منطقه است، مسیر نوسانی را طی کرده است. ابتدا سوریه و مقامات عالیرتبه این کشور را در این ماجرا وارد کردند و بعدها قرائت اظهارات مقامات سوریه از سوی دادگاه و مقامات سیاسی مرتبط با این موضوع، اتهام را از این مقامات برطرف کرد. در واقع دستور کار مقامات آمریکایی و اسرائیلی این است که باید مزاحمت مقاومت اسلامی، از پیش روی توسعه‌طلبی‌ها و طمع‌هایی که رژیم صهیونیستی به لبنان و کشورهای منطقه دارد برداشته شود. صهیونیست‌ها در سال 2006 توان خود را آزمودند و از درگیری نظامی‌اي که 33 روز به طول انجامید با سرافکندگی خارج شدند و تا امروز در حال سر و سامان دادن به شوک شکست در تابستان2006 هستند. لذا مقامات اسرائیلی با توجه به شرایط ویژه جغرافیایی و توانمندی‌هایی که نیروهای مقاومت حزب‌الله دارند آخرین گزینه خود را برخورد نظامی با حزب‌الله قرار دادند اما از طریق ابزارها و برنامه‌ریزی‌های دیگر تلاش می‌کنند حزب‌الله را به یک وضعیت تضعیف شده برسانند یا از طریق برنامه‌ریزی‌هایی که دارند، شرایط لبنان را برای یک مداخله بین‌المللی گسترده مهیا کنند تا رژیم صهیونیستی نیاز به ورود به یک جنگ تنها و منفرد را نداشته باشد و با بین‌المللی کردن مساله لبنان، معادله فعلی را که به نفع مقاومت است به نفع خود تغییر دهد.
در شرایط فعلی، گزارش اولیه دادگاه مبنی بر متهم دانستن برخی افراد حزب‌الله مطرح شده است و از آنجایی که کارکرد این دادگاه از ابتدا مشکوک و کاملا سیاسی بوده است، مقامات سیاسی لبنان نسبت به این مساله واکنش نشان دادند و جالب است که مقامات نظامی اسرائیلی و آمریکایی صدور حکم دادگاه بلمار را به منزله به تشنج کشیدن محیط داخلی لبنان ارزیابی کردند. اشکنازی از یک سو و مقامات دیگر آمریکایی از سوی دیگر بر این مساله تاکید دارند که صدور این حکم موجب بهم ریختن وضعیت داخلی در لبنان می‌شود و ممکن است زمینه‌های جنگ جدید داخلی را در این کشور به وجود آورد. این امر بدیهی است که حزب‌الله از شرافت و وجاهت خود در مسیر مبارزه با اسرائیل دفاع کند و خود را درگیر مسائلی که منحرف‌کننده مسیر مبارزه با رژیم صهیونیستی است، نکند تا در گرداب‌های آنها قرار نگیرد. اما مساله‌ای که در شرایط فعلی مطرح است، این است که به نحو گسترده‌ای از طریق کشورهایی مثل مصر یا کشورهای غربی برای نیروهای سمیر جعجع تحت عنوان «قوات‌اللبنانیه» امکانات و تجهیزات نظامی به وفور سرازیر شده و مدتی قبل هم شاهد انفجارهایی در مراکز تحت نفوذ نیروهای جعجع بودیم و درگیری‌هایی هم بین نیروهای جعجع و میشل عون صورت گرفت که استفاده از سلاح توسط نیروهای جعجع بعد از مدت‌ها به‌عنوان یک مساله کاملا قابل توجه خودنمایی کرد. طی رایزنی‌هایی که ملک عبدالله و بشار اسد در بیروت داشتند، این طور به نظر می‌آمد که ملک عبدالله، حریری و حامیان غربی او شاید به دنبال مدیریت کردن این مساله هستند و امکان دارد که گزینه متهم کردن حزب‌الله را کنار گذاشته و شاید در دستور کار آنها قرار داشته باشد؛ ولی قرائن فعلی نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها مایل به عدم استفاده از این ابزار فشار نیستند و می‌خواهند با شدت تمام با به کارگیری این ابزار و با به هم زدن اوضاع داخلی لبنان و مشغول کردن طرف‌های سیاسی، زمینه آسودگی خاطر رژیم صهیونیستی را فراهم کنند. شاید آمادگی‌های نظامی که در داخل رژیم صهیونیستی در حال انجام است، برای این باشد که همزمان با هر اقدام نظامی اسرائیل علیه غزه، لبنان درگیر مشکلات و درگیریهای خودش باشد و امکان حمایت از مردم غزه برای لبنان میسر نشود. بسیاری از قرائن نشان می‌دهد که اسرائیلی‌ها، یگان‌های ویژه نظامی و تمرکز نیروها و امکانات خود را برای یک حمله جدی به غزه آماده کرده‌اند و در مواضع اعلامی و تبلیغاتی مقامات نظامی اسرائیل نیز این مساله پنهان نیست.
لذا به نظر می‌رسد لبنان در آستانه یک بحران جدید قرار گرفته که مدیریت آن در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی است. در گمانه‌زنی‌ها باید به این نکته توجه داشت که احتمالا در خلال این بحران یک جنگ داخلی و تنش گسترده در لبنان به وجود خواهد آمد تا این تنش و ناامنی مقدمه یک حمله غافلگیرانه از سوی رژیم صهیونیستی باشد. در مجموع این نکته باید مورد تاکید قرار گیرد که در ماه‌های آینده لبنان آبستن حوادث جدی خواهد بود که حداقل آن تنش سیاسی گسترده بین 2 جناح رقیب در لبنان است و حداکثر آن را باید در لایه‌هایی مثل درگیریهای داخلی برای فریب افکار‌عمومی و عدم اهتمام به مساله غزه که در دستور کار نظامی اسرائیل است، جست‌وجو كرد یا اساسا درگیری و تنش فعلی مقدمه یک جنگ در لبنان خواهد بود که در نقطه بلوغ آن اسرائیل نیز وارد خواهد شد.
*کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه