هانیه باقری:
اصلا انتظار نداشتم! نمی‌شد تصور کرد چنین اتفاقی روی صحنه تئاتر صورت گیرد. نه، اصلا چنین پایانی را انتظار نداشتم. در تمام مدتی که بازیگران روی صحنه حرکت می‌کردند و دیالوگ‌های سخت و آسانشان را با ادا و اطوارهای متناسب با یک کار رئال به رخ تماشاگر می‌کشیدند، با خودم می‌گفتم، حمیدرضا آذرنگ عجب سوژه تکراری و متوسطی را روی صحنه به نمایش گذاشته است! یک مادر و چند فرزند که درگیر مسائل خانوادگی خودشان هستند. فرزندان طبق معمول به مادر ظلم کرده بودند و حالا که مادر عزیزشان را از دست داده بودند، سر ارث و میراث و سهمشان از خانه پدری، تصمیم داشتند خون یکدیگر را بریزند و خرخره همدیگر را بجوند. موضوع یک سوژه سینمایی یا حتی تلویزیونی به نظر می‌رسد و شاید اگر شما هم نمایش را ببینید با من موافق باشید که چرا اینجا، چرا تئاتر اصلا؟! و این حس البته تا چند دقیقه مانده به پایان نمایش شاید گریبان مخاطب را محکم چسبیده است اما تئاتر عجب بستری دارد برای هنرنمایی بازیگر! و صحنه مثل همیشه قابل است و حیرت‌انگیز. این‌بار نه مادر جانش را از دست داده و نه شاهد یک دعوای واقعی خانوادگی هستیم؛ نمایش یک نمایش برزخی است، یک بگومگوی خیالی که از ذات داستان و فطرت برمی‌خیزد. «مادر مانده» ساخته حمیدرضا آذرنگ و نیما دهقان و با بازی گیرای هنرمندان شاخصی چون شبنم مقدمی، شهرام حقیقت‌دوست و خود حمیدرضا آذرنگ، از آن دست تئاترهایی است که به خوبی قابلیت صحنه محدود و کوچک تئاتر را به رخ مخاطبش می‌کشد. حالا شاید در این میان، کمی مسائل فنی و ناهماهنگی میان عوامل صحنه وجود داشته باشد که موجب شود تب نمایش تا حدودی در نظر تماشاگرش پایین بیاید اما مهم آن است که تماشاگر تا پایان نمی‌تواند حدس بزند، یک طاق بلند، که گاهی بازیگران با نردبان خودشان را تا بالای آن می‌کشند و چند دیالوگ غم‌انگیز که در فضای غم‌اندود یک پرده توری با هاله آبی‌رنگ، پشت سرهم می‌گویند، همان دنیای کنونی ماست که به مدد پرده‌ای نازک – که بیشتر شبیه یک حائل است تا یک پوشش دائمی- از برزخ جدا شده است، چراکه آن وقت تو در مقام شخصیت بازیگر، باور نمی‌کنی مرده‌ای و خیال می‌کنی این همه دنیاست که مرده است و تو باید در عزایش، غذای شام غریبان را در آشپزخانه خیال خامت طبخ کنی. درست مثل فرزندان «مادر مانده»، که مرده‌اند و با کج‌خیالی تصور می‌کنند مادرشان را بر اثر بیماری در مریضخانه از دست داده‌اند اما ماجرای آنها از یک تصادف در یک پیکان گوجه‌ای رنگ شروع می‌شود، وقتی دیگر هیچ کدامشان نفس نمی‌کشند و همه چیز یادشان رفته؛ بویژه آن تصادف بزرگی را که در مسیر رفتنشان به بیمارستان رخ داده بود، همه را از یاد برده‌اند و به دنبال مراسم ختم مادر، حلوای عزای خود را روی گاز آشپزخانه می‌بینند و خبر دارند خودشان تبدیل به «دیگران» شده‌اند و حالا مادر است که بر سنگ قبر تک‌تکشان می‌کوبد و نوشته‌های حک شده روی
هر یک را زیر لب می‌گوید، می‌گرید و مرثیه می‌خواند.
یک شروع متفاوت
صدای جیغ دو زن به گوش می‌رسد و دو سیاه به سر وارد صحنه می‌شوند؛ به سر و سینه‌شان می‌کوبند و چون مادرمرده‌ها شیون می‌کنند. «مادر مانده» به همین سادگی و ظاهرا با عزاداری برای مرگ یک موجود عزیز شروع می‌شود و صدای جیغ زنان آنچنان توی گوش‌ات فرو می‌رود که تا چند دقیقه احساس می‌کنی با یک مرگ عمیق مواجه شده‌ای. بازیگران البته هیچ توجهی به ریش‌ریش شدن دل تو نمی‌کنند و نفسشان را محکم به گلو می‌کوبند و جیغ می‌زنند. آن وقت است که دو پسر وارد می‌شوند و ماجرا با روایت گذشته یک خانواده سنتی آغاز می‌شود... تمام این صحنه‌ها مبتنی بر حس و حال بازیگران
«مادر مانده» است که با حوصله، قبل از اینکه به سن بروند با هم شوخی می‌کنند، دیالوگ‌هایشان را مرور می‌کنند و حتی برای نقش یکدیگر غصه می‌خورند که مبادا کار بد از آب دربیاید. نمونه‌اش شبنم مقدمی ایفاگر نقش «اقدم» است که تماشاگر در تمام مدت اجرای نمایش متوجه پیچیدگی نقش او می‌شود. پرسوناژی که حالات متفاوت او می‌تواند «عمیقا» مخاطب را به فکر فروبرد و حالاتش را لحظه به لحظه و پرده به پرده، حتی تا مدتی بعد از اجرا نیز به خود مشغول کند. مقدمی برای ورودش به صحنه، چادر مشکی را روی سرش می‌کشد، همراه با موسیقی آغاز نمایش کنار در ورودی سن قدم می‌زند و دیالوگ‌هایی را زیر لب زمزمه می‌کند و نجوای آرامی زیر چادرش به گوش می‌رسد. شهرام حقیقت‌دوست نیز پیش از آغاز نمایش سعی می‌کند با شوخی و خنده به گروه انرژی دهد، حتی گاهی با تعریف از کار اعضای گروه برای ورود به سن آماده می‌شود. حمیدرضا آذرنگ که به نظر سرش از همه شلوغ‌تر است، سعی دارد اضطرابش را با قدم زدن از بین ببرد. در این میان هر از گاهی صدای رویا میرعلمی نیز به گوش می‌رسد و به نظر از همه اعضا آرام‌تر است. با چادری سپید، پیراهنی آبی‌رنگ و تسبیح به دست، در حالی که یک لیوان یکبار مصرف پر از آبجوش در دست دارد، چادرش را از پشت جمع می‌کند و برای خوردن چای آماده می‌شود؛ لبخند می‌زند، انگار نه انگار که تا چند لحظه دیگر باید کنار علیرضا محمدی، آذر خوارزمی و پونه عبدالکریم‌زاده روی صحنه حاضر شود. سرانجام تیم بازیگران روی صحنه می‌روند و صدای جیغ دو زن... .