در کارنامه بازیگری شما در سینما بعداز فیلم‌هایی چون «آژانس شیشه‌ای» و «بودن یا نبودن» فیلم قابل توجه دیگری به چشم نمی‌خورد تا فیلم «دل شکسته». دلیل این سخت‌گیری برای انتخاب نقش(درا ین بازه نزدیک به 10 سال) چه بوده است؟
من بازیگری را از تئاتر آغاز کردم، اما با «آژانس‌شیشه‌ای» وارد سینما شدم. در این 10 سال هم چند کار سینمایی داشته‌ام که اصلا دوست‌شان ندارم و برای همین مهم‌ترین فیلم پس از «آژانس شیشه‌ای» و «بودن یا نبودن» همین «دل شکسته» است. پس از آن هم هیچ پیشنهاد دیگری را تا امروز قبول نکرده‌ام. چرا که کار کردن با کارگردان‌هایی مثل حاتمی‌کیا، عیاری و روئین‌تن وسواس آدم را برای انتخاب، زیاد می‌کند و آدم دیگر نمی‌تواند هر فیلمی را انتخاب کند.
هنگام تماشای «دل‌شکسته» شاید کمتر مخاطبی خاطره حضور شما در «آژانس شیشه‌ای» (در نقش همسر عباس) را به یاد بیاورد، کمی از آن تجربه متفاوت بگویید.
واقعا تجربه سختی بود. چرا که آن لهجه برای شهر مشهد هم نبود و لهجه یکی از روستاهای اطراف مشهد بود. آقای کیانیان همه دیالوگ‌ها را بر مبنای آن لهجه و با تمام حرکت‌ها، برایمان می‌نوشت و ما هم باید رعایت می‌کردیم. من خودم چند شبانه روز دیالوگ‌ها را با واکمن گوش می‌کردم تا علاوه بر پایبندی به گویش خاص بتوانم دیالوگ‌ها را منطبق با حس و حال «نرگس» بیان کنم. تا همین الان هم خیلی‌ها سؤال می‌کنند و فکر می‌کنند که من واقعا مشهدی هستم، در صورتی که اینگونه نیست.
من شنیدم تا مدتی بعد از فیلم هم شما و‌آقای رضایی لهجه مشهدی پیدا کرده بودید؟
نه اینطور نیست، اما اینکه خیلی‌ها این قضیه را می‌گویند برای این است که «حبیب رضایی» اهل مشهد است و طبیعتا با کمی لهجه صحبت می‌کند.
چه شد که حضور در فیلم «دل شکسته» را پذیرفتید؟
من اصلا فیلمنامه را نخواندم و همین که آقای روئین‌تن از من دعوت کردند، با توجه به تجربه‌های تئاتر که با ایشان داشتم گفتم با افتخار قبول می‌کنم. وقتی هم که فیلمنامه را خواندم، طبق انتظارم شبیه یک شعر بود و واقعا می‌گویم که شبیه هیچ فیلمنامه دیگری نیست.
با «نفس» چگونه ارتباط برقرار کردید؟
کار خیلی سختی بود. حتی سخت‌تر از سایر نقش‌هایی که کار کرده بودم. چرا که شبیه‌اش را هم نتوانستم پیدا کنم و مرتب از آقای روئین‌تن درباره‌اش سوال می‌کردم. ایشان هم آخر سر فقط گفتند «نفس شبیه هیچکس نیست» همین کار را کمی برای من سخت کرد. شما حتی در فیلم هم می‌بینيد که «نفس» از نظر پوشش شبیه هیچیک از دختران امروزی نیست.
بعضی از واکنش‌های «نفس» به‌عنوان یک دانشجو، کمی غلو شده به نظر می‌آید، این را قبول دارید؟
نه، به نظرم «غلوشده» عبارت درستی برای این رفتارهای «نفس» نیست. نکته‌ای که هست، از آنجا که در سینمای ما هیچگاه اینطور بازی نمی‌شده است، این کمی متفاوت به چشم می‌آید، به جرات می‌توانم بگویم که در نقش «نفس» من فراتر از سینمای ایران بازی کردهام و همین موجب شده است که اسم اغراق و غلو روی آن بگذارند. البته من برای تمام بازیگران زن سینمای ایران، احترام قائلم و کارهایشان را دنبال می‌کنم اما روند شکل‌گیری «نفس» با تلاش خودم و هدایت آقای روئین‌تن به نظرم برای نخستین بار در سینمای ایران اتفاق افتاده است. به همین دلیل هم شما چنین بازی و شخصیتی را در دیگر آثار سینمایی نمی‌بینید.
خیلی کوتاه و از زبان تکنیکی یک بازیگر، کمی به این ویژگی‌ها در روند شکل‌گیری «نفس» اشاره کنید. چه چیزی موجب شده است که بازی خودتان را فراتر از سینمای ایران بدانید؟
ما برای این نقش چندین ماه تمرین کردیم. من مدت‌ها در خانه به صورت مستمر روی بیان و بدنم کار می‌کردم تا به این شخصیت برسم. دست‌کم من ندیدم بازیگری برای یک نقش چنین انرژی‌ای بگذارد.
با توجه به اینکه اشاره کردید فیلمنامه صورتی تغزلی داشته و بیشتر شبیه به یک شعر بوده، خودتان برای ارتباط با آن چقدر به ادبیات و شعر ورود داشتید؟
خیلی زیاد. ارتباط من با این عرصه بسیار زیاد است. من روزی یک شعر حفظ می‌کنم، شعر نو را برای تقویت زبان و اشعار مولانا را به خاطر لذتی که از آن می‌برم.
خب با توجه به این ورود و آن تلاشی که برای درونی کردن شخصیت «نفس» داشتید می‌خواهم بپرسم از نگاه شما «نفس» چگونه دختری است؟
«نفس» دختری است که شبیه هیچکس نیست. از یک خانواده بسیار مرفه است و باورش در ابتدا این است که در جهان سوم شعارها محقق نمی‌‌شود اما در روند داستان به جایی می‌رسد که حتی عاشق جهان سوم می‌شود.
این باورها چقدر برآمده از تفکر و تعقل نفس هستند و چقدر ناشی از لجبازی‌هایش با امیرعلی؟
ببینید، اینکه امیرعلی و نفس در فیلم یکدیگر را نمی‌فهمند و بعد یکی مثل استاد رضوی پیدا می‌شود و به جای اینکه این دو را مقابل هم قرار دهد وادار به همراهی می‌کند که با هم در یک تیم بحث کنند، گفتمان کنند، تجربه کنند و... یک راه‌حل است. اگر ما در جامعه‌مان آدم‌هایی مثل استاد رضوی داشته باشیم، دیگر از تمام جنجال‌ها و جریان‌هایی که دچارشان هستیم، فاصله می‌گیریم. در موسسه فرهنگی- هنری سیدالشهدا و هنگام اکران خصوصی فیلم «دل‌شکسته» دو نفر در نشست پس از فیلم، به‌شدت نسبت به فیلم معترض شدند که چرا بسیجی‌ها اینگونه تصویر شده‌اند؟ همان موقع خانم جوانی که دختر شهید هم بود، بلند شد و در موضع دفاع از فیلم آنقدر دقیق صحبت کرد که همه شگفت‌زده شدند که چقدر خوب فیلم را دیده و فهمیده است. آن روز آن دختر می‌گفت: بعد از شهادت پدرم با دیدن این فیلم، نخستین بار است که سرم را راحت روی بالش می‌گذارم و می‌خوابم و خوشحالم که کارگردانی مثل آقای روئین‌تن پیدا شده که اینقدر خوب ما را فهمیده است. من هم با آن دختر شهید کاملا هم‌عقیده‌ام.
