محمد صابری:
فیلم «زخم شانه حوا» از معدود تولیدات سینمای دفاع مقدس است که این روزها و به مناسبت هفته دفاع مقدس روانه پرده سینماها شده است. فیلمی داستان‌گو و روان که به‌رغم انتظارات بازهم هم‌چون نمونه‌‌های پیش از خود قربانی شرایط اکران سینماها شده است و آنگونه که باید و شاید درباره اکران آن تبلیغ و خبررسانی نشد. جدای از این کیفیت اکران که با گلایه‌های چندباره عوامل فیلم همراه شده، این فیلم از نخستین روزهای اعلام خبر تولیدش تا به امروز، فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده است و از همین منظر می‌توان آن را اگر نه در مقیاس رسانه‌ای، اما یکی از پرحاشیه‌ترین تولیدات سینمای دفاع مقدس در این سال‌ها لقب داد. آنچه در این مختصر می‌آید مروری است کوتاه بر روند تولید این فیلم.
یک انصراف نوروزی!
اول اسفندماه سال 1386 بود که برای نخستین بار عنوان فیلم «زخم شانه حوا» در رسانه‌ها مطرح شد: «زخم شانه حوا سومین ساخته بلند حسین قناعت پس از گذراندن مراحل پیش‌تولید، دهم اسفندماه کلید می‌خورد». آن روز و در خبری که به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی سوره مهر در رسانه‌ها منعکس شد، نام اکبر نبوی در مقام تهیه‌کننده درج شده بود، تهیه‌کننده‌ای که درست 2 ماه پس از این خبر و با گذر رسانه‌ها از رکود خبری ایام نوروز87، در اظهارنظری کوتاه از اختلاف‌نظر با کارگردان مجموعه خبر به میان آورد و اعلام کرد: «فیلمبرداری زخم شانه حوا متوقف شده است». نبوی در تشریح این خبر گفته بود: «فیلمبرداری زخم شانه حوا که 19 اسفندماه 86 در لوکیشن‌های هورالهویزه خوزستان کلید خورده بود، با اعلام انصراف حسین قناعت از کارگردانی، به خاطر به‌وجود آمدن مشکلات شخصی، پس از 12 روز فیلمبرداری به‌طور موقت، متوقف شد». نبوی آن روز از صحبت با چند کارگردان برای برعهده گرفتن کارگردانی فیلم هم سخن به میان آورده و تاکید کرده بود: «به طور قطع تا 10 روز آینده با یک کارگردان برای پذیرش کارگردانی این پروژه سینمایی به توافق خواهیم رسید و به احتمال زیاد فیلمبرداری فیلم را هم از ابتدا آغاز خواهیم کرد». تهیه‌کننده «زخم شانه حوا» با تشکر و قدردانی از تمام عواملی که تا آن روز در زمینه ساخت فیلم با وی همکاری داشتند، انتشار خبرهای قطعی و تکمیلی درباره این پروژه را به آینده موکول کرده بود. این آینده هم، زمانی رسید که نبوی از همکاری کارگردان «سجاده آتش» با این پروژه خبر داد و احمدمرادپور را به‌عنوان کارگردان جدید فیلم معرفی کرد. نبوی ضمن این معارفه به نکته مهم دیگری هم اشاره کرده بود: «برای استحکام بیشتر فیلمنامه آن‌را بیش از 10 نفر مطالعه کرده‌اند تا نظرات خود را اعلام کنند و تاکنون دیدگاه‌های بسیار خوبی از دوستاني مانند سیف‌الله داد، عزیزالله حمیدنژاد، مجید مجیدی و راضیه تجار دریافت کرده‌ام و پس از بازنویسی مجدد، فیلمبرداری را آغاز خواهیم کرد». و این نکته‌ای است که احمد مرادپور هم همان روز بر آن مهر تاکید زد و بی‌تردید بر کیفیت نهایی فیلمنامه بی‌تاثیر نبود. اما این هم‌فکری و توافق میان نبوی و مرادپور پایان حاشیه‌ها نبود.
دومین انصراف
اندکی بیش از 2 ماه پس از این توافقات و باوجود سکوت خبری پیرامون این پروژه ناگهان خبری روی خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت که حکایت از دنباله حاشیه‌ها داشت. حاشیه‌هایی که البته هیچگاه پروژه را به مرز تعطیلی نکشاند. اکبر نبوی پس از 5 ماه پیگیری و همکاری برای به سرانجام رساندن فیلم از ادامه کار انصراف داد و این آغاز فصلی نو در مسیر تولید «زخم شانه حوا» بود. نبوی در تشریح کناره‌گیری خود پای مسائل مالی را به میان کشید و گفت: «با تعطیلی موقت پروژه به خاطر افزایش هزینه‌ها در سال‌جاری، برآورد بودجه منطقی این فیلم افزایش قابل‌توجهی پیدا می‌کرد و در نتیجه ادامه همکاری من برای تهیه‌کنندگی فیلم منتفی شد». نبوی تاکید کرد: «در زمینه آینده پروژه، علی‌القاعده مسؤولان حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی تصمیماتی که به مصلحت بدانند، اتخاذ خواهند کرد. زخم شانه حوا برای من تجربه‌ای بسیار تلخ و ناگوار بود چرا که به‌رغم زمان بسیار زیادی که برای ساخت این پروژه صرف کردم، متاسفانه به نقطه روشنی نرسید». این آخرین گفته‌های اکبر نبوی در مقام تهیه‌کننده فیلم «زخم شانه حوا» بود. پروژه‌ای که تا یکسال پس از این انصراف خبری از آن در رسانه‌ها منتشر نشد.
بازگشت قناعت
16 خرداد 88 اما حسین قناعت که از کارگردانی «زخم شانه حوا»، انصراف داده بود، مجددا ساخت آن‌را برعهده گرفت و فیلمبرداری فیلم آغاز شد. این بار حسن کلامی در مقام تهیه‌کننده فیلم این خبر را اعلام می‌کرد. قناعت نیز در همین مقطع درباره فیلم گفت: «احساس می‌کنم بعد از 10 سال که پیگیر این فیلمنامه بوده‌ام، بار سنگینی را از روی دوشم برداشته‌ام». وی افزود: «هر چند تاکنون نیز آثارم را با دلم ساخته‌ام، اما زخم شانه حوا برایم شکل دیگری دارد و از اینکه این شانس را آوردم که این فیلم را بسازم خیلی خوشحالم.» و این مهر پایانی بود بر حاشیه‌های یک فیلم آرام؛ شاید مرهمی برای زخم شانه حوا. روند ساخت فیلم از این به بعد در فراغت کامل از حاشیه‌ها طی شد تا روز 12 خردادماه سال‌جاری که شورای صدور پروانه نمایش 35 میلیمتری در جلسه‌ای برای این پروژه سینمایی پروانه نمایش صادر کرد. فیلم «زخم شانه حوا» پس از گذار از هفت‌خوان حاشیه‌ها و فراز و فرودهای بسیار این روزها بر پرده سینماهای کشور در حال اکران است.