یورگن تریتین، رهبر فراکسیون سبزهای آلمان در مجلس این کشور، در حال حاضر یکی از منتقدان جدی سیاست‌های تسلیحاتی آنگلا مرکل، صدراعظم این کشور است و اخیرا نیز در پی صدور مجوز فروش تانک های فوق مدرن پانسر-2 (-
2 Panzer) به قطر از سوی آلمان، انتقادات خود را به این راهبردهای تسلیحاتی شدت بخشيده است. صادرات اسلحه در حال حاضر یکی از منابع درآمدی سرشار دولت مرکل محسوب می‌شود و با توجه به حساسیت کشورهای خاورمیانه به شرایط فعلی این منطقه، گویا مرکل طرح‌های جدیدی برای فروش تسلیحات فوق مدرن خود به اعراب در پیش گرفته است. تریتین در مصاحبه با روزنامه آلمانی «فرانکفورتر آلگماینه سايتونگ»، انتقادات خود را از این برنامه‌ها اعلام کرده است.
***
آقای تریتین! دولت آلمان اخیرا تصمیم گرفته فروش تانک‌های فوق مدرن پانسر-2 را در خاورمیانه و به کشور قطر آزاد اعلام کند؛ مساله‌ای که تا پیش از این ممنوع بود و فروش این جنگ‌افزار فوق‌مدرن به مناطق بحران خیز، جزو تابوهای سیاست خارجی آلمان محسوب می‌شد. فکر می‌کنید این حرکت چه هدفی را دنبال می‌کند؟
صدور مجوز صادرات تانک‌های پانسر، یک انحراف اساسی از سیاست‌های تسلیحاتی آلمان به حساب می‌آید. تا به حال فرض بر این بود که فروش
جنگ افزارهایی چون تانک پانسر و دیگر ادوات نظامی نیروی زمینی به مناطق بحران‌خیز ممنوع است و هیچگونه صادراتی از این محصولات نباید به مناطقی چون خاورمیانه و خلیج‌فارس صورت بپذیرد. به نظر می‌رسد دولت ائتلافی فعلی به رهبری مرکل آشکارا این قانون کلی را نقض کرده است.
دولت مرکل معتقد است، قطر کشوری آرام است که تا به حال هیچ نشانه خاصی از جنگ‌طلبی و بحران‌آفرینی در رفتار سران آن دیده نشده است. فکر می کنید این بهانه خوبی برای فروش این 36 تانک فوق مدرن باشد؟
درست است که قطر تا به حال توانسته با رفتار آرام خود اعتماد دول غربی را جلب کند اما مطمئنا هیچکس بی‌دلیل سلاح نمی‌خرد. همانطور که مطلع هستید، قطری‌ها هنوز سر یکی از میدان‌های گازی مهم خود با ایرانی‌ها مشکل دارند و این غائله هنوز به اتمام نرسیده است. در چنین شرایطی ارسال این تانک‌ها به این کشور کار کاملا غلطی است و منطق درستی ندارد و جدای از این مساله، این کار با رئوس کلی سیاست‌های تسلیحاتی آلمان نیز سازگاری ندارد.
پس به نظر شما فروش این تانک‌ها نمی‌تواند تامین‌کننده منافع آلمان در خاورمیانه باشد؟
من هنوز نفهمیده‌ام فروش 36 تانک فوق‌مدرن به ارتش کوچک قطر که تنها 9 هزار سرباز دارد چه منافعی می‌تواند برای آلمان داشته باشد. دولت مرکل همواره ادعا کرده که هدف سیاسی آلمان در خاورمیانه حل و فصل دوستانه مناقشات موجود در این منطقه است. با چنین معاملاتی در عمل نمی‌توانیم ادعا کنیم در راستای این هدف حرکت کرده‌ایم و نیت خیر برای منطقه داشته‌ایم. حداکثر منفعتی که در این میان وجود دارد، سودی است که نصیب تولید‌کنندگان این تانک‌ها می‌شود و در سطح ملی جز ایجاد برخورد سیاسی و امنیتی با دیگر کشورهای منطقه، حاصل دیگری نخواهد داشت.
شما اخیرا تصمیم گرفته‌اید دولت را سر این مساله محکوم کنید و از آنها بخواهید در این‌باره در مجلس آلمان پاسخگو باشند. حتی اخیرا پرونده شرکت تولید‌کننده این تانک‌ها را نیز مورد تحقیق و تفحص قرار داده‌اید. فکر می کنید این قرارداد در چه مرحله‌ای است و آیا می‌توانید مانع از تحقق آن شوید؟
طبق اطلاعاتی که در اختیار ماست، این قرارداد هنوز نهایی نشده و هنوز طرف‌ها معامله را کامل نکرده‌اند. اما متاسفانه مساله‌ای که در این میان وجود دارد این است که دولت مرکل در زمینه فعالیت‌های تسلیحاتی خود شفافیت لازم را ندارد.