این حرف‌ها از موضع «نفس» است یا «بیتا بادران»؟
هم من و هم «نفس». اینها همه چیزهایی است که «نفس» هم به آنها اعتقاد دارد. اصلا نفس دیالکتیکی دارد که شدیدا به آن پایبند است و آن اینکه اصلا «ریاکاری» ندارد و همان چیزهایی که اعتقاد دارد را به زبان می‌آورد. اصلا به عقیده من نفس و امیرعلی در طول فیلم یک حرف می‌زنند ولی زبان هم را نمی‌دانند. نفس هم برخلاف چیزی که شاید مخاطب در فیلم می‌بیند در خلوت نماز هم می‌خواند و این در حالی است که هستند کسانی که اگر به ظاهر درباره او داوری کنند احتمالا او را بی‌دین و ایمان می‌بینند.
بالاخره «نفس» در طول فیلم «دل‌شکسته» یک تحول را تجربه می‌کند. می‌خواستم درباره این تحول از زبان شما که شخصیت او را برای خود درونی کرده‌اید، بپرسم.
چیزی هست که همه ما به آن اعتقاد داریم و آن اینکه «خواستن توانستن است». به نظرم لازمه تحقق تحولی که نفس تجربه می‌کند در درجه اول خواستن و بعد از آن هم شناخت است. متاسفانه این «شناخت از خود» درباره جوان‌های امروز جامعه ما وجود ندارد. مثلا در مقوله «مد» هم شما می‌بینید که جوانان ما غالبا آنچه در مغازه‌ها هست را می‌پوشند و خیلی به زیبایی و حتی شخصی بودن آن توجه نمی‌کنند، شما ببینید لباس بعضی خانم‌های ما کم‌کم شبیه لباس دلقک‌های سیرک شده است! خب این آدم چه تفکری می‌تواند داشته باشد؟ درست است که تفاوت و زیبایی خوب است اما کمی وقار هم باید در آن لحاظ شود. این یکی از همان نقطه‌هایی است که جوان ما به دلیل نداشتن تفکر، «هویت» خود را گم می‌کند اما «نفس» هویتش را گم نکرده است. «نفس» از همان ابتدا به خودش باور دارد و همین زمینه‌ساز تحول او می‌شود.
پس می‌توان گفت نفس (با توجه به عدم شناختی که در ابتدای فیلم دارد) ممکن بود به واسطه لجبازی‌هایش به سرانجامی شبیه همین جوانان بی‌هویت دچار شود اما وجود استاد رضوی امکان تحول را برایش محقق کرد.
لجبازی‌های «نفس» ناشی از نگاهش به کسانی بود که فکر می‌کرد حرفش با آنها متفاوت است اما فراموش نکنیم که نفس (بنابر باور و شناخت من از او) دختری است که اهل نماز هم هست اما مشغول یک لجبازی ناخواسته شده است...
بالاخره همین جوانانی که شما اشاره کردید هم ممکن است از بستر همین نوع لجبازی به دام «بی‌هویتی» افتاده باشند، پس حضور و تاثیر استاد رضوی در این زمینه قابل توجه است.
بله، اما این جوانان هم باید به یک باور، اندیشه و خودشناسی برسند. جوان ما باید کمی به خودش فکر کند؛ در این صورت خواهد دید که چقدر از رفتارهایی که دارد، ناشی از لجبازی بچه‌گانه است تا اینکه برآمده از تفکر و عقایدش باشد. حتی می‌خواهم بگویم این لجبازی بعضی از جوانان را به جایی رسانده که گویی اصلا نمی‌خواهند متحول شوند چرا که هراس این را دارند که به واسطه «تحول» از طرف دوستانشان به «امل» بودن متهم شوند. این به نظرم خیلی سطحی نگری است که این «سطحی‌نگری» هم دو سویه است و در طیف امیرعلی هم دیده می‌شود. بله. متاسفانه این سطحی بودن در دو گروه مشاهده می‌شود و همه هم باید تلاش کنند تا آن را مرتفع کنند و به یک باور و خودشناسی برای رفتار و عقایدشان برسند.
درباره پایان بندی فیلم و با توجه به اینکه ما از ابتدا قضاوتی را میان دو طیف با نمایندگی«امیرعلی» و «نفس» شروع کرده‌ایم، می‌بینیم که امیرعلی حداقل تغییر را نسبت به ابتدا دارد و نفس حداکثر تغییر را، چرا باید اینگونه باشد؟
البته امیرعلی هم تغییر می‌کند. دقیقا از وقتی که احساس بین او و نفس شکل می‌گیرد در پوشش و نوع نگاهش تغییراتی به وجود می‌آید. اما تغییر نفس بیشتر به چشم می‌آید.
اما درباره بحث«چادر» سر کردن ناگهانی«نفس» در انتهای فیلم من کماکان منتقد هستم.
یعنی نباید چادری می‌شد؟
فکر می‌کنم چنین تغییری در پوشش یک دختر جوان دانشگاهی، خیلی غلو شده است.
اما زمینه‌هایی را هم داشته است و ناگهانی نیست...
من به‌عنوان مخاطب فیلم کاملا ناگهانی با این تغییر مواجه می‌شوم. بویژه درباره کسی که در ابتدای فیلم اینقدر جبهه‌گیری نسبت به یک طیف خاص دارد...
این به نظر شما بین طیفی از مخاطبان فیلم با فیلم ایجاد فاصله و مرزبندی نمی‌کند؟
این نکته‌ای است که شاید بعد از پایان اکران فیلم بتوان راحت‌تر درباره‌اش داوری کرد. اما بد نیست بگویم که این تغییر در جامعه خود ما هم مصداق دارد. مثلا خانم‌هایی در گروه تولید فیلم «دل‌شکسته» بودند که با شنیدن داستان گریه می‌کردند و می‌گفتند این عین داستان زندگی ماست. حتی در صحنه‌ای که «نفس» از پدرش سیلی می‌خورد، یکی از خانم‌ها تا دو ساعت گریه می‌کرد که من هم چنین سیلی‌ای خورده‌ام. پس این اتفاق در جامعه ما بی‌مصداق هم نیست.
بسیار خوب. اشاره کردید به صحنه‌ای از فیلم كه «نفس» از پدرش سیلی می‌خورد. از بازی مقابل استاد شکیبایی برایمان بگویید.
بی‌نظیر بودند... (با بغض) خیلی نمی‌توانم درباره‌شان صحبت کنم.
بگذريم، در کنار بازیگری در دیگر عرصه‌های سینما هم ورود داشته‌اید؟
در سینما نه، اما به موسیقی علاقه‌مندم و آن را به‌صورت حرفه‌ای دنبال می‌کنم. نکته دیگری که بد نیست اشاره کنم اینکه من نخستین بازیگر زن سینمای ایران هستم که نریشن گفته‌ام و بعد از من حدود یکسال پیش خانم‌ها شروع به این کار کرده‌اند.
نخستین تجربه‌تان در این زمینه کجا بود؟
چهار سال و نیم پیش و برای آنونس فیلم «پشت‌پرده‌مه» (پرویز شیخ طادی) که آقای روئین‌تن آن را ساختند، متن بسیار زیبایی که ایشان نوشته بودند را روی آن خواندم. بعد از آن هم یکی از فعالیت‌هایم در همین زمینه بوده است. یکی از نمونه‌هایش هم صدای روی تبلیغ سریال یوسف پیامبر(ص) است که الان از صدا و سیما پخش می‌شود.
درباره «دل شکسته» حرف دیگری هست که من در سوال‌هایم از قلم انداخته باشم؟
نه. اما نکته‌ای هست و اصرار دارم درشت آن را بنویسید و آن اینکه افتخار می‌کنم با آقای روئین‌تن کار می‌کنم و شاگرد ایشان هستم. ایشان اینقدر به من یاد داده‌اند که من هرچقدر هم بگویم باز هم کم خواهد بود.