گروه بينالملل:
پس از حدود 7 ماه انسداد سیاسی در عراق بر سر تشکیل دولت این کشور، شیعیان عراق بالاخره بر سر نامزدی مجدد نوری مالکی برای ریاستجمهوری به توافق رسیدند تا پس از مدتها مردم عراق به تشکیل دولت و خروج از بحران سیاسی موجود امیدوار شوند. در همین راستا اتحاد ملی عراق به طور رسمی انتخاب نوری مالکی به عنوان نامزد خود برای پست نخستوزیری را اعلام کرد. اتحاد ملی عراق در بیانیهای پس از نشست جمعه شب خود اعلام کرد: انتخاب مالکی با توافق صورت گرفته است و گفتوگوها با دیگر طرفها در روند سیاسی با هدف تشکیل دولت مشارکت ملی ادامه خواهد یافت. این بیانیه همچنین پارلمان را به ازسرگیری برگزاری نشستهایش در سریعترین وقت ممکن فرا خواند. حسن سنید، از سران ائتلاف دولت عراق هم اظهار داشت: اتحاد ملی، نوری مالکی، نامزد ائتلاف دولت قانون را به عنوان کاندیدای پست نخستوزیری انتخاب کرده است. در همین حال فهرست عراقیه به ریاست علاوی که تقریبا همه رایزنیها و تلاشهای خود را که با حمایتهای آمریکاییها و سعودیها انجام شده بود از دست رفته میبیند، مخالفت خود را با به رسمیت شناختن نتایج نشست اتحاد ملی از جمله نامزدی نوری مالکی اعلام کرد. حیدر ملا، سخنگوی فهرست عراقیه اظهار داشت: عراقیه مخالفت خود با نتایج نشست اتحاد ملی را اعلام میکند. در همین حال نوری مالکی پس از انتخاب، اجرای ارزیابی فراگیر از دولت گذشته و عملکرد آن و همچنین ارائه خدمات و تثبیت امنیت را از اولویتهای دوره آینده نخستوزیری خود اعلام کرد و تاکید کرد: بر انجام این اقدامات متعهد است. وی همچنین جناحهای سیاسی اصلی را به کنار گذاشتن اختلافات و تسریع در تشکیل دولت و تقویت تجربه دموکراسی در عراق فرا خواند و بر اجرای بازنگری کامل دولت گذشته و استفاده از اشتباهات آن برای جلوگیری از تکرار آنها همراه با تقویت و توسعه ابعاد مثبت این مرحله تاکید کرد. همچنین فالح فیاض، از اعضای اتحاد ملی تصریح کرد: اتحاد ملی با حضور گروه صدر و برخی گروههای تشکیل دهنده ائتلاف ملی عراق و همه گروههای ائتلاف دولت قانون به انتخاب مالکی برای نامزدی نخستوزیری رای داده است. وی افزود: مالکی از توافق اکثریت طرفهای سیاسی برای این نامزدی برخوردار است. در همین حال جمعه عطوانی، عضو مجلس اعلای اسلامی عراق اظهار داشت: مجلس اعلا هیچ شرطی برای مالکی ندارد و چنانچه وی دولت تشکیل دهد ما نیز با او همکاری خواهیم داشت. وی ضمن تاکید بر حمایت مجلس اعلا از مالکی، عدم حضور اعضای این مجلس در نشست اتحاد ملی را به معنای مخالفت مطلق یا پذیرش مطلق ندانست و تاکید کرد: این امر مشروط به موافقت شرکای سیاسی است. اما مواضع آمریکاییها هم درباره انتخاب مالکی جالب بود. آنها که در تمام این مدت از نامزدی ایاد علاوی حمایت کرده بودند، بدون ابراز خشنودی از نخستوزیری مالکی تنها خواستار تسریع در روند تشکیل دولت عراق شدند. رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید ضمن رد هر گونه اظهارنظری درباره تصمیم اتحاد ملی برای انتخاب مالکی تنها مدعی شد که این همان مرحلهای است که دموکراسیهای نوپا برای تشکیل دولت از آن عبور میکنند. فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفت: همه طرفهای پیروز در انتخابات پارلمانی عراق باید فرصت ایفای نقش در دولت آینده را داشته باشند. کراولی افزود: ما شاهد نوعی رقابت سیاسی میان جناحهای اصلی که در انتخابات مورد حمایت واقع شدند، بودیم. در عین حال مواضع سعودیها هم جالب توجه بود. در شرایطی که سعودیها میلیاردها دلار در جریان انتخابات و پس از آن برای پیروزی عراقیه و نخستوزیری ایاد علاوی هزینه کرده بودند، شاه عربستان در سخنانی مدعی شده که نامزدی «نوریمالکی» برای نخستوزیری دولت جدید عراق را پذیرفته است.
ملک عبدالله همچنین ابراز امیدواری کرد: دولتی قوی در عراق تشکیل شود که بتواند دغدغه مردم این کشور را پاسخ داده و نیازهای آنان را برطرف کند. این در حالی است که عربستان سعودی پیش از این با حمایت گسترده خود از ائتلافعراقیه سنگاندازیهای زیادی را در مسیر توافق شیعیان برای انتخاب نوریمالکی انجام داده است. این کشور همچنین با حمایت از گروهی از تروریستهای عراقی سعی در ناامن کردن عراق و تخریب چهره نیروهای امنیتی این کشور داشته است. مالکی نیز بارها عربستان را به دخالت در امور داخلی این کشور متهم کرده است. با این حال به باور کارشناسان، مالکی با حمایتهای همهجانبه ایران توانسته است بار دیگر خود را در یک قدمی نخستوزیری عراق قرار دهد و به رغم مخالفتهای مستمر عربستان و آمریکا تا این مرحله به پیش رود. به باور این دست از صاحبنظران نخستوزیری مجدد مالکی دستاورد بزرگی برای جمهوری اسلامی تلقی میشود که توانسته آمریکا و سعودیها را بار دیگر با چالشی جدی مواجه و توان دیپلماسی خود را بار دیگر برای آنها به نمایش گذارد.
رایزنی کردها برای حمایت از مالکی
تحولاتی که در عراق جریان دارد نشان میدهد که احزاب کردستان نیز به احتمال زیاد رای به حمایت از مالکی میدهند اما در قبال آن اختیارات ویژهای در منطقه نفتخیز «کرکوک» میخواهند و تلاش دارند در قبال حمایت از مالکی بیشترین تضمینها را دریافت کنند. در همین حال یک مقام ارشد کردستان عراق گفت: گروهها و احزاب عراقی که در انتخابات 7 مارس موفق به کسب کرسی در پارلمان شدند، با برگزاری نشستی درباره حمایت از نامزدی المالکی تصمیم میگیرند. احزاب کرد هماکنون نقش مهمی در دولت آتی دارند و میتوانند با حمایت از مالکی، ائتلاف وی را صاحب اکثریت کرسیهای پارلمان کنند و اختیار تشکیل دولت را به وی دهند. انتخابات پارلمانی عراق در ماه مارس سال جاری میلادی برگزار شد ولی هیچ یک از 2 حزب اصلی نتوانسته بودند تعداد کرسیهای لازم برای تشکیل دولت را بهدست آورند. برخی تحلیلگران معتقدند، در صورتی که مالکی امتیازات زیادی به ائتلاف عراقیه ندهد، شرکت این ائتلاف در تشکیل دولت چندان محتمل به نظر نمیرسد.
عقبنشینی العراقیه: حداقل ریاست جمهوری را به ما بدهید
گروه بينالملل: سخنگوی فهرست العراقیه مدعی شد که محال است از پست نخستوزیری دست بکشیم ولی اگر چنین اتفاقی هم بیفتد هرگز از پست ریاستجمهوری کنار نمیکشیم. شاکر کتاب، از سران فهرست العراقیه و سخنگوی این گروه اظهار داشت: العراقیه از پست نخستوزیری چشمپوشی نمیکند زیرا این گروه جناح بزرگتر است و براساس قانون اساسی باید تشکیل دولت را برعهده بگیرد. وی افزود: اگر بنا به دلایلی ما از پست نخستوزیری دست بکشیم هرگز از پست ریاستجمهوری صرف نظر نخواهیم کرد. کتاب خاطرنشان کرد: همانگونه که جلال طالبانی، رئیسجمهور تاکید کرده است پست ریاستجمهوری قابل مذاکره است و یک پست انحصاری برای کردها نیست. وی افزود: طالبانی مرد مقتدری است و همواره موضع شجاعانهای داشته و توانسته است روابط عراق با همه همسایگان و بویژه کشورهای منطقهای را بهبود بخشد و همین امر خود قابل تقدیر است. اظهارات این مقام حزب العراقیه در شرایطی بود که به نظر نمیرسد این حزب با توجه به توافق شیعیان کمترین شانسی برای نخستوزیري داشته باشد.