حشرهای است موذی، مزاحم، کثیف، عامل انتقال میکروب و نفعطلب؛ در عین حال باهوش و زیرک. این شد تعریف موجودی به نام «مگس» از نظر عموم مردم.اما کافی است چشمها را بشوییم و یک جور دیگر نگاه کنیم،آنوقت حتی قورباغهها و پشهها و شاید سوسکها را زیبا ببینیم «لطفا عصبانی نشوید یا احساس چندش نکنید».
مگر میشود موجودی مثل پشه یا مگس که از نظر ما فاقد عقل، شعور، چشم و گوش انسانیاند، زودتر از ما خود را از خطر برهانند. که میرهانند یا برای دستگیری یکی از آنها، گاه ساعتها با تعقیب و گریز و محاصره سرگردانیم و نهایتا دست از پا درازتر برمیگردیم؟! راز این موجودات به ظاهر مزاحم چیست؟
بحث ما مگس است، حتما تا حالا دیدهاید که یک شخصیت باشکوه، عظمت، رعب و وحشت برای تعدادی مخاطب دست به سینه نشسته در حال حرف زدن است که گاه یک مگس چنان از شکوه و عظمتش میکاهد که جز ابراز ناتوانی و در همشکستن ژست، حالتی پدید نمیآید. یا رزمیکاری چند نفر را شکست میدهد اما برای یافتن و نابود کردن یک مگس، عاجز و کلافه میشود! اینها خبر از آن میدهد که: ای انسان! هرگز خودخواه و مغرور مباش. اگر بخواهیم با یک مگس نابودت میکنیم، همچنانکه یک پشه، نمرود را به هلاکت رساند.
در مقابل گاه یک مگس جان چندین نفر را که قرار بود با اتوبوس به ته دره سقوط کنند و جان بدهند، نجات میدهد.
درست نرسیده به پیچ، با وزوزش در اطراف صورت و دهان، راننده را که به چرتی عميق، فرو رفته است، بیدار میکند که میهمان ته دره نشوند. گاه ظریفگویان در عجز و ناتوانی به تواضع خود را مگسی بیش نمیدانند و نمیبینند. مثلا سعدی میگوید:
دل من نه مرد آن است که با غمت برآید / مگسی کجا تواند که برافکند عقابی؟!
یا گاهی افراد سودجو و بهدرد نخور را به مگس تشبیه میکنند، چنانکه سعدی فرمود:
این دغل دوستان که میبینی/ مگسانند گرد شیرینی
و گاهی نماد افراد مدعی اما تهی است.
حافظ: ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست/ عرض خود میبری و زحمت ما میداری
همین که این موجود توانسته توجه شاعران را به خود جلب کند، دلالت بر حضور و وجود انکارناپذیر آن دارد و حداقل چیزی که برای انسان میآورد، میگوید اگر میخواهی گزینه امتیازگیر و قابل احترام جامعه باشی مثل من نباش و دردا و ندامتا و حسرتا بر کسی که «مگس صفتی» را در خود ببیند و به درمان خود نخیزد.
صفت مگس یکی آن است که تمام قسمتهای زیبا و سالم اسب را رها میکند و روی کوچکترین زخم اسب که در دوردستترین بخش بدنش قرار دارد مینشیند، این صفت آدمهایی است که صدها خوبی و محبت و انسانیت دیگری را نمیبینند و فقط یک عیب یا حرف و بدی آن را پیراهن فلانی میکنند و بقیه ماجرا ... خوب بودن چه خوب است!