مانور «افق 3» که در حال حاضر در همه سرزمین‌های اشغالی فلسطین از جنوبی‌ترین نقطه در خلیج عقبه تا شمالی‌ترین نقطه در مرزهای لبنان، در حال برگزاری است، 2 هدف عمده را تعقیب می‌کند. یکی از اهداف آن که جنبه تهدیدآمیز دارد به نوعی ایجاد آمادگی در شهروندان اشغالگری است که در سرزمین‌های اشغالی مستقر هستند و این امر می‌تواند از اقدامات امنیتی- نظامی آینده رژیم صهیونیستی خبر بدهد. در این مانور آمادگی‌هایی برای مقابله با حملات شیمیایی، اتمی و میکروبی مدنظر قرار گرفته شده است. این امر بدین معناست که اسرائیلی‌ها می‌خواهند به طرف مقابل که عمدتا مقاومت لبنان و فلسطین هستند یادآور شوند در جنگ‌های آینده اسرائیل ممکن است از سلاح‌های غیرمتعارف، میکروبی و شیمیایی به نحو بسیار گسترده‌تر استفاده شود و اسرائیلی‌ها در عملیات‌های آتی برای از پا درآوردن حریف (مقاومت) همه شرایط و اصول بین‌المللی را نادیده خواهند گرفت و برای پیروزی بر مقاومت هیچ حد و مرزی را نخواهند شناخت. پس از این منظر باید اقدام صهیونیست‌ها به برگزاری مانور 3 روزه در سرزمین‌های اشغالی را به مثابه یک تهدید منطقه‌ای تلقی و در جهت مقابله با آن اقدام کرد. همین‌جا لازم است که سازمان‌های عریض و طویل حقوق بین‌المللی بویژه بشری درباره این مانور عکس‌العمل‌های مسؤولانه نشان دهند و از بروز یک جنگ ویرانگر در منطقه جلوگیری کنند.
نکته دوم که درباره مانور رژیم صهیونیستی قابل ذکر است نزدیکی زمان برگزاری این مانور با برگزاری انتخابات مهم مجلس در کشور لبنان است. در واقع این مانور و ابعاد عملیات شیمیایی و میکروبی آن هشداری به مردم لبنان تلقی می‌شود. رژیم صهیونیستی تلاش کرده است تا از طریق این مانور به مردم لبنان یادآور شود که اگر آنها نیروهای هوادار مقاومت را در انتخابات لبنان انتخاب کنند، با مقابله شدید اسرائیل مواجه می‌شوند و رژیم صهیونیستی آنها را با یک جنگ وحشتناک مواجه می‌کند. البته بعید به نظر می‌رسد که صهیونیست‌ها به این هدف، یعنی تاثیرگذاری بر انتخابات لبنان و پرهیز دادن مردم از رای دادن به کاندیداهای هوادار مقاومت، موثر واقع شود چرا که مردم لبنان در سه دهه گذشته به دفعات دریافته‌اند که راه خنثی کردن توطئه‌های رژیم صهیونیستی مقاومت و حمایت از این جنبش است. لبنانی‌ها میوه‌های شیرینی از درخت مقاومت چیده‌اند در صورتی که خاطرات آنها از اقدامات رژیم صهیونیستی و شعارهای سازش‌طلبانه‌ای که کشورهای عربی در مقابل تجاوزات رژیم صهیونیستی سرمی‌دادند، تلخ و ناراحت‌کننده است. مجموعاً به نظر می‌رسد که این اقدامات در موازات یکدیگر بوده و در طول هم قرار ندارند. اینها اقداماتی هستند که مجموعاً رژیم صهیونیستی برای تحکیم موقعیت داخلی و منطقه‌ای خودش دنبال می‌کند. از نظر اسرائیلی‌ها تداوم شهرک‌سازی روحیه صهیونیست‌ها را در داخل ترمیم می‌کند و مصمم بودن رژیم تل‌آویو را به توسعه خدمات‌رسانی به شهروندان غاصب قدس مورد تاکید قرار می‌دهد. البته در عین حال این نکته را نیز باید در نظر گرفت که سیاست شهرک‌سازی اسرائیلی‌ها با مخالفت‌های مختلف و گسترده در درون سرزمین‌ها، در منطقه خاورمیانه و حتی در سطح بین‌المللی مواجه است. آمریکایی‌ها شهرک‌سازی صهیونیست‌ها را یک اقدام تحریک‌آمیز تلقی کرده و معتقدند شرایط در خاورمیانه ناهموار است و سیاست‌های آمریکا در این منطقه پیش نمی‌رود. بنابراین تحریک ملت‌های منطقه به بروز مشکلات پیچیده‌تری برای آمریکا منجر می‌شود. لذا آمریکایی‌ها فشار زیادی را بر صهیونیست‌ها وارد می‌کنند تا این عملیات‌های شهرک‌سازی که در بیت‌المقدس، الخلیل، رام‌الله و بسیاری از مناطق دیگر بشدت در جریان است را متوقف کنند. البته از سوی دیگر اسرائیلی‌ها هم توقف فعالیت‌های شهرک‌سازی و تن دادن به خواسته‌های بین‌المللی را برای شهروندان منفی ارزیابی می‌کنند و معتقدند که این مسائل روحیه متزلزل کنونی این شهروندان را بشدت تخریب می‌کند. از نظر دولت تل‌آویو سیاست شهرک‌سازی در واقع با حیات رژیم صهیونیستی ارتباط مستقیم دارد و فراتر از مساله تامین مسکن برای تعدادی یهودی است. نکته دیگری که در این راستا باید بدان توجه داشت این است که مانور مذکور با سالگرد عقب‌نشینی رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان همزمان است و عقب‌نشینی اسرائیل از جنوب لبنان سرآغاز عقب‌نشینی این رژیم از بخش‌هایی از سرزمین‌های اعراب بود و این خاطره برای اسرائیلی‌ها به عنوان خاطره‌ای منفی تلقی شد. به همین جهت هم اسرائیلی‌ها با همزمان کردن برگزاری مانور با سالگرد عقب‌نشینی از لبنان می‌خواهند یادآور شوند که سیاست عقب‌نشینی به پایان رسیده و اسرائیل از موجودیت خودش با قدرت دفاع می‌کند.
*کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه