۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۵۶

ابوعمر البغدادی؛ افسانه یا واقعیت

یاسین مشربش

 

در حالی‌که شعبه القاعده در عراق بازداشت ابوعمر البغدادی، رهبر این جریان را شایعه‌ای بی‌اساس خوانده بود که صحت ندارد، پلیس این کشور سرانجام با نمایش یک فیلم ویدئویی از صحبت‌ها و اعتراف‌هاي وی، بحث بازداشت او را اثبات کرد. مردی که با پیراهنی آبی، ریش چند روزه و صدایی آرام در نوار ویدیوئی نمایش داده شده، همان کسی است که گفته می‌شود رهبر فکری و اجرایی جریان القاعده در عراق محسوب می‌شود و به ابوعمر البغدادی معروف شده است. او در اعتراف‌هاي خود اذعان کرد منابع مالی لازم برای فعالیت‌های القاعده به طور مساوی از داخل و خارج عراق تامین می‌شود و این سازمان در داخل عراق تقریبا تمام ابزارهای لازم برای انجام عملیات‌ خود را دارد و بخشی از بودجه خارجی را نیز سازمان‌هایی در پوشش فعالیت‌های خیریه در کشورهایی چون عربستان سعودی، مصر و سوریه تامین می‌کنند. این رهبر القاعده در بخش دیگری از اعتراف‌های خود فاش کرد چگونه سال‌ها با نام طولانی و جعلی ابوعمر البغدادی القریش الحسینی البغدادی در عراق فعالیت می‌کرده و تحت این هویت مخفی بدون هیچ دردسری کارهای خود را به سرانجام می‌رسانده است یا اینکه چگونه ابتدا به عضویت القاعده درآمده و سپس با نفوذ به شوراهای اسلامی عراق به رده‌های بالای این سازمان رسیده است؛ همان سازمانی که تقریبا سه سال پیش فعالیت شبکه‌های تروریستی را مختل کرد. گفته می‌شود نام واقعی او احمد عابد احمد خمیس است. او در سال 1969 متولد شده و از جوانی در یک کارخانه اسلحه‌سازی کار می‌کرده است. البته هر کسی که نوار اعتراف‌هاي ابوعمر را دیده باشد از اینکه شخص موجود در تصاویر تا این اندازه راحت و بی‌دغدغه سخن می‌گوید شگفت‌زده می‌شود. با این حال پلیس عراق که در جلسه‌ای مطبوعاتی در دوشنبه هفته گذشته این تصاویر را به نمایش گذاشت، مدعی است این مرد آبی‌پوش همان رهبر فکری القاعده در عراق است. البته نمایش این نوار ویدئویی و تبلیغ گسترده دولت عراق درباره اهمیت آن یک دلیل واضح دارد. از چند هفته پیش که دولت عراق و مقامات امنیتی این کشور ادعا می‌کردند ابوعمر، رهبر القاعده در عراق را دستگیر کرده‌اند، شعبه القاعده در عراق از طریق بیانیه‌ای کتبی که جریان السحاب شاخه تبلیغاتی القاعده منتشر کرد، این مساله را تکذیب کرد اما پلیس عراق این پاسخ را جدی نگرفت. پس از چندی نوار دیگری منتشر شد که ابوعمر در آن با صدای خود مقامات دولت عراق را دروغگو خطاب کرده بود. این مساله پلیس عراق را به واکنش واداشت و تحت فشار‌های وارد شده مجبور شد نوار اعتراف‌هاي البغدادی را منتشر کند. حال افکار عمومی عراق دو ابوعمر را در ذهن خود دارند و هنوز مشخص نیست کدامیک را باید بپذیرند و صحبت‌های کدامیک به واقعیت نزدیک‌تر است، اما به نظر می‌رسد مساله حتی پیچیده‌تر از این نیز باشد چرا که آشنایان به مسائل القاعده معتقدند ابوعمر به لحاظ منطقی وجود خارجی ندارد و تا به حال اثری از او مشاهده نشده است. ابوعمر برای نخستین‌بار در اکتبر 2006 با نامیدن خود به‌عنوان رهبر دولت القاعده در عراق پا به صحنه تروریسم جهانی گذاشت. در آن مقطع هیچکس به درستی نمی‌دانست این مرد چه سوابقی دارد و با تکیه بر کدام رابطه‌ها قصد دارد برنامه‌های خود را در عراق اجرا کند. او در نوار‌های صوتی متعددی که از طریق اینترنت منتشر می‌کرد، به تشریح برنامه‌های بلندپروازانه خود می‌پرداخت اما تقریبا بسیاری آن را جدی نمی‌گرفتند. در مه ‌2007 یکباره اخبار جدیدی منتشر شد مبنی بر اینکه ابوعمر مرده و القاعده در عراق ضربه سنگینی دریافت کرده است. این بار نیز منابع منتشرکننده خبر مقامات امنیتی عراق بودند؛ اما کمی بعد در جولای 2007 ارتش آمریکا که با دقت بیشتری فعالیت‌های القاعده را در عراق زیر نظر دارد و بودجه اطلاعاتی بیشتری برای این کار هزینه می‌کند، اعلام کرد برخلاف تصورات موجود، ابوعمر اصلا وجود خارجی ندارد و صرفا شخصیتی ساخته و پرداخته سران القاعده برای وجهه‌بخشی و بالا بردن اعتبار فعالیت‌های تروریستی در عراق است. اما در مه ‌2008 بازهم ماجرا عوض شد و این بار تلویزیون سعودی العربیه با انتشار اخباری جدید ادعا کرد این مرد زنده است و کاملا وجود دارد، نام واقعی او حمید الساوی است و سابقه خدمت در ارتش عراق در دوران صدام را نیز دارد. نظریه دیگری نیز وجود دارد مبنی بر اینکه ابوعمر تنها عنوانی است جامع که رهبری القاعده در عراق تحت نام‌ها و چهره‌های مختلف پشت آن پنهان می‌شود.

حال دقیقا مشخص نیست باید کدام موضع را در این‌باره پذیرفت و آیا باید وجود ابوعمر را قبول کرد یا خیر. فواد حسین یکی از کارشناسان برجسته القاعده در اردن معتقد است می‌توان با بررسی نوارها و بیانیه‌های اخیر القاعده درباره ابوعمر به حقایقی دست یافت. او معتقد است صدایی که در نوار اخیر القاعده دستگیری ابوعمر را تکذیب می‌کرد، شبیه همان صدایی است که در سال‌های گذشته در نوار‌های ابوعمر می‌شنیدیم. معنی این حرف این است که ابوعمری که در نوار پلیس عراق اعتراف می‌کند همان کسی نیست که داستان دستگیری او را تکذیب می‌کرد. عراقی‌ها به خود می‌بالند که توانسته‌اند پس از مدت‌ها یکی از مهم‌ترین عوامل ناامنی و بی‌ثباتی در عراق را دستگیر کنند و از این قضیه هم خوشحالند که توانسته‌اند با نشان دادن تصویر او به همه شایعات خاتمه دهند. البته القاعده نیز کوتاه نخواهد آمد و از این به بعد تلاش می‌کند اعتراف‌هاي ابوعمر را بی‌ارزش جلوه دهد. اما یک چیز را نمی‌توان نادیده گرفت و آن اینکه حتی اگر ابوعمر وجود خارجی نداشته باشد، آنهایی که تصویر خیالی او را به‌عنوان رهبر القاعده در اذهان رسم کرده‌اند، واقعا توانسته‌اند از هیچ، جانشینی موجه و بزرگ برای ابومصعب الزرقاوی، رهبر فکری و تاثیرگذار القاعده در عراق بسازند.

منبع: اشپیگل

ارسال نظر
captcha