شکی نیست که در نیم قرن اخیر، کاپیتان کهنه کار میلان از بهترین مدافعان فوتبال جهان بوده است.
پائولو مالدینی كه هنوز هم در سن 40 سالگی در بالاترین سطح فوتبال جهان توپ می‌زند امسال برای همیشه با دنیای فوتبال خداحافظی خواهد کرد.
مالدینی که پیش‌تر در سال 2002 و به دنبال ناکامی لاجوردی پوشان در جام جهانی با فوتبال ملی خداحافظی کرده بود این روزها در اندیشه تجارت است و به هیچ وجه در اندیشه ورود به عرصه مربیگری نیست.
گفت‌وگویی که در زیر می‌خوانید توسط ماهنامه WorldSoccer با مدافع جاودانه روسونری صورت گرفته و عنوان آن «گفتوگوی خداحافظی مالدینی» است:
آویزان کردن کفش‌ها برای آخرین بار چقدر سخت است؟
من بسیار خوش اقبال بوده‌ام. تمام عمر برای میلان که یکی از بهترین تیم‌هاست توپ زده‌ام و خانواده‌ام همواره حامی من بوده‌اند. همه چیز برایم بی‌نقص بوده است. من همه کارهایی را که می‌خواستم در طول دوران فوتبال خود انجام داده‌ام.
آیا شرایط جسمانی‌ات حاکی از آن است که زمان کنار کشیدن از فوتبال فرا رسیده؟
برعکس، من امسال در شرایط به مراتب بهتری نسبت به سه فصل گذشته به سر می‌برم. پس از دو عمل جراحی زانو همه چیز بهتر از پیش برایم دنبال شد. می‌توانستم به بازی کردن ادامه دهم اما خودم نخواستم. فکر می‌کردم امسال تنها چند بار به میدان خواهم رفت اما همواره در ترکیب اصلی حضور داشتم.
بنابراین ما به هیچ وجه در آغاز فصل آینده شاهد حضور تو در میادین نخواهیم بود.
نه، هرگز. دوباره فوتبال بازی نخواهم کرد. وقتی به دوران فوتبال خود نگاهی می‌اندازم به این پی می‌برم که واقعاً توانستم به حداکثر موفقیت دست پیدا کنم. با 16 سال سن در سری A فوتبالم را آغاز کردم و اکنون در 40 سالگی هنوز هم بازی می‌کنم.
گفتی که هیچ حسرتی در دل نداری و به همه چیزهایی که می‌خواستی رسیده‌ای اما بدون شک فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال 2005 برابر لیورپول و از دست دادن عنوان قهرمانی در آن دیدار باید کمی ناراحت‌کننده باشد؟
چرا باید خاطره بدی از آن دیدار داشته باشم. فینال برابر لیورپول یکی از بهترین فینال‌هایی بود که تاکنون در آن حضور داشته‌ام. ما واقعاً خوب بازی کردیم، به مراتب بهتر از لیورپول بوده و بیش از آنها سزاوار پیروز شدن بودیم اما فوتبال همین است. به هر حال آن فینال به منزله میل ما به انتقام در فینال دو سال بعد بود. شاید فینال دوم چندان چنگی به دل نمی‌زد اما مهر تاییدی بر میزان اراده تیم ما بود و پس از آن ما با شکست بوکا جونیورز در رقابت‌های جام باشگاه‌های جهان هم ثابت کردیم که چه تیم خوبی هستیم. در استانبول بهتر از لیورپول بازی کرده و شایسته پیروز شدن بودیم اما این قانون فوتبال است. من به عناوین بسیاری در فوتبال حرفه‌ای خود دست یافته‌ام و می‌توانم شکست را بپذیرم. ما همه تلاش خود را در آن دیدار کردیم.
آیا حسرت هیچ یک از بازی‌هایی که تاکنون در آن حضور نداشته‌ای را می‌خوری؟
یکی از دیدارهایی که از بابت عدم حضور در آن خوشحال هستم دیدار برگشت مرحله یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا در سال 1991 برابر مارسی بود. بدون شک آن بازی باب میل ما به پایان نرسید. (در حالی که بازی با آسیب دیدگی‌های متعددی برای میلان همراه بود مارسی با نتیجه یک بر صفر در آن شب و با پیروزی 2 بر یک در مجموع دو دیدار میلان را در آستانه حذف از رقابت‌ها قرار داده بود.) نورافکن‌های ورزشگاه از کار افتادند و این مساله راه نجاتی برای آدریانو گالیانی، مدیر کل باشگاه میلان به نظر می‌رسید. او با حرکتی غیرورزشی و عجیب که در ایتالیا با انتقادهای فراوان همراه شد از بازیکنان تیم خواست تا از زمین خارج شده و سه دقیقه آخر زمان‌های تلف شده را بازی نکنیم. علت این اقدام میلانی‌ها واضح بود. آنها معتقد بودند که بازی باید به خاطر از کار افتادن نورافکن‌ها دوباره برگزار می‌شد. با این حال یوفا نظر دیگری داشت و تیم ما را یک سال از حضور در رقابت‌های اروپایی محروم کرد. با وجود شکست در چنین دیدارهایی بیرون رفتن از زمین مسابقه کار درستی نیست.
روزنامه نگاری و شاید بازیگری چطور؟
به هیچ وجه.
سیلویو برلوسکونی هرگز از تو درخواستی مبنی بر ورود به دنیای سیاست و ملحق شدن به خود داشته است؟
هرگز. فکر می‌کنم او بیشتر ترجیح می‌دهد مرا در عرصه فوتبال ببیند. من تمایلی به حضور در عرصه‌های سیاسی ندارم. عملی ساختن ایده‌ها در این عرصه بسیار دشوار است.
پس از بازنشستگی بیشتر از همه دلتنگ چه چیزی خواهی شد؟
بی‌تردید بهترین لحظه‌های من در زمین تمرین میلان سپری شده است. دلم بیشتر از همه برای حضور در زمین یا رختکن به همراه بازیکنانی از نقاط مختلف جهان تنگ می‌شود.
تو در برهه‌ای حساس از فوتبال ایتالیا و در حالی که درخشش تیم‌های ایتالیایی دست کم با توجه به عملکرد آنها در 2 فصل اخیر رقابت‌های لیگ قهرمانان اروپا رو به افول است، از فوتبال کناره‌گیری می‌کنی. آیا فوتبال ایتالیا در بحران به سر می‌برد؟
نه، اما فاصله سرمایه‌گذاری در لیگ برتر انگلیس با دیگر لیگ‌ها اکنون بسیار زیاد شده است. در ضمن باید اعتراف کرد که فوتبال انگلیس پیشرفت فوق‌العاده‌ای داشته و مربیان و بازیکنان خارجی کمک بسیاری به این پیشرفت کرده‌اند.
به عنوان یک مدافع، این مساله که فوتبال ایتالیا به عنوان فوتبال تدافعی شناخته می‌شود تو را آزار می‌دهد؟
وقتی به بازی‌های خارج از خانه منچستر یونایتد یا لیورپول نگاه می‌کنم آنها تدافعی‌ترین بازی‌هایی را ارائه می‌دهند که تاکنون دیده‌ام و تمام مدت زمان بازی در نیمه زمین خود به سر می‌برند. مردم علاقه‌ای به تماشای بازی تدافعی ندارند، هرچند دفاع مناسب یکی از چیزهایی است که بسیاری از تیم‌های بزرگ در فوتبال امروز از وجود آن بهره نمی‌برند. چیدمان دفاعی درست آنطور که ممکن است به نظر برسد و یا منفی جلوه کند آسان نیست. مسلماً هواداران همواره از تیم محبوب خود انتظار ارائه بازی تهاجمی و تماشاگر پسند را دارند اما بی‌تردید هماهنگی چهار بازیکن در خط دفاعی کار آسانی نیست. برچسب فوتبال تدافعی از دهه 60 در ایتالیا به تیم ما زده شد. تیم‌هایی وجود داشتند که علاوه بر عملکرد خوب در خط دفاعی به مراتب بیش از دیگر تیم‌ها تهاجمی بازی می‌کردند. اگر درباره دوره‌های مختلف میلان که من در آنها بازی کرده‌ام فکر کنم و تفکرم تنها به میلان زمان آریگو ساچی و مثلث رود گولیت، مارکو فان باستن و فرانک رایکارد معطوف نشود، باید بگویم که تاکنون ما همواره بازیکنان خوب، معمولاً ریزنقش و خلاقی داشته‌ایم که همواره میل به بازی تهاجمی داشته‌اند.
کدام بازیکن بهترین رقیب و کدامیک بهترین هم تیمی تو بوده‌اند؟
مارادونا، بهترین بازیکنی بود که برابر وی بازی کردم. او بسیار بااستعداد بود و شخصیت بزرگی داشت. در میان هم‌تیمی‌ها، از لحاظ تکنیکی بی‌تردید فان باستن بهترین بود اما کسی که بیش از همه از او یاد گرفتم فرانکو بارسی بود.
دوست داری چگونه به فوتبال خود خاتمه بدهی؟
صحبت‌هایی مبنی بر اینکه شاید برای آخرین بار برای تیم ملی ایتالیا به میدان بروم وجود داشت و در این‌باره با مارچلو لیپی صحبت کرده‌ام اما قصد ندارم در حالی که او خود را برای موفقیت در مقدماتی جام جهانی و جام کنفدراسیون‌ها آماده می‌کند، باعث آزار و اذیت وی شوم. ترجیح می‌دهم در یک بازی واقعی به فوتبال خود پایان دهم و پس از آن هم هرچه پیش آید خوش آید.
