۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۴:۵۰
نقدی بر برند معماری بالاشهری

یک داستان عامه‌پسند

مجتبی محمدظاهری*

 

خانم اول از خانم دوم اسم معماری که قرار است خانه پدرش را آپارتمان کند را پرسید. خانم دوم کمی با سوییچ ماشینش و عروسک آویزان آن بازی کرد و با حالتی مشعوفانه گفت: فرزاد دلیری!

این روزها صحبت از برند ماشین، مانتو، شلوار، کیف، کفش و... و گاهی هم برند معماری میان مردم شنیده می‌شود. در این میان یک برند تازه به بازار معماری تهران آمده که نامش را از نام معمارش یعنی فرزاد دلیری به عاریت گرفته که خودش به آن D & G می‌گوید. در لحظه نگارش جمله‌های بالا یاد «اندی وارهل» و نگاه پاپ‌آرتی‌اش به مقوله هنر افتادم و اینکه او چطور تبدیل به یک برند شد و البته وی خواست یک برند باشد و برند بودنش هم به اعتقاد جماعتی زاییده خلاقیت فوق‌العاده و دیدگاه هنرمندانه‌اش بود اما آیا این موضوع درباره ساخته‌های دست فرزاد دلیری هم صدق می‌کند؟ به قول یکی از دوستان، بازتولید فرم‌های زهوار در رفته به سبک برند فرزاد دلیری، بامزه است ولی گمان نمی‌کنم خلاقانه باشد...! باز هم به قول همان دوست، تولید یک معماری عامه‌پسند برای طبع تازه به دوران رسیده‌ها که تا حد زیادی سفارشی می‌نماید را می‌توان یک پدیده اندی وارهلی خالی از معنا به حساب آورد. به نظر می‌رسد حرکت در مدار ذهنی قشر تازه به دوران رسیده و پشت کردن به چیزی که نامش «رسالت معمارانه در جهت بالابردن سلیقه عمومی» است، اصلی‌ترین استراتژی در کارهای معمارانی چون فرزاد دلیری و غلامپور است. اگر با کلکسیونی از مالکان یا بساز و بفروش‌های تازه به دوران رسیده سر و کله زده باشید، حتما قبل از اینکه به ستایش از زمین دوکله و موقعیت فوق‌العاده آن بپردازند، ادامه گفت‌وگو را حدس خواهید زد. این مالکان زمین‌های فوق‌العاده مهم، به معماران سفارش یک ساختمان پرابهت را خواهند داد؛ ساختمانی با ستون‌های گرد سنگی و سر ستون یونانی و البته خزعبلات دیگر! در تمامی این موارد هر بار که وظیفه طراحی و معماری چنین ساختمان‌هایی به شما پیشنهاد می‌شود، به عنوان یک معمار خوب و وظیفه‌شناس قبل از آنکه روان‌نویس عزیزتان را بردارید و پای قرارداد را امضا کنید، تصویری از هزار ساختمان با برند D & G که در بخش‌های شمالی شهر تهران قرار دارند در ذهنتان می‌گذرد! اما شما معمارید و راه «ساده» دیگران را انتخاب نمی‌کنید، به همین خاطر رفته‌اید سراغ آنچه خلاقیت نام دارد، ساختمانی که شاید طراحی‌اش شما را در انجام رسالت واقعی معماری یاری کند و این یعنی شما برای معماریتان اصولی دارید!

اما به مرور خواهید فهمید که نه این ساختمان و نه اصولی که دارید به درد کسی نمی‌خورد و کفاف خرج زندگیتان را نمی‌دهد. آن چیزی که این شهر و بعضا شهروندان تازه به دوران رسیده‌اش می‌خواهند، بیش از آنکه توجه یک معمار به اصول معماری باشد، بساز و بفروشی است با یک برند جادویی که از دل یک زمین شمال شهری، سازه‌ای متکبر و جاه‌طلب بسازد! زندگی پر از کلنجارهایی است که شما بر سر کشیدن کپی یکی از ساختمان‌های فرزاد دلیری با خودتان خواهید داشت چون شما سهم بیشتری از جهان می‌خواهید و آن خلق یک اثر خلاقانه است. تسلیم رای کارفرما شدن بدون هیچ مقاومتی در شغل ما که معماری و طراحی است، مصداق درست خودفروشی حرفه‌ای‌ است؛ چیزی که اصول کار بسیاری از ما شده است. اینکه فرزاد دلیری و غلامپور موتیف‌های به کار رفته در ساختمان‌هایشان را از کجا می‌آورند و چقدر به آن معماری تسلط دارند را که همه اهل فن می‌دانند ولی در این میان مساله قابل توجه برای برنامه‌ریزان شهری و آنان که رویای شهر هویتمند را در سر می‌پرورانند و برایش سینه چاک می‌دهند، همین سبز شدن توده‌های بی‌هویت ساختمان در کوچه و خیابان‌های شهرهای ما با رویکرد معماری بی‌هویتی است که کیلومتر‌ها از خلاقیت فاصله دارد. در دوره‌ای که سلیقه عمومی همه ملت‌ها مشغول پرواز به سوی آینده‌ای زیباست ما باز هم برمی‌گردیم به سلیقه‌ای قرون وسطایی و با کمال افتخار یک برند رها شده در کوچه‌های بالا شهری تهران می‌شویم و خوشحالیم.

* کارشناس ارشد معماری

 

 

مردم یکی از شهرهای آمریکا آثار تاریخی‌شان را به موزه امانت می‌دهند

ایسنا:

ساکنان یکی از شهرهای آمریکا آثار تاریخی خود را برای مدت زمانی معین به یک موزه‌ خصوصی امانت می‌دهند. در شهر مندوتا (Mandota)ی آمریکا، یک بازنشسته که سال‌ها پیش با نمایش آثاری از گنجینه خانوادگی و آثاری از دیگر کشورهای جهان اقدام به راه‌اندازی یک موزه‌ خصوصی کرد، از مدتی پیش در ابتکار جدیدی از مردم این شهر خواسته است تا اشیای تاریخی خود را برای آنکه تمام ساکنان شهر آنها را ببینند برای مدتی به موزه‌اش امانت دهند. اکنون با گذشت چندماه از اجرای این ابتکار، صدها نفر از ساکنان شهر مندوتا آثار تاریخی خود را به موزه‌ او امانت داده‌اند. این امر افزایش چشمگیر تعداد بازدید‌کنندگان این موزه‌ را در شرایطی که بیشتر موزه‌ها با کاهش بازدید‌کننده مواجه‌ند در پی‌داشته است.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده