«حزب كارگزاران بر خلاف اراده من به وجود آمد؛ افرادي كه هرچه مي‌خواهند مي‌نويسند ما را پدر معنوي اين حزب ناميدند» اگرچه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دانشگاه صنعتی شریف با بیان جملات فوق هرگونه ارتباط خود را با حزب کارگزاران سازندگی رد کرد اما با این وجود خاطرات و گفت‌وگوهای منتشر شده حاکی از واقعیت دیگری است.
رئیس دولت سازندگی در حالی ازعنوان «هاشمی؛ پدر معنوی کارگزاران» اعلام برائت می‌کند که حضور فرزندان، برادر، بستگان نزدیک و بسیاری از یاران وی که بیشتر صندلی‌های کابینه دوران سازندگی را به خود اختصاص داده بودند، در ارکان اصلی این حزب سؤالاتی را به وجود آورده است.
آنچه که هاشمی‌رفسنجانی در نحوه شکل‌گیری حزب کارگزاران مطرح کرد اما با روایت علي‌اكبر ناطق‌نوري که در كتاب خاطرات خود از تشکیل این حزب نقل کرده، در تناقض است.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه در انتخابات مجلس پنجم در شوراي مركزي جامعه روحانيت مبارز تصميم گرفته شد تا تركيبي از2 جريان چپ و راست آن روز در فهرست آورده شود، اظهار داشته است: آنها (جامعه روحانیت) در غياب من تصميم گرفتند كه فقط راست‌ها باشند. دكتر حبيبي از طرف بخشي از كابينه نزد من آمد و گفت كه دوستان مي‌گويند اگر فهرست جامعه روحانيت كامل نباشد، ما خودمان فهرست جداگانه مي‌دهيم. اين موضوع را با آقايان در ميان گذاشتم و گفتم اين مصوبه را اجرا كنيد اما قبول نكردند.
اما ناطق نوری که آن زمان از اعضای موثر جامعه روحانیت بود با تاکید بر اینکه در رابطه با مجلس پنجم، قبلا كار كارشناسي انجام و فهرست هم تهيه شده بود، می‌افزاید: قرار شد در شوراي مركزي جامعه روحانيت، رأيگيري مخفي يا علني هم براي انتخاب عده‌اي انجام شود، تا اين كه مطرح شد جريانات ديگري هم هستند و مي‌خواهند فهرست بدهند... آقاي هاشمي گفتند: «يك عده‌اي هستند كه خواست‌هايي دارند و اگر شما به خواسته‌هايشان عمل كنيد، آنها فهرست نخواهند داد. در غير اين صورت، آنها اقدام به تهيه فهرست مي‌كنند».
ناطق نوری درباره خواسته‌های این عده هم می‌گوید: درخواست آنها اين بود كه حداقل پنج نفر از افرادي را كه معرفي مي‌كنند، ما در فهرست خودمان قرار دهيم... واقعيت اين است كه از قبل برنامه‌ها رديف بود و آنها هم كساني را پيشنهاد داده بودند كه ما نمي‌توانستيم همه را به راحتي قبول كنيم... به دنبال اين رفتيم كه ببينيم جريان چيست؟ خودم به آقاي امام جماراني تلفن كردم. ايشان گفت: «من اصلا كانديدا نيستم و نمي‌خواهم به مجلس بيايم»؛ آقاي توسلي و آقاي انصاري هم همينطور؛ بنابراين معلوم شد كه اصلا موضوع چيز ديگري بوده و آن بحث كارگزاران بود كه آقاي هاشمي آنها را مطرح كرده بود. هاشمی در توضیحات خود بیان می‌کند به خاطر فوت مادرش به اين كارها نمي‌رسد با این حال ناطق نوری در کتاب خود آورده است که عبدالله نوري را آقاي هاشمي ـ در مجلس ختم مادرشان ـ گفت كه در فهرست بگذاريد.
ناطق نوری همچنین با بیان اینکه در شوراي مركزي جامعه روحانيت، درخواست آقای هاشمی مطرح و تأكيد شدكه نوری را آقاي هاشمي معرفي كرده‌اند، ادامه می‌دهد: پس از رأيگيري در شورا، آقاي عبدالله‌نوري رأي نياورد كه در فهرست قرار بگيرد و آقايان ديگر هم در جامعه روحانيت اصلا آن را نپذيرفته بودند. آقاي هاشمي از اين قضيه متأثر شدند، اما من گفتم كه در جامعه رأي نياورد. بالاخره ما يك جهت داريم، يك خط داريم، به آنها مي‌گفتم: «اگر مي‌خواهيد كار سياسي كنيد، بايد جهت‌دار حركت كنيد...» و همين بهانه‌اي شد كه كارگزاران اعلام موجوديت كنند. ناطق نوری در ادامه، تاکید می‌کند: يقينا درباره اين جريان، قبلا برنامه‌ريزي و مطالعه شده بود زيرا يك حزب به اين زودي تشكيل نمي‌شود و نمي‌تواند به اين سرعت آنچنان سريع وارد ميدان شود و تبليغات گسترده‌اي راه بيندازد. وی همچنین از درخواست هاشمی برای قرار دادن نام فائزه هاشمی که از اعضای حزب کارگزاران است در فهرست جامعه روحانیت خبر می‌دهد و می‌گوید: آقاي هاشمي در يك مقطعي، به من گفتند: «فائزه ـ دختر ايشان ـ را هم در فهرست بگذاريد». من گفتم اصلا جامعه روحانيت با اين تفكر نمي‌سازد، آقاي مهدوي كني و ديگران، ايشان را قبول نمي‌كنند؛ در واقع معرفي اين نامزدها، بهانه‌اي براي اعلام موجوديت كارگزاران بود.
هاشمی؛ رابط جامعه روحانیت با کارگزاران
نقش هاشمی در شکل‌گیری حزب کارگزاران و مناسبات آن 2 موضوعی بود که خبرگزاری فارس در گفت‌وگو با 2 نفر از اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز به تحلیل آن پرداخت. حجت‌الاسلام شجوني، عضو ارشد جامعه روحانيت مبارز با بیان اینکه هاشمي رفسنجاني نگاه مثبتي به تحزب دارد و در شكل‌گيري «كارگزاران» نقش داشت، افزود: اما كارگزاراني‌ها با سوء‌رفتار خود ضربه سنگيني به وي زدند. وی اظهار داشت: هنگامي كه در آستانه انتخابات مجلس پنجم قرار داشتيم، هاشمي رفسنجاني تلاش كرد كه زمينه براي حضور صاحبان سلايق مختلف در انتخابات فراهم شود و از اين رو در تشكيل كارگزاران نقش‌آفريني كرد، اما بعد از مدتي كارگزاراني‌ها با تغييراتي در رويكردها به او ضربه زدند و فعاليت‌هاي انتخاباتي آنها در انتخابات رياست جمهوري نهم باعث شكست هاشمي رفسنجاني شد.
وي در عين حال با بيان اينكه هاشمي رفسنجاني مويد همه تصميمات و رفتارهاي كارگزاران نيست، تصريح كرد: «در يكي از ملاقات‌ها به آقاي هاشمي رفسنجاني گفتم، چرا به كارگزاراني‌ها به خاطر رفتارهايي كه انجام مي‌دهند و به ضرر شماست، تذكر نمي‌‌دهيد و حتي براي نمونه به سخنان حسين مرعشي در حمايت از او در انتخابات رياست جمهوري گذشته كه يك ضد تبليغ بود، اشاره كردم، ولي ايشان به صراحت گفتند من حريف آنها نيستم.» شجوني در ادامه اظهار داشت: روايت علي‌اكبر ناطق‌نوري از تاسيس حزب كارگزاران در آستانه انتخابات مجلس پنجم مورد تائيد است.
حجت‌الاسلام سيدرضا تقوي از دیگر اعضای جامعه روحانيت مبارز نیز اظهار داشت: آقای هاشمی طرف مشورت و رابط کارگزاران با روحانيت مبارز بود.
وی با بیان اینکه هاشمي رفسنجاني در آستانه تشكيل كارگزاران هيچگاه در موافقت يا مخالفت با اين حزب سخن نگفت، افزود: اعضاي موسس كارگزاران نزديكي فكري با هاشمي رفسنجاني داشتند و مديران دولت سازندگي بودند و حتي برادر ايشان نيز، جزو پايه‌گذاران حزب بود.
اين عضو ارشد جامعه روحانيت مبارز در توضيح بيشتر «تعامل كارگزاران با هاشمي‌رفسنجاني» اظهار داشت: هنگامي كه اعضاي موسس حزب كارگزاران قصد تاسيس و اعلام موجوديت اين تشكل را داشتند، هاشمي رفسنجاني طرف مشورت و رابط آنها با روحانيت مبارز بود و از طرف آنها براي ما پيام آورد كه اگر اسامي 5 نفر از جريان مقابل را در فهرست خود قرار دهيم، از ارائه فهرست خودداري مي‌كنند. تقوي افزود: هنگامي كه پيشنهاد كارگزاراني‌ها مورد قبول سران روحانيت مبارز قرار نگرفت، آقاي هاشمي رفسنجاني پيام‌رسان ما به آنها بود و پس از مدتي هم كارگزاران سازندگي اعلام موجوديت كرد كه شايد اين واسطه‌گري در آن شرايط اينگونه به نظر رسيد كه هاشمي رفسنجاني موافق تشكيل كارگزاران است.