اجرای مالیات بر ارزش افزوده به‌عنوان منبع درآمدی با ثبات برای دولت از ابتدای مهر‌ماه جاری در کشور شکل قانونی به خود گرفت تا تمام فعالان اقتصادی بنا به وظیفه‌ای که دارند دولت را در اداره امور و تامین امنیت و نیازهای جامعه همراهی کنند. حال از آنجایی که کارآیی مطلوب این نوع مالیات در بیشتر کشورهای جهان نشان از مقبولیت خاصی دارد و سیستم آن نیز به گونه‌ای طراحی شده که هر فروشنده در هنگام فروش کالا و خدمات، مالیات متعلقه را به صورت حساب افزوده و همراه با قیمت کالا و خدمات از مشتری دریافت می‌کند بنابر این مالیات بر ارزش افزوده علاوه برشفاف‌سازی فرآیند فعاليت فعالان اقتصادی عرصه بازار (داد و ستد)، کمک شایانی به تامین منابع مالی کشور می‌کند. در واقع اینکه برخی صنوف نسبت به اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده حساس بوده و در جریان چنین قانونی دست به اعتراض می‌زنند به اين دليل است كه درآمد بالای سالانه این صنف با اجرای چنین قانونی مشخص خواهد شد تا آنها بنا به تکلیفی که دارند از قانون تبعیت کنند و همچون گذشته از پرداخت مالیات طفره نروند. در واقع فلسفه وجودی مالیات بر ارزش افزوده که یک پایه مالیاتی منسجم به شمار می‌رود اين است كه علاوه‌بر سودی که از فرآیند تولید تا پشت ویترین فروش به میزان 3 درصد از مصرف‌کننده گرفته می‌شود فعالیت‌های اقتصادی از کانال‌ها و مراحل مختلفی عبور کرده تا میزان درآمد سالانه اصناف را به صورت شفاف، مشخص و دست دلالان و واسطه‌ها را از بازار قطع کند. حال چرا مابقی صنوف، کارگاه‌ها و کارخانه‌ها تولیدی نسبت به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده موضع‌گیری نمی‌کنند کاملا واضح بوده چراکه آنها نه تنها اجرای چنین امری را لازم مي دانند بلكه از آنجایی که میزان معاملات آنها به وضوح روشن است و تغییرات چندانی در امر
داد و ستد سالانه آنها اتفاق نمی‌افتد، بدون هرگونه اعتراضی خود را ملزم بر تبعیت از قانون می‌دانند. به هرحال اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مسیر و فرآیند تولید تا فروش را برای همه مشخص و فاش می‌کند و آن‌دسته از افرادی که در فعالیت‌های اقتصادی خود دستی بر اقتصاد زیرزمینی دارند شاید با اجرای چنین قانونی مخالف باشند، هرچند که قانون لازم‌‌الاجراست و اعتراضات غیرمنطقی فایده‌ای ندارد، البته این نکته حائز اهمیت که نسبت رقم مالیات بر ارزش افزوده در ایران (3 درصد) در مقايسه با سایر کشورهای جهان عددی ناچیز است چراکه بیشتر کشورهای پیشرفته جهان رقم اخذ مالیات بر ارزش افزوده‌ای حتی فراتر از 15 درصد دارند. اما اینکه در ایران اکنون گام‌های اولیه‌ای در این راستا برداشته می‌شود به شفاف‌سازی معاملات منجر شده و در آینده با ساماندهی خاصی همه خواهند دانست که اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده چه تاثیر بسزایی بر رونق اقتصادی کشور دارد. به‌‌رغم اینکه همان صنف در ابتدا قبول کردند که دولت را در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده همراهی کنند و فرمول و توافقنامه‌هایی که از سوی اصناف با سازمان امور مالیاتی کشور به امضا رسیده است را پذيرفته و حتي بیشتر آنها آموزش‌های لازم را نیز در این زمینه دیده‌اند اما اکنون این صنف پر درآمد بیم از آن دارند که اجرای چنین قانونی دست آنها را در کسب درآمد کلان سالانه رو خواهد کرد و آنها در پرداخت مالیات بر درآمد سالانه دیگر راه فراری دارند.
*کارشناس ارشد اقتصادی