تو با 126 بار پوشیدن پیراهن تیم ملی فوتبال ایتالیا رکورددار بازی برای این تیم هستی. با توجه به دوران طولانی مدتی که به همراه تیم ملی سپری کردی، آیا دیدن هم‌تیمی‌های سابق هنگامی که در جام جهانی 2006 به قهرمانی رسیدند، دشوار بود؟ هرچه باشد در بین سال‌های 1988 تا 2002 در تمام رقابت‌های جام جهانی و جام ملت‌های اروپا حضور داشته‌اید.
در زمانی که جام جهانی 2006 برگزار می‌شد من در آمریکا به سر می‌بردم و تا زمانی که ایتالیا به مرحله نیمه‌نهایی رسید به ندرت بازی‌ها را می‌دیدم اما دیدار نهایی را کامل تماشا کردم. به خاطر موفقیت تیم خیلی خوشحال بودم اما برای خودم خیلی ناراحت بودم چرا که در زمان بازی من ما یک بار تا حد زیادی به قهرمانی نزدیک شده بودیم اما من در زندگی آنقدر به موفقیت رسیده‌ام که نمی‌توانم گلایه‌ای داشته باشم.
آیا جام جهانی 1990 ایتالیا ناراحت‌کننده نبود؟ به نظر تو ایتالیا باید قهرمان رقابت‌ها می‌شد؟
با وجود اینکه به موفقیت دست پیدا نکردیم اما ایتالیای 90 تجربه بزرگی بود. شاید قهرمانی قسمت ما نبود اما باید دست‌کم به دیدار نهایی راه پیدا می‌کردیم. فراموش نکنید که ما بدون دریافت حتی یک گل تا مرحله نیمه نهایی پیش رفتیم.
خاطره دیگری از جام‌های جهانی داری؟
جام جهانی 1994 آمریکا بسیار عجیب بود. دیدار نخست‌مان برابر ایرلند که با بازی خوب آنها و سخت شدن شرایط برای ما همراه شد را به خاطر دارم. همه از ما انتظار پیروزی داشتند اما شکست ما در آن دیدار شروع ناخوشایندی را برایمان رقم زد. سپس در دیدار دوم برابر نروژ دروازه‌بان ما اخراج شد. چه شروع اسفناکی داشتیم. در دیدار نهایی هم با ضربه‌های پنالتی بازی را واگذار کردیم. فوتبال همین است.
کدام یک از بازی‌ها را بیش از دیگران به خاطر داری؟
نخستین حضورم در سری A را به خوبی به خاطر دارم. در آن زمان می‌دانستم که توانایی بازی در این رقابت‌ها را دارم. بی‌تردید در آن برهه نیلس لیدهولم، مربی کاملی برای بازیکنان جوان محسوب می‌شد. او بسیار آرام و دلگرم کننده بود و به اضطراب من نمی‌افزود هرچند من به خاطر سختکوشی‌های بسیار اضطراب چندانی نداشتم.
پسر 12 ساله تو کریستین این روزها سعی در دنبال کردن ردپای پدرش دارد. آیا کریستین را در این مسیر تشویق کردهای یا او را به کار دیگری ترغیب می‌کنی؟
فوتبال چیزهای زیادی به من بخشیده است، چرا باید این فرصت را از کریستین دریغ کنم؟ پدر من هم چنین فرصتی را از من نگرفت.
آیا کاپیتانی تیم ملی فوتبال ایتالیا در حالی که پدرت سرمربیگری آن را بر عهده داشت، دشوار بود؟
نه، به هیچ وجه. در واقع بیشتر استثنایی بود.
پس از پایان تمرین و بازی‌ها با پدرت زیاد صحبت می‌کردی؟
نه بیشتر از آنچه یک کاپیتان با مربی‌اش صحبت می‌کند.
برنامه خاصی برای آینده داری؟ پیش‌تر گفته بودی که هرگز وارد عرصه مربیگری نخواهی شد. آیا هنوز هم چنین نظری داری؟
شکی نیست که وارد عرصه مربیگری نخواهم شد. مربیگری شغل جالبی است اما در عین حال با اضطراب بسیار همراه بوده و شامل چیزهایی می‌شود که در فوتبال کمترین علاقه را به آنها دارم. پس از پایان هر بازی کارلو آنچلوتی را می‌بینم که هفت گفت و گوی متفاوت با رسانه‌ها انجام داده و به 7 نوع پرسش مختلف پاسخ می‌دهد. از طرفی من علاقه‌ای به رفتن به Coverciano (مرکز فنی فدراسیون فوتبال ایتالیا) و فکر کردن درباره فوتبال تنها برای کسب تجربه مربیگری ندارم. بیشتر قصد دارم منافع تجاری خود را دنبال کنم. یک تولیدی پوشاک به همراه دوستانم دارم و یک شرکت هم راه‌اندازی کرده‌ایم که کارش ترمیم منازل مردم است اما علاوه بر اینها برنامه‌های دیگری در سر دارم که در حال حاضر قصد صحبت درباره آنها را ندارم.