به نظر شما چرا نمایندگان مجلس آلمان به‌طور کامل در جریان این قراردادها قرار نمی‌گیرند؟
این یکی از امتیازات کاذبی است که دولت آلمان برای خود فراهم کرده است. متاسفانه ما نمایندگان هیچ وقت به درستی در جریان امور قرار نمی‌گیریم یا اگر هم اطلاعاتی کسب می‌کنیم، این فرآیند با زحمت فراوانی صورت می‌پذیرد.
به نظر شما آیا شورای اطلاعات آلمان که نهاد آخر تصمیم‌گیرنده درباره چنین قراردادهایی است، باید متن این قراردادها را منتشر کند؟
البته انتشار این اطلاعات از سوی نهادی امنیتی چون شورای اطلاعات و امنیت آلمان در همه موارد امکانپذیر نیست و ما نیز چنین خواسته‌ای نداریم. اما آنچه واضح است اینکه مساله‌ای مانند فروش 36 تانک فوق‌مدرن نظامی به کشوری در خاورمیانه که اساسا با رئوس سیاست‌های تسلیحاتی در تضاد است، نمی‌تواند و نباید در خفا اتفاق بیفتد. اینجاست که ما خواهان شفافیت مرکل و همکارانش هستیم. مساله صرفا به فروش تجهیزات سبک محدود نمی‌شود بلکه در این معامله تجهیزات سنگین مورد تبادل قرار گرفته است و مطمئنا در آخر می‌تواند مساله‌ساز شود.
به نظر شما سیاست‌های تسلیحاتی آلمان در دوران مرکل متحول شده است؟
ببینید! در ظاهر اینطور است که دولت مرکل مانند قبلی‌ها تعامل خوبی در این زمینه با دیگر احزاب از جمله ائتلاف سبزها و قرمزها دارد. اما گمان من این است که این تعامل در عمل به خوبی برقرار نمی‌شود و بسیاری از مسائل پنهان می‌ماند.
اما گرهارد شرودر نیز به نوعی در دوران صدراعظمی خود، تمایل داشت به خاورمیانه تسلیحات بفروشد.
شرودر زمانی که فرماندار و نخست وزیر ایالت نیدرزاکسن بود فروش برخی تسلیحات به تایوان را دنبال می‌کرد، اما او در آن زمان یک لیبرال در عرصه سیاست‌های تسلیحاتی آلمان محسوب می‌شد و کلا شرایط متفاوت بود. بعدها نیز به عنوان یک
سوسیال- دموکرات سیاست‌های خودش را دنبال می‌کرد و در کل نمی‌توان آن شرایط را با حال سنجید.
اما 10 سال پیش نیز وقتی شرودر تصمیم گرفت به ترکیه همین تانک‌ها را بفروشد، سبزها در آلمان اعتراض‌های فراوانی کردند.
اما دیدید که بر اثر همین اعتراض‌هایی که ما انجام دادیم این تصمیم عملی نشد و در حالی که شرودر قصد داشت هزار فروند از این تانک‌ها را به ترکیه تحویل دهد، تنها یک نمونه آزمایشی به ترکیه ارسال شد.
اما بعدها تعدادی از این تانک‌ها به ترکیه ارسال شد و قرار است یک محموله دیگر نیز به این کشور تحویل شود، پس اعتراض سبزها در مجموع نتوانست این معامله را به هم بزند.
متاسفانه همینطور است و طبق اطلاعات موجود، قرار است رقم کل تانک‌های پانسر که به ترکیه تحویل می‌شود، به 298 فروند برسد.
اما این قرارداد درست قبل از روی کار آمدن مرکل در سال 2005 به امضا رسید و حزب شما که عضوی از ائتلاف سبزها و قرمزها بود، نتوانست کاری انجام دهد.
خب! به هر حال در یک دولت ائتلافی همیشه نمی‌توان حرف‌ها را به کرسی نشاند.
حال اگر دوباره سبزها به حکومت برسند یا نقشی فراگیر در دولت آلمان پیدا کنند این سیاست تسلیحاتی به وضعیت همان سال‌ها برخواهد گشت؟
ما فقط خواهان این هستیم که رئوس و سرفصل‌های سیاست‌های تسلیحاتی آلمان مجددا رعایت شود، یعنی همان برنامه‌هایی که ما با زحمت فراوان به تصویب رساندیم. این تلاش‌ها همه به این دلیل بود که آلمان راه صادرات تجهیزات نظامی سنگین را بویژه به منطقه‌ای بحران‌خیز چون خاورمیانه در پیش نگیرد؛ کاری که در حال حاضر دولت مرکل آشکار و پنهان قصد انجام آن را دارد.
ترجمه: مجتبی صادقیان