سیدبهزاد اخلاقی:
چین قدرتی رو به رشد است که استانداردهای مردمسالاری در این کشور در پایینترین حد خود قرار دارد. این کشور مدل توسعهای ناهمگون را دنبال میکند بهطوری که در فاصله 30 کیلومتری از پکن میزان جادههای آسفالت شده و برق سراسری بهطور چشمگیری پایین است. در برخی مناطق این کشور مردم برای روزی کمتر از یک دلار کار میکنند. چین ارزشهای غربی دموکراسی را نهتنها رد میکند بلکه با آن بشدت مبارزه میکند به همین جهت نظام پلیسی دولتی عملا فعالیت هرگونه جریان سیاسی غیر حزب کمونیست را در نطفه خفه کرده است. 19جولای مجموعه فارغالتحصیلان یکی از دانشکدههای تجارت چین برای وداع با رئیس یکی ازبانکهای منطقهای در سالن اجتماعات دانشکده اقتصاد تجمع کرده بودند. اینگونه سخنرانیها در چین از یک الگوی یکسان پیروی میکند و همه ميدانند که از سخنران چه چیزی قرار است بشنوند. شنیدهها مجموعهای است از حمایت مدرنیزاسیون سوسیالیستی و مقابله با ارزشهای جهانی مانند «دموکراسی و آزادیهای فردی» این مساله در چین امری کاملا طبیعی است. دولت از دانشآموختگان انتظار دارد فریب ارزشهای غربی را نخورند و در مقابل به ارزشهای سوسیالیستی دیکته شده از سوی حزب پایبند باشند. تغییرات رهبری در چین سال 2012 رخخواهد داد و رهبران لیبرال در این کشور تلاش میکنند خود را به هسته قدرت نزدیک کنند. طی 2 سال گذشته بحثهای اساسی میان دانشآموختگان و رهبران سیاسی در این کشور در حال انجام است که آیا آنها باید به سوی ارزشهای غربی حرکت کنند یا خیر؟ به گفته گروهی، در حالی که مردم در چین از کالاها و فناوریهای غربی استفاده میکنند چگونه میتوانند ارزشهای بومی برای این تولیدات تولید کنند. این مساله مخالفانی دارد که میگویند چین امروز تنها با توجه به ارزشهای کمونیستی است که توانسته به یکی از اقتصادهای بزرگ جهان مبدل شود. این اقتصاد مبتنی بر تولید است و اختراع و نوآوری در آن کم رخ میدهد. مسالهای که در چین امروز مطرح است بسیار ظریف به نظر میرسد. چینیها با این نکته رو به رو هستند که آیا دولت در خدمت مردم است یا مردم در خدمت دولت هستند؟ ارزشهای جهانی بر این باور است که دولت باید در خدمت مردم باشد اما در چین مساله کمی متفاوت است. دولت مالک همه چیز است. شهرسازی با روشهای دولتی انجام میشود. دولت میگوید چند تا فرزند داشته باشید. این دولت است که محل تحصیل را تعیین میکند و این دولت است که اجازه تولید میدهد. این مساله کمی با ارزشهای غربی متفاوت است. در چین همه از دولت اطاعت میکنند و ناسپاسان ضددولتی محاکمه میشوند. گروهی تازه در چین ایجاد شده است که از ارزشهای جهانی دفاع میکنند. این ارزشها شامل دموکراسی و آزادیهای فردی است. آنها بر این باورند که نقش دولت در مسائل روزانه باید به حداقل برسد. در این صورت میتوان از بازارهای سیاه ایجاد شده جلوگیری کرد؛ اقتصادی پویا داشت و ارزشهای انسانی را ترویج کرد. این گروه نزدیک به 30 سال است در چین در حال فعالیت اندک است و بهایی به آنها داده نمیشود. اما حزب کمونیست دیگر توان حفظ حاکمیت پلیسی خود را ندارد و مجبور است در رهبری تازه ارزشهای تازهای را ایجاد کند. بحث درباره ارزشهای جهانی در چین زمانی متوقف شد که در سال 2008 در زلزله سیچوان نزدیک به 80 هزار تن کشته شدند. بعد از این کشتار و در حالی که دولت عملا اقدامات ناموفقی را در منطقه صورت داد روزنامههای دست راستی در چین در حمایت از دولت از فعالیتهای پکن برای کنترل اوضاع نابسامان منطقه تقدیر کردند. این مساله نشان داد که در شرایط بحرانی هیچ رسانه چینی، توانایی انتقاد از دولت را ندارد. مردم در خدمت دولت هستند و کسی در چین امروز به خواسته مردم پاسخ نمیگوید. چینیها سال 2008 میزبان المپیکی بودند که شعارش «یک جهان، یک رویا» بود. المپیک پکن در حالی برگزار شد که میلیونها چینی با درآمدهای کم از رسانههای دولتی شاهد مسابقات بودند و در مقابل کمبودهای بیچون و چرای زندگی خود مجبور به سکوت هستند. محافظهکاران چینی بر این باورند که اجرای استانداردهای جهانی به معنای اعتراف به برتری نظام سیاسی غربی است که این مساله برای چین یک عقبنشینی محسوب میشود. در حال حاضر چینیها در انتظار دولت تازه خود هستند. رهبران سیاسی جدید میتوانند نخستین کتاب سفید دموکراسی در چین را که در سال 2005 منتشر شد و از سوی مقامات نامناسب خطاب شد احیا کنند. مدل چینی توسعه میتواند عواقب بسیار وخیمی برای کشورهای پیرامونی داشته باشد و گروههای حامی آزادیهای فردی اکنون در چین در گروه رهبران جدید چینی هستند.