گروه فرهنگ و هنر:
«همه می‌گن بزرگ‌ترها فراموشکارن... کودکان و نوجوانان عزیز از اینکه ما بزرگ‌ترهای فراموشکار را هم به جشن سینمایی خود دعوت کرده‌اید، سپاسگزاریم». این متن بیانیه کوتاهی بود که دبیر جشنواره بیست و چهارم فیلم‌های کودکان و نوجوانان آن را به «ترلان پروانه» (پرکارترین بازیگر نوجوان سینمای ایران) سپرد تا با قرائت آن همدانی‌ها در فضایی کودکانه شاهد آغاز پرواز پروانه‌ها باشند. مراسم افتتاحیه بیست و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، با حضور مسؤولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مقامات عالی‌رتبه استان همدان، هنرمندان و جمع کثیری از مردم این شهر در مجموعه ورزشی قدس برگزار شد. در ابتدای این مراسم که راس ساعت 19 و با اجرای آزاده نامداری آغاز شد، تیزر جشنواره به طور رسمی رونمایی شد و سپس ترلان پروانه به نمایندگی از مسعود احمدیان، به قرائت بیانیه آغازین پرداخت.
سینما هنوز زنده است
جواد شمقدری، معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه مراسم در سخنان کوتاهی ضمن تقدیر از حضور پررنگ مردم در جشنواره فیلم کودک افزود: این استقبال نشان می‌دهد برخلاف تصور برخی سینما هنوز زنده است و اگر اثری متناسب با نیاز مخاطب تولید شود مخاطب از آن استقبال می‌کند. وی تصریح کرد: علت اصلی خالی بودن سالن‌های سینما متوجه ما فیلمسازان و مدیران است که اثری را تولید نکرده‌ایم که این مخاطب مشتاق را تغذیه کند. وی اظهار داشت: کاش فیلمسازان غایب سینمای کودک در اینجا حضور داشتند و این استقبال چشمگیر را مشاهده می‌کردند. ما اهتمام ویژه‌ای به سینمای کودک داریم و نخستین قدم در این زمینه افزایش تعداد پروانه ساخت در این حوزه است اما متاسفانه میزان تقاضا تنها 10 درصد است که رقم خوبی نیست.
تقدیر از بزرگان سینمای کودک
در ادامه و در بخش بزرگداشت‌های جشنواره از استاد مرتضی احمدی به پاس یک عمر فعالیت در عرصه‌های تئاتر، سینما تلویزیون و دوبله با اهدای لوح سپاس تقدیر شد. همچنین علیرضا خمسه نیز به پاس سال‌ها فعالیت در عرصه سینمای کمدی مورد تجلیل قرار گرفت. اکبر عبدی نیز هنرمند دیگری بود که به پاس حضور در آثار متعدد کمدی و همچنین کودک مورد تقدیر قرار گرفت که به دلیل بیماری در مراسم حضور نداشت. در ادامه نیز از مرحوم محمدباقر آشتیانی از مدیران تولید باسابقه سینما و تهیه‌کنندگان سینمای کودک تقدیر شد که لوح تقدیر این بخش به فرزند وی اهدا شد.
حمایت ویژه از اکران فیلم‌های کودک
سپس محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنان کوتاهی گفت: جشنواره فیلم کودک اتفاق خجسته‌ای است که نوید بخش پویایی و زنده بودن این سینماست و ما در برنامه‌های آتی خود قصد داریم از بحث اکران در این سینما حمایت کنیم تا این سینما پرشورتر به حیات خود ادامه دهد. وی افزود: برگزاری متوالی چندین جشنواره مختلف چون تئاتر کودک، فیلم کودک و جشنواره بزرگ رضوی که همزمان با ایران در 30 کشور جهان برگزار می‌شود حاکی از گرایش و مشارکت مردم و هنرمندان در برنامه‌های فرهنگی و هنری با اشتیاق و شوری مضاعف است. آتش‌بازