کمدین صاحبنام بریتانیایی و بازیگر فیلمهایی چون «سربزنگاه» که چارلی چاپلین او را «دلقک محبوب» خود میدانست و چند نسل از سینماروهای بریتانیایی نیز با تمام وجود با این حرف موافق بودند روز دوشنبه در یک آسایشگاه سالمندان در 95 سالگی درگذشت. مرگ سر نورمن ویزدم، کمدین، بازیگر و خواننده کهنهکار که حدود 7 دهه در حرفه نمایش فعالیت داشت، با واکنشهای گسترده مواجه شده است. خانواده ویزدم اعلام کردهاند او «باآرامش» در آسایشگاه سالمندان آبوتسوود در «آیل آو من» (جزیره من) در دریای ایرلند از دنیا رفت. به گزارش خبرآنلاین از ایندیپندنت، سر نورمن در 6 ماه گذشته چندبار سکته مغزی کرده بود اما ظاهرا بازیگر 95 ساله تا چند روز پیش که حالش رو به وخامت گذاشت، روحیه خود را حفظ کرده بود. فیلدی که از 1969 مدیر تبلیغات ویزدم بود از او به عنوان یک «مرد دوستداشتنی» یاد کرد و گفت: «او هیچ درخواستی را رد نمیکرد. او هیچوقت اوقات تلخی نمیکرد. ویزدم همیشه صددرصد حرفهای بود. امروز روز غمانگیزی است». نورمن ویزدم چهارم فوریه 1915 در لندن به دنیا آمد. او پسر یک راننده و یک خیاط لباسهای زنانه بود. دوران کودکی او در مریلبون لندن با سختیهای فراوان همراه بود. پدر و مادر نورمن وقتی او 9 ساله بود از هم جدا شدند. نورمن و برادر بزرگش پیش پدرشان بزرگ شدند؛ پدری که یا به خاطر شغلش یا به خاطر اعتیاد به الکل بیشتر وقتها خانه نبود. ویزدم در 13 سالگی خانه را ترک کرد و بهعنوان پادو در «لیپتونتی» (چای لیپتون) مشغول کار شد. او در جنگ دوم جهانی در یک پناهگاه زیرزمینی ارتباطات در لندن مشغول و کارش این بود که تماسها با وینستون چرچیل، نخستوزیر را برقرار کند. ویزدم با پایان جنگ به فعالیتهای نمایشی روی آورد. او در 1946 مدتی دستیار یک شعبدهباز بود و بزودی راه خود را به صحنه نمایشی «وست اند» باز کرد. ویزدم از اواخر دهه 1940 وارد تلویزیون شد. او در سال 1953 در فیلم سینمایی «جنجال در فروشگاه» بازی کرد که جایزه بفتا بهترین بازیگر آیندهدار را برایش به همراه داشت. به این ترتیب او ستاره کمدیهای بزنبکوب کشورش شد. ویزدم کوچکقامت (قد او تنها 157 سانتیمتر بود) بیش از همه برای بازی در نقش نورمن پیتکین، یک «مرد کوچک» نمونهای شهرت داشت که ظاهرا در برابر دنیا قدعلم میکند. شخصیت او با ظاهری شلخته (کلاه پارچهای، کراوات کج و کت خیلی کوچک) و رفتار ناشیانه شناخته شد. فیلمهای کمهزینه و در عین حال بسیار محبوب ویزدم به صنعت سینمای بریتانیا کمک بسیار کردند و موفقیت تجاری آنها از بعضی فیلمهای اول جیمز باند هم بیشتر بود. با این حال، سر نورمن توانایی حضور در نقشهای حساستر را هم داشت. او سال 1981 با بازی در نقش یک فروشنده بازنشسته مبتلا به سرطان در نمایش تلویزیونی «Going Gently» تولید شبکه بیبیسی مورد تحسین منتقدان قرار گرفت. او در مجموع در 32 فیلم یا سریال تلویزیونی و 19 فیلم سینمایی بازی کرد و چند ترانه موفق هم در کارنامه داشت. از فیلمهای ویزدم میتوان به «مرد روز»، «شیشه پاککن»، «آدم ناجور»، «به دنبال یک ستاره»، «آدم نادرستی بود»، «سربزنگاه» و «سحرخیز» اشاره کرد. ویزدم در 1990 پس از جشن هفتاد و پنجمین سال تولد خود از تلویزیون کنارهگیری کرد. 10 سال بعد او بار دیگر حس شوخطبعی متمایز خود را ثابت کرد و این زمانی بود که هنگام خروج از مراسمی که در آن عنوان رسمی «سر» را به دست آورده بود، عمدا مقابل ملکه سکندری خورد! سر نورمن در آلبانی هم بسیار محبوب بود و در نخستین روزهای حکومت کمونیستی فیلمهای او تنها فیلمهای غربی بودند که در این کشور اجازه نمایش داشتند.
نورمن متعلق به دنیای کودکی ما بود
علیرضا خمسه: جهان کمدی یکی از یادگاریهای خود را از دست داد. تمام کودکی ما، علاقهمندان به سینمای کمدی، سرشار از خاطرات تماشای آثار هنرمندانی مثل نورمن است. هر وقت میخواستیم بخندیم و هر وقت میخواستیم غمهایمان را فراموش کنیم، به سینما میرفتیم تا فیلمهایی را که نورمن، جری لوئیس و هنرمندان دیگر کمدی بازی میکردند، تماشا کنیم. از مرگ گریزی نیست ولی چه زیباست وقتی که انسان میمیرد از خودش یادگاریهای شیرین به ارث بگذارد و آثاری که از نورمن به یادگار باقی مانده، گویای این مدعاست. همیشه چهره خندان او، ما را وادار میکرد تا غمهای کوچکمان در دوران کودکی را فراموش کنیم. نورمن متعلق به دنیای کودکی ما بود؛ دورانی که عمر غمها و بدیها خیلی کوتاه بود. یادش به خیر، یادش گرامی.