امروز سنگاپور و شهروندانش میزبان یکی دیگر از مراحل رقابتهای فرمول یک خواهند بود؛ رقابتی که امسال با سالگرد یکی از تاریخیترین مسابقات این رشته جذاب مصادف شد. یک سال پیش سنگاپور به افتخاری بزرگ برای میزبانی رقابتهای اتومبیلرانی دست یافت؛ افتخاری که با نخستین میزبانی این کشور نیز همراه بود و حالا این کشور برای دومین مرتبه در سالگرد نخستین مسابقه فرمول یک پذیرای تیمها و رانندگان برجسته و مطرح اتومبیلرانی است تا قدرت و نظم خود را به همه میزبانان این رقابت دیدنی و پرطرفدار ثابت کند. به مناسبت میزبانی امسال سنگاپور در تاریخی که سال گذشته دست به افتخار بزرگی زد به دشواریها و نحوه انتخاب سنگاپور برای میزبانی نخستین مسابقه شبانه فرمول یک اشاره میکنیم.
در روز یکشنبه 28 سپتامبر 2008، مسابقات اتومبیلرانی فرمول یک وارد مرحلهای جدید از عمر خود شد. این مسابقات که بیش از نیم قرن سابقه برگزاری دارد، طی این مدت همواره زیر نور طبیعی برگزار شده و افزایش توانایی اتومبیلهای مورد استفاده در این مسابقات موجب شده خطرات برگزاری مسابقه در شرایطی جز این نیز افزایش یابد، اما سنگاپور برای نخستین بار در تاریخ این مسابقات که بالاترین سطح رقابتهای اتومبیلرانی در جهان به شمار میرود، میزبان مسابقهای بود که ساعت 8 شب به وقت محلی آغاز شد.
قریب به 2 دهه انتظار
فکر برگزاری گراندپری سنگاپور در سال 1989 و به عنوان یک مسابقه برای روز مطرح شد. در آن زمان شورای جهانگردی سنگاپور از معماری با نام پیت ویمبلی به عنوان مشاور خود استفاده میکرد که این معمار علاقه ویژهای به ورزشهای موتوری داشت.
ظاهرا این معمار نخستین بار پیشنهاد برگزاری گراندپری در سنگاپور را مطرح کرد که در آن زمان دولت سنگاپور با این فکر بویژه برگزاری مسابقه در خیابانهای شهر موافق نبود، اما با متقاعد شدن دولت به تاثیر و اهمیت مشارکت در چنین اقدامی بر وجهه بینالمللی- تجاری سنگاپور؛ گامهای اول برای عملی ساختن پیشنهاد برداشته شد. قرار بود گراندپری سنگاپور امسال ( سال 2009) برگزار شود اما نه تنها برنی اکلستون (مدیر موسسه کارفرمای فرمول یک - FOM) خواستار جلو انداختن برنامه شد، بلکه پس از 16 ماه کار روی قرارداد برگزاری مسابقه، خواسته برگزاری مسابقه شبانه را با مسؤولان شرکت «گراندپری سنگاپور» مطرح کرد.
آغاز کار
کار طراحی پیست شهری سنگاپور، ماریا استریت از روز 31 ماه اوت سال 2007 آغاز شد و نخستین عملیات بتونریزی در روز 15 اوت همان سال انجام شد. با این حال از مدتها قبل چارلی وایتینگ، مدیر مسابقات فرمول یک و هرمان تیلکه، سرشناسترین طراح پیستهای فرمول یک با مسؤولان شهر و برگزاری مسابقه مشغول مذاکره بودند تا مسیر مسابقه را از میان محلههای پر از موسسات مالی و فروشگاههای گوناگون این شهر باز کنند. هرچند در ابتدا مشکلاتی با صاحبان هتلها، فروشگاهها و حتی ساختار خیابانها وجود داشت، اما میزان همکاری مسؤولان شهر سنگاپور به اندازهای بود که بیشتر مسؤولان و مقامهای بینالمللی درگیر در این طرح از استقبال مسؤولان سنگاپوری ابراز شگفتی کردند. در نهایت آسفالت نهایی پیست در روز ششم ژوئن 2008 ریخته شد، هرچند به اذعان کارشناسان پروژه به حدی منظم و سازماندهی شده انجام شد که امکان برگزاری آن بسیار زودتر از موعد نهایی وجود داشت.
عملا کار ساخت پیست و ساختمان گاراژ در مقطعی 10 ماهه انجام شد که طی آن کارگران هر روز از ساعت 8 صبح تا 10 شب مشغول کار بودند و بهطور متوسط 300 کارگر در اجرای طرح شرکت داشتند، هرچند در مواقعی کار در 3 شیفت و بهصورت 24 ساعته پیش رفت و شمار کارگران به حداکثر 500 نفر هم رسید.
شب، نور، مسابقه
عامل عمدهای که در محقق شدن مسابقه شبانه سنگاپور نقش ایفا میکند، تامین نور لازم برای آن است. از آنجا که سرعت اتومبیلها در بخشهایی از مسیر به بالای 300 کیلومتر در ساعت میرسد، زمان تصمیمگیری برای رانندگان به ابعاد صدم ثانیه کاهش خواهد یافت و قطع تابش نور در چنین شرایطی مسلما منجر به حادثهای غیرقابل جبران خواهد شد، از این رو مهندسان علاوه بر سیستم اصلی تامین نور، از 2 سیستم پشتیبان نیز استفاده میکنند. 12 مولد 2 سوخته، برق لازم برای روشن کردن پیست (تقریبا 2/3 مگا وات) را تامین میکنند که هریک در یکچهارم ظرفیت واقعی خود کار خواهند کرد. برای روشن کردن مسیر حدودا 5 کیلومتری مسابقه که رانندگان آن را 61 بار دور خواهند زد، از یکهزار و 600 نورافکن در ارتفاع 10 متری زمین استفاده میشود که 3 برابر بیشتر از نورافکنهای مورد استفاده در استادیومهای فوتبال نور تولید خواهد کرد. در هر کدام از نورافکنها 2 عنصر مولد نور وجود دارد که عمر مفید هر کدام 10 هزار ساعت است و از کار افتادن یکی از آنها تاثیر چندانی بر نور تولید شده ندارد. هر 4 نورافکن کنار هم توسط 4 مولد مجزا تغذیه میشود و در نتیجه از کار افتادن یک مولد موجب قطع نور مسافتی قابل توجه نمیشود، ضمن اینکه برای به کار افتادن مولد پشتیبان به کمتر از 3 ثانیه زمان نیاز است.
ساعت؛ بزرگترین چالش
گراندپری سنگاپور، تازهترین مسابقه غیراروپایی که مه سال 2008 به تقویم مسابقات فرمول یک اضافه شد، به این دلیل در شب برگزار میشود که قسمت عمدهای از 600 میلیون بیننده رقابتهای فرمول یک ساکن اروپا هستند. برای شرکت در این مسابقه 2 گزینه پیش روی تیمها قراردارد: ادامه روال فعالیت بر اساس ساعت اروپایی یا تطبیق یافتن با ساعت محلی و گزینه دوم مطلوب بسیاری از تیمها نیست، به این دلیل که آنها معتقدند هشیاری اعضای تیم در هنگام شب بسیار کمتر از روز است.
گزینه اول که پیش از برگزاری نخستین مسابقه شبانه در سنگاپور مد نظر تیمها قرار داشته مستلزم آن است که اعضای تیمها پس از ورود به سنگاپور کار خود را از ساعت 3 یا 4 بعدازظهر به وقت محلی آغاز کنند و پس از گذراندن شیفت شب کاری، در ساعت 6 صبح به کار روزانه خود خاتمه دهند و صبح را به خواب بگذرانند. با این وجود پزشکان تیمها هشدار میدهند که بدن انسان به دلیل ترشح 2 هورمون کورتیزون و ملاتونین که وابسته به نور عمل میکنند، بتدریج و ناخواسته (بر اساس گزینه اول) خود را با شرایط محل تطبیق میدهد و عملا در هنگام کار به وقت اروپایی (شب کاری در سنگاپور) کارآیی کمتری خواهد داشت. ضمن اینکه ترشح آدرنالین هم به بیخوابی بیشتر اعضای تیم منجر خواهد شد و پزشکان تیمها برای حفظ روال کار طبق ساعت اروپایی چارهای جز تجویز داروهای خواب آور
نخواهند داشت. موانع و مشکلات این مسابقه به مساله تاریکی و ساعت ختم نمیشود و نگرانیهایی نیز درباره وقوع توفانهای موسمی ناگهانی که در آغاز پاییز امری غیرمنتظره در سنگاپور نیست، وجود دارد. با این حال در آستانه نخستین گراندپری شبانه فرمول یک، رانندگان، مهندسان و اعضای تیمهای فنیترین رقابت جهان از این چالش جدید استقبال کردند و پس از آن نیز با وجود ناهمواریهای مسیر، بیشتر کارشناسان آن را یک موفقیت قلمداد کردند.
آلونسو، پیروز نخستین مسابقه شبانه
فرناندو آلونسو که آخرین بار - بیش از یک سال قبل و زمانی که عضو تیم مک لارن بود - در یک گراندپری پیروز شده بود، با بداقبالی، مسابقه را از مکان پانزدهم آغاز کرد، اما وقوع 2 حادثه در جریان این مسابقه تاریخی موجب شد در مقاطع پایانی گراندپری پیشتاز شود و جلوتر از نیکو رازبرگ و لوئیس همیلتون از خط پایان عبور کند.
وقوع این حوادث و همچنین یک اشتباه از سوی تیم فراری موجب شد فیلیپه ماسا (راننده فراری)، نفر اول زمانگیری که رقابتی نزدیک را با لوئیس همیلتون برای کسب قهرمانی در پیش گرفته بود، در میانه مسابقه نهتنها پیشتازی خود را از دست بدهد بلکه عملا نتواند در فاصله 3 مسابقه به پایان فصل حتی یک امتیاز هم از این مسابقه کسب کند.
این نخستین باری بود که مسابقه فرمول یک در خیابانهای سنگاپور برگزار میشد و همچنین پیش از این در تاریخ 58 ساله رقابتهای فرمولیک هیچگاه یک گراندپری زیر نور مصنوعی و هنگام شب برگزار نشده بود.