گروه اجتماعی:
اختلاف نظر اخیر میان وزارت بهداشت و سازمان استاندارد درباره سلامت اقلام غذایی مانند چای، برنج و سوسیس و کالباس چالش‌های بسیاری را در روزهای اخیر در پی داشته است؛ چالش‌هایی که با نظرات مختلف و ضد و نقیض مسؤولان و نمایندگان مجلس همچنان ادامه دارد، این در حالی است که روز گذشته وزیر سابق بهداشت در گفت‌وگویی با فارس از لزوم تاسیس یک سازمان واحد غذا و دارو خبر داد. کامران باقری‌لنکرانی در این زمینه گفت: اختلاف نظر درباره موضوع سوسیس و کالباس‌ها بیش از هر چیز لزوم تأسیس یک سازمان واحد غذا و دارو را که لایحه پیشنهاد آن از سوی وزارت بهداشت تقدیم دولت شده نشان می‌دهد. وی با پذیرش موضع‌گیری وزارت بهداشت در بحث غیرآلوده بودن سوسیس و کالباس افزود: این مساله و اختلاف نظری که درباره آن میان وزارت بهداشت و موسسه استاندارد به وجود آمد لزوم نظارت یک دستگاه واحد بر امور مربوط به غذا و پاسخگویی آن را نشان می‌دهد، زیرا در زمان حاضر هر دستگاه با توجه به روش‌ها و استانداردهای تعریف شده خود در این‌باره اظهار نظر می‌کند و گاهی این اختلاف نظرها موجب اضطراب و نگرانی در جامعه می‌شود. وی ادامه داد: اختلاف نظر میان دستگاه‌های مختلف مسؤول اصل نظارت را زیر سؤال می‌برد و موجب این می‌شود که در نهایت سلامت مردم به مخاطره بیفتد بدون اینکه دستگاه پاسخگو مشخص باشد. وی گفت: تنها راه حل این مشکل تشکیل یک سازمان واحد غذا و دارو است که مجموعه نظارت‌های بهداشتی را بر مواد غذایی اعم از مواد خام و فرآوری شده بر عهده بگیرد و در کنار آن بر سلامت و امنیت همه مواد بهداشتی، آرایشی و داروها نظارت حاکمیتی را اعمال کند. این تجمیع موجب جدی‌تر شدن نظارت‌ها می‌شود و از چندگانگی، موازی‌کاری و دوباره‌کاری در این زمینه جلوگیری می‌کند. وزیر بهداشت دولت نهم اما درباره برنج‌های خارجی گفت: قصه برنج‌ها مقداری متفاوت است، متأسفانه در این قصه نگاه‌های سودجویانه از سابق وجود داشته و هنوز هم وجود دارد. برخی به دنبال ارزان کردن برخی برنج‌ها و سودجویی بیشتر هستند، به همین علت برخی اظهارنظرها چندان مستند نیست، البته این هم درس دیگری است که لزوم تشکیل یک سازمان واحد حاکمیتی برای نظارت بر غذا و دارو را ثابت می‌کند.
وی اضافه کرد: چنین سازمانی در بیشتر کشورهای توسعه یافته زیر نظر وزارت بهداشت آن کشور وجود دارد و مساله جا‌افتاده‌ای در دنیاست. در کشور ما نیز سال‌هاست موضوع تشکیل این سازمان مطرح است و اخیرا در پایان دوره مسؤولیت بنده در وزارت بهداشت، لایحه تأسیس این سازمان تدوین و برای تصویب نهایی تقدیم دولت شد که در ذیل قانون برنامه توسعه پنجم به تصویب برسد البته الان نمی‌دانم در کمیسیون تلفیق این برنامه در دولت تصویب شده است یا نه. این در حالی است که مدیرکل آزمایشگاه‌های کنترل غذا و داروی وزارت بهداشت، از وجود هیدروکسی پرولین و کلاژن به عنوان شاخصی برای وجود بافت‌های نامرغوب (امحا و احشا و بافت‌های پیوندی) در سوسیس و کالباس نام برد و افزود: مقادیر این قبیل مواد در سوسیس و کالباس توسط وزارت بهداشت کنترل و ارزیابی می‌شود و در صورت وجود این مواد در کالای مذکور تقلب در آن مطرح می‌شود. مرتضی پیرعلی با بیان اینکه در صورت اثبات تقلب آن کالا با برند و سری ساخت، مشمول ضوابط و قوانین وزارت بهداشت و موسسه استاندارد می‌شود، اظهار کرد: چنانچه نتیجه بررسی‌ها در سری ساخت خاصی از سوسیس و کالباس و با درصد خاصی از پروتئین با معیارهای استاندارد مطابقت نداشته باشد از رده خارج خواهد شد. وی تاکید کرد: چنانچه آلودگی یا میزان افزایش کلاژن و هیدروکسی پرولین در محصولات فرآوری شده چون کالباس و سوسیس گزارش شود، می‌توان آن را جمع‌آوری کرد و در بازدید فنی بهداشت پی برد که آیا امحا و احشا به مسیر تولید وارد شده یا خیر که در صورت ورود خط تولید
بسته خواهد شد.
گوشت‌های تاریخ گذشته
رئیس انستیتوی تغذیه و صنایع غذایی از احتمال استفاده از دورریز گوشت مرغ یا گوساله، یا گوشت‌های تاریخ گذشته و سیاه شده، یا مواد نگهدارنده بیش از حد مجاز و سیرهای کرم‌خورده در برخی سوسیس و کالباس‌ها خبر داد. به گفته علی درستی مطلق، انستیتوی تغذیه و صنایع غذایی یک مرکز علمی است و وظیفه نظارتی در مراکز تولید کننده مواد غذایی از جمله سوسیس و کالباس ندارد. بنابراین نمی‌توانیم درباره صحت و سقم گزارش مؤسسه استاندارد درباره غیربهداشتی بودن سوسیس و کالباس‌ها قضاوت کنیم. درستی مطلق گفت: برای قوام سوسیس و کالباس مراکز تولید این مواد باید از ترکیبات پروتئینی شیری استفاده کنند اما شنیده‌ایم برخی از این کارخانه‌ها از نشاسته استفاده می‌کنند که یک جور تخلف است. وی اضافه کرد: نکته دیگری که حائز اهمیت است اینکه روی برخی از این اقلام مثلاً نوشته شده حاوی 60 درصد یا 80 درصد گوشت ولی در واقع آنچه از نظر کارخانه تولیدکننده گوشت محسوب می‌شود، چربی، دنبه و هر آنچه غیر از استخوان چرخ شده، است که به جای گوشت به خورد مردم داده می‌شود. رئیس انستیتوی تغذیه و صنایع غذایی کشور ادامه داد: مواد نگهدارنده نیز در سوسیس و کالباس‌ها حد مجازی دارد و باید بین 80 تا 120ppm باشد، این مواد باعث ماندگاری بیشتر این محصولات می‌شود، رنگ صورتی آنها را خوشرنگ‌تر می‌کند و طعم آنها نیز خوشمزه‌تر می‌شود اما اگر بیش از حد مجاز باشند، باعث از بین رفتن هموگلوبین‌های خون می‌شوند و افراد را به کم خونی مبتلا می‌کنند که از جمله نشانه‌های آن سردرد شدید بعد از مصرف این مواد است. وی گفت: در برخی موارد نیز ممکن است آرد مصرفی در کارخانه‌های سوسیس و کالباس نیز تاریخ گذشته یا بی‌کیفیت باشد. این در حالی است که سخنان درستی مطلق فقط مبتنی بر شنیده‌ها و حدس و گمان‌هاست و هیچ بررسی و آزمایشی در پس این اظهارات وجود ندارد تا جایی که رئیس انستیتوی تغذیه و صنایع غذایی در ادامه سخنان خود افزود: همه این موارد ممکن است در برخی از سوسیس و کالباس‌ها وجود داشته باشد در حالی که آلودگی میکروبی و باکتریایی نداشته باشند، بنابراین آلوده نبودن این اقلام نشانه بهداشتی بودن آنها نیست با این حال بنده هیچ قضاوتی درباره سوسیس و کالباس‌های تولیدی ندارم و اساسا حق چنین اظهارنظری را هم ندارم چون این نظارت از سوی معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت و در آزمایشگاه‌های غذای این وزارتخانه صورت می‌گیرد. وی اضافه کرد: این احتمال هم وجود دارد که برخی افراد سودجو از نام و آرم یک شرکت سوء‌استفاده کنند و محصول غیربهداشتی خود را به نام دیگری حتی با آرم استاندارد وارد بازار کنند، بنابراین مردم باید هوشیار باشند و به محض مشکوک شدن به این اقلام با مؤسسه استاندارد یا معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی محدوده خود تماس بگیرند تا رسیدگی شود.