امیر گودرزی:
نخستین روز هفته گذشته درحالی آغاز شد که ترافیک اصلی بازگشایی مدارس آمد و شد اتومبیل‌ها را کندتر از همیشه کرد اما آنطور که پیش‌بینی می‌شد ترافیک قفل نشد. شاید علت این اتفاق را بتوان در همسو شدن مسؤولان ترافیکی یافت؛ هر چند مدیریت واحد ترافیکی تا رسیدن به مرحله مطلوب فرسنگ‌ها فاصله دارد. هر سال با بازگشایی مدارس اهمیت این موضوع بیشتر احساس می‌شود و وجود مرکز کنترل ترافیک روزنه امیدی را برای محقق شدن آن باز می‌کند. مرکز کنترل ترافیک روز گذشته خلوت‌تر از نخستین روز مهرماه بود اما تکاپوی مسؤولان ترافیکی بیشتر احساس می‌شد. آنها از سحرگاه به نمایشگرها چشم دوخته بودند تا امکان مدیریت کوچک‌ترین پیشامدی را از دست ندهند. در مرکز کنترل ترافیک شهرداری تهران نمایندگان همه دستگاه های مرتبط با ترافیک حضور دارند تا با زیر نظر گرفتن آمد و شد ماشین‌ها هماهنگی پررنگ‌تری را به‌کار بندند. روز گذشته ترافيک پايتخت از ساعت 6 صبح آغاز و تا ساعت 8:30 همچنان ادامه داشت. اما نخستین حادثه جدی ترافیکی ساعت 6:15 دقيقه رخ داد. در مسیر شرق به غرب بزرگراه شيخ فضل‌الله نوری، ابتدا يک دستگاه پرايد آتش گرفت و دوربین این منطقه با مخابره تصاویر این حادثه به کنترل بموقع آن کمک کرد. در مرکز کنترل ترافیک می‌توان تفاوت زیادی با سال گذشته دید چون در طبقه پنجم این ساختمان در خیابان ایرانشهر تالاری ساخته شده است که می‌توان از آن همه مانیتورهای تالار مانیتورینگ را زیر نظر گرفت و به فعالیت‌های کارشناسان و نمایندگان دستگاه‌های مختلف نگاه کرد. همچنین با استفاده از لپ‌تاپ‌هایی که روی میز جلسات قرار دارد به آسانی می‌شود تصاویر همه دوربین‌های ترافیکی را روی صفحه نمایشگر دید. همکاری مسؤولان روابط عمومی حوزه حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با ما این مجال را فراهم کرد تا یکی از پرترافیک‌ترین روزهای سال را زیر نظر بگیریم. مسعود نعمت‌الهي، مدیر مرکز کنترل ترافیک شهر تهران هنگامی که از قفل نشدن ترافیک اطمینان یافت به «وطن امروز» گفت: «ترافيک ابتدا در ساعت 6:20 دقيقه از بزرگراههاي برون شهري همچون شيخ فضل‌الله، بسيج، سعيدي و ورودي کرج به تهران آغاز شد و بتدريج در دیگر بزرگراههاي درون شهري حجم ترافيک شدت گرفت». او در حالی که مشاهدات خود را ثبت می‌کرد، ادامه داد: «با توجه به حجم ترافيک امروز (چهارم مهر) و آغاز سفرهاي تحصيلي خوشبختانه ساعت اوج ترافيک تغيير نيافته و تنها بر حجم و شدت ترافيک افزوده شده است». نعمت‌الهي عقیده دارد حجم ترافيک روز گذشته نسبت به روزهاي ديگر افزوده شده است و با تاکید بر این عقیده خود گفت: «بيشترين تراکم ترافيک صبح در محورهاي شرق به غرب شيخ فضل‌الله، حکيم از يادگار تا شيخ بهايي، ارتش محدوده امام علي(ع)، همت از پرديسان تا گاندي، همت تا جنت‌آباد و رسالت از کرمان تا سيد‌خندان وجود داشت». البته مشاهدات ما نشان داد ترافیک پایتخت زودتر از روزهای دیگر به اوج رسید چون بسیاری از خودروها که آرم طرح ترافیک ندارند قبل از ساعت 6:30 دقیقه از محورهای مرکزی شهر عبور کردند. از سوی دیگر اطلاع‌رسانی درباره ترافیک روز گذشته باعث شد تعداد زیادی از تهرانی‌ها برای خروج از خانه‌شان عجله کنند تا در ترافیک گرفتار نشوند. این راهکار در صورتی موثر است که همه این‌طور فکر نکنند چون هنگامی که شهروندان زودتر از همیشه سوار بر اتومبیل راه دانشگاه یا محل کار خود را پیش گرفتند، متوجه شدند بسیاری دیگر از همشهریان‌شان مثل آنها فکر کرده‌اند! نکته دیگری که در گره خوردن ترافیک می‌توان دید، نقص فنی خودروها بود مانند آتش گرفتن همان خودروی پراید که شعله‌هایش ترافیک بزرگراه شيخ فضل‌الله نوری را جرقه زد. نعمت الهي نيز در حرف‌هایش اشاره‌ای به این موضوع کرد: «نقص فني خودروها و تصادفات خسارتي، مهم‌ترين عوامل ايجاد ترافيک در معابر شهر بود».
جالب این است که نخستین روز مهرماه 27 درصد ترافیک به علت نقص فنی خودروها بود و 24 درصد دیگر از تصادفات خسارتی ناشی شد. در واقع در 51 درصد ترافیک توقف ناخواسته خودروها نقش داشت که سهم عامل انسانی در آن مسجل است. ترافیک اول مهر نشان داد دست‌کم شهروندان در رخداد نیمی از کندی آمد و شد، مقصر هستند. همچنین این تجربه ثابت کرد مدیریت ترافیک پایتخت نباید تنها بر ساخت تونل، تقاطع‌های غیرهم‌سطح و گسترش حمل و نقل عمومی تکیه کند و در این بین جای فرهنگ‌سازی، آموزش و اجرای قوانین بازدارنده بشدت خالی است. البته ترافیک روز گذشته دوام و قوام چندانی ندارد و با گذشت یک یا 2 هفته دیگر و با هماهنگ شدن سرویس مدارس آرام آرام فروکش خواهد كرد تا این موضوع را اثبات کند که مدیریت ترافیک هماهنگی تمام دستگاه‌های مرتبط را می‌طلبد. تصور می‌شد روز گذشته مسؤولان مرتبط با ترافیک پایتخت در مرکز کنترل ترافیک حضور داشته باشند یا دست‌کم سری به آنجا بزنند اما جای مسؤولان ارشد سازمان آموزش و پرورش، تاکسیرانی، اتوبوسرانی، آتش‌نشانی، اورژانس و اداره‌هاي آب و برق خالی بود. حضور کوتاه مدت در مرکز کنترل ترافیک نشان می دهد مجالی برای تحقق مدیریت واحد ترافیکی فراهم شده است اما به نظر می‌رسد تنها فراهم شدن این مجال برای رسیدن به چنین هدف والایی کافی نیست و گذر از خطوط سیاسی مهم‌ترین گزینه‌ای است که لازم است طرفین ماجرا بار دیگر نگاهی به آن بیندازند تا هنگامی که پایشان را از تالار کنترل ترافیک بیرون می‌گذارند به رویه معمول خود ادامه ندهند.