محمود عباس (ابومازن) رئيس تشكيلات خودگردان بالاخره آنچنان كه انتظار ميرفت به ايالات متحده سفر كرد و با سران اين كشور نظير باراك اوباما، رئيسجمهور و هيلاري كلينتون، وزير خارجه به مذاكره و گفتوگو پرداخت، اما در اين ميان چند سوال مهم مطرح است. نخستين مسألهاي كه نميشود به راحتي از كنار آن گذشت، مسأله پايان دوران رياست ابومازن است. در حال حاضر چندين ماه است كه دوران رياست عباس به پايان رسيده و گروههاي فلسطيني به هيچوجه وي را صاحب مشروعيت نميدانند. در اين شرايط و در حالي كه ابومازن فاقد هر گونه مشروعيت و پشتوانهاي در داخل فلسطين است، آيا اساسا مذاكره با وي ميتواند منجر به نتيجه خاصي شود؟
از سوي ديگر ابومازن متهم اصلي عدم تشكيل دولت وحدت ملي در فلسطين محسوب ميشود. محمود عباس با معرفي سلام فياض به عنوان
نخست وزير انتصابي تشكيلات خودگردان، عملا موجبات بازگشت مذاكره گروههاي فلسطيني به نقطه صفر را فراهم آورد و خط بطلاني بر همه تلاشها براي تشكيل دولت وحدت ملي كشيد. در اين شرايط بيشك ديدار سران كاخ سفيد با ابومازن به منزله دفاع از اقدامات تفرقهافكنانه وي محسوب ميشود كه مشكلات بسياری برای مردم فلسطين فراهم ساخته است. به واقع تحليلگران مسائل سياسي بر اين باورند كه يكي از مهمترين اهداف ايالات متحده از حمايت از محمود عباس، رئيس تشكيلات خودگردان فلسطين، به چالش كشيدن مشروعيت حماس به عنوان دولت منتخب مردم فلسطين بوده است و كاخ سفيد تلاش دارد از طريق مذاكره و به رسميت شناختن دولت فياض و شخص محمود عباس، مشروعيت دولت منتخب فلسطين را زير سؤال ببرد.
از سوي ديگر اين ديدار را بايد مكمل ديدار باراك اوباما با بنيامين نتانياهو، نخستوزير افراطي رژيم صهيونيستي دانست. باراك اوباما در ديداري كه چندي پيش با نخستوزير اسرائيل در كاخ سفيد داشت، حداقل در ظاهر كوشيد رضايت وي را براي تشكيل دولت مستقل فلسطيني كسب كند؛ هرچند دراين راه به توفيقي دست نيافت و اسرائيل حتي حاضر به توقف شهركسازيهاي خود نشد. در اين شرايط اين سوال مطرح ميشود كه آيا در موقعيتي كه رژيم صهيونيستي تاكنون به روشني نشان داده است كه به هيچوجه حاضر نيست از مواضع جاهطلبانه خود عدول كند، اساسا مذاكره با طرف فلسطيني ميتواند مفيد باشد؟
به واقع توسعه شهركهاي صهيونيستنشين كه پس از سفر نتانياهو به آمريكا با شدت بيشتري دنبال ميشود «نه» قاطع تلآويو به واشنگتن محسوب ميشود. لذا در شرايط كنوني اين سوال مطرح است كه وقتي يك طرف مذاكره كاملا خود را كنار ميكشد و جواب منفي خود را به صورتي آشكار اعلام ميدارد، مذاكره با طرف ديگر ميتواند سودمند باشد؟
اما ابومازن در شرايطي راهي واشنگتن شد كه پيش از آن نيز با برخي سران كشورهاي عربي نظير ملك عبدالله دوم، پادشاه اردن و برخي مقامات اروپايي ديدارها و مذاكراتي را انجام داده بود.
در اين شرايط به نظر ميرسد يكي از اهداف مهم محمودعباس تثبيت دولت نامشروع و انتصابي سلام فياض بود، چرا كه دولت فياض از هيچگونه مشروعيتي در داخل كرانه باختري و غزه برخوردار نيست و سواي مشكلات ديگرش حتي از پارلمان فلسطين نيز رأي اعتماد نگرفته است كه اين مسأله نقض صريح قانون محسوب ميشود. لذا ابومازن براي رسيدن به هدف خود (كسب مشروعيت براي دولت فياض) نيازمند حمايتهاي جهاني و بويژه حمايت ايالات متحده است. افزون بر اين محمودعباس در اين سفر از مقامات واشنگتن درخواست كرده است فشارهاي خود را بر حماس به عنوان دولت منتخب فلسطين تشديد كنند و اساسا كوشيده حماس را به عنوان متهم رديف اول مشكلات فلسطين معرفي كند. يكي ديگر از خواستههاي ابومازن نيز اجراي طرح دايتون بوده است كه مطابق آن ايالاتمتحده نيروهاي امنيتي تشكيلات خودگردان را آموزش
مي دهد. علاوه بر اين ابومازن تلاش دارد روند سازش ميان فلسطينيها و اعراب با رژيم صهيونيستي را اجرايي كند. در شرايطي كه براساس طرح به اصطلاح صلح آمريكا و كشورهاي عربي، روند سازش در منطقه اجرا ميشود، ابومازن نيز تلاش دارد در اين عرصه حضور يابد. در اين چارچوب وي براي توجيه سازشكارياش نيازمند كمك آمريكاست تا بدينوسيله به سياستهاي گذشته خود ادامه دهد.
از طرف ديگر، آمريكا نيز براي حضور بيشتر در خاورميانه فعاليت ميكند، لذا بررسي پرونده فلسطين براي آن امري الزامآور است. در جمعبندي كلي از سفر ابومازن ميتوان گفت اين سفر در ادامه سياست تثبيت قدرت ابومازن و اجراي روند سازش با محوريت طرحهاي آمريكا بويژه طرح 57 كشوري (پذيرش رژيم صهيونيستي از سوي 57 كشور سازمان كنفرانس اسلامي) است كه به دليل تكرار سياستهاي گذشته «آمريكا - صهيونيستها، تشكيلات خودگردان و اعراب» نميتواند دستاوردي براي ملت فلسطين به همراه داشته باشد. سياستهاي اوباما نشان
ميدهد كه وي كاملا در چارچوب اهداف صهيونيستها حركت ميكند از اين رو بايد گفت، سياستهاي وي نيز مانند بوش صرفا تحقق بخش اهداف تلآويو خواهد بود.