۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۲:۰۰
مراسم اعطای‌گواهینامه میراث جهانی یونسکو به تخت جمشید برگزار شد

آرامگاه کوروش، مقبره‌ای که مرد؟!

مسعود میر

اواخر آبان ماه بود که خبر تخریب سقف آرامگاه کوروش در جریان مرمت این بنا منتشر شد، اما مسؤولان سازمان میراث فرهنگی و مدیر بنیاد پژوهشی پارسه این خبر را تکذیب کردند. اظهار‌نظر‌های کارشناسان اهل‌فن و مرمتگران متخصص و همچنین اطلاعات و اسناد منتشر شده در‌‌این‌باره، جملگی حاکی از این واقعیت است که لااقل نقدهای جدی می‌توان به شیوه‌ها و ابزار به‌کار رفته در نحوه مرمت این اثر جهانی وارد دانست و نمی‌توان از نقد کارشناسان برجسته کشور در این زمینه که قطعا از ریاست سازمان میراث فرهنگی در دانش مرمت کمتر نمی‌دانند، بی‌تفاوت گذشت. اکنون هم انتشار عکس‌هایی از وضعیت ترمیم این بنا به‌وسیله افرادی که نه تنها کارشناس نیستند، بلکه تخصصی هم در زمینه مرمت آثار تاریخی ندارند این موضوع را روشن می‌کند که آرامگاه کوروش بیشتر دستخوش تخریب واقع شده تا اینکه مرمت شود. نکته حائز اهمیت درباره صیانت از ابنیه تاریخی بویژه آثار موجود در استان فارس تاکید و سفارش رهبر انقلاب در زمان سفر ایشان به شیراز بود. روز هجدهم اردیبهشت ماه، رهبر معظم انقلاب در دیدار با مسؤولان استان فارس زیباترین تعابیر و توصیفات را از مکان تاریخی تخت جمشید بیان کرده و این بنا و سایر بناهای تاریخی قبل از اسلام در کشورمان را محصول سرپنجه هنرمند ایرانی قلمداد کردند. تعابیر و مضامین ارائه شده به وسیله رهبر معظم انقلاب درباره بناهای تاریخی و مواریث فرهنگی از جمله تخت جمشید آنقدر مهم بود که مسؤولان میراث فرهنگی شیراز را بر آن داشته است تا به میمنت این روز فرخنده و با تأسی به این فرمایشات رهبر انقلاب 18 اردیبهشت‌ماه را روز تخت جمشید بنامند. در بخش‌هایی از سخنان حکیمانه رهبر فرزانه انقلاب آمده: «من همین جا اشاره بکنم به این بناهای باستانی مربوط به قبل از اسلام، تخت جمشید و بقیه چیزهایی که در این استان هست، انسان از دو نظر ممکن است به این مراکز باستانی نگاه کند، اینها را باید از هم تفکیک کرد. یک نگاه این است که اینها متعلق به جباران تاریخ بوده، هر کدامی که نگاه می‌کنیم به یک نحوی به یکی از جباران تاریخی و طاغوت‌های بشری ارتباط پیدا می‌کند، بله، از این جهت نگاه منفی به اینها هست. لیکن یک جنبه دیگر هم وجود دارد و آن این است که این بناها محصول سرپنجه هنرمند ایرانی است، محصول فکر راقی و روشن بین ایرانی است. در سال‌ها و قرن‌ها پیش از این، این جنبه مثبت قضیه است، درست است که جباران استفاده کردند، اما خالق و آفریننده این مجموعه‌ها کیست؟ ذهن ایرانی است، سرانگشت هنرمند ایرانی است، روحیه بلندنظر ایرانی است، ابتکار و ذوق ایرانی است، این برای یک ملت افتخار است».

حضرت آیت الله خامنه‌ای در ادامه این سخنان می‌فرمایند: «در دنیا از چیزهایی که جنبه افتخارآمیز هم خیلی ندارد، گاهی اوقات به عنوان مفاخر تاریخی استفاده می‌کنند، آن کسانی که مفاخر تاریخی را ندارند برای خودشان خلق می‌کنند. ما این همه مفاخر تاریخی داریم، این همه چیزهایی که مایه تفاخر تاریخی ملت ایران است، اعتماد به نفس ملت ایران است، چرا اینها را نشان ندهیم؟ یک نفر برای من نقل می‌کرد، می‌گفت رفته بودیم یونان، ما را به مراکز گردشگری گوناگون می‌بردند و آنها را به ما نشان می‌دادند، از جمله به نقطه‌ای بردند، گفتند اینجا همانجایی است که سپاهیان ایرانی آمدند اینجا از ما شکست خوردند، مردم را به بیابان خالی می‌برند و نشان می‌دهند که اینجا آنجایی است که ایرانی‌ها در آن دوره لشکرکشی کردند و در اینجا شکست خوردند. یک فضای خالی را نشان می‌دهند، یک ماده‌های تاریخی را با یک فضای خالی اثبات می‌کنند، خوب اینجا نزدیکی کارون، آنطور که شنیدیم مجسمه والرین است، امپراتور روم که زانوزده در مقابل پادشاه ایران، خیلی خوب اینجا را بروید نشان بدهید، این به آن در!» اما اکنون تصاویر خبر از فجایعی می‌دهند که باور نکردنی به نظر می‌آیند. آرامگاه کوروش به‌وسیله عده‌ای غیرکارشناس به‌جای مرمت به ویرانی نزدیک شده و نه تنها حرف‌های رهبر انقلاب درباره صیانت از این بناها عملی نشده که حتی پیش پا افتاده‌ترین تدابیر برای حفظ آرامگاه هم رعایت نشده است. سنگ تاریخی 2500 ساله سقف بنای آرامگاه با ابتدایی‌ترین شیوه‌ها شکسته شده و براده‌های آن بر روی زمین قابل مشاهده است. کارگران مرمت (که قاعدتا باید کارشناسانی متبحر و ویژه باشند!) با استفاده از ابزار ضربه‌ای بسیار مخرب (چکش بادی) بخش‌هایی از سنگ سقف آرامگاه را تخریب و سوراخی را به منظور تعبیه میلگرد فلزی در دل سنگ ایجاد کرده‌اند. این موضوع در حالی اتفاق می‌افتد که به دلیل پیامدهای مخرب ناشی از تعبیه فولاد در دل سنگ، به‌کارگیری چنین شیوه‌ای در مجامع علمی از سوی کارشناسان به شدت نهی می‌شود. نحوه جابه‌جایی سنگ‌های سقف آرامگاه کوروش هم با به کارگیری شیوه‌ها و ابزار ابتدایی و غیرحرفه‌ای انجام شده است. استفاده از اهرم فلزی برای جابه‌جایی سنگ موجب صدمه به سنگ‌های زیرین و خراش و خسارت آنها شده است. تصاویر وضعیت بازسازی آرامگاه کوروش در حالی منتشر شده که چندی پیش مدیر پایگاه پارسه پاسارگاد از مرمت کارشناسی شده و مناسب سقف آرامگاه کوروش خبر داده و گفته بود: خوشبختانه مرمت سقف آرامگاه کوروش کاملا دقیق و کارشناسی و مبتنی بر اصول علمی و حرفه‌ای انجام شده است.محمد حسن طالبیان افزوده بود: مرمتگر سقف آرامگاه کوروش از سابقه‌ای درخشان در مرمت سنگ برخوردار است و دارای مدرک ممتاز هنری در این زمینه و آموزش دیده ایتالیا است. از این رو کار مرمت «آناستیلوز» این اثر را کاملا دقیق و اصولی انجام داده است. همه آنچه آمد در حالی رخ می‌دهد که مراسم اعطای گواهینامه میراث جهانی یونسکو به پرسپولیس دیروز در سایت تخت جمشید برگزار شد. مراسم تخت جمشید سومین مراسم از 9 مراسمی است که برای اعطای گواهینامه به 9 اثر ایرانی میراث جهانی برپا می‌شود. کمیته میراث جهانی یونسکو، تخت جمشید را در سال 1979 در فهرست آثار میراث جهانی به ثبت رساند. گواهینامه میراث جهانی به دولت مسوول محافظت و حفاظت از اثری اعطا می‌شود که نامزدی آن برای میراث جهانی با موفقیت پذیرفته شده باشد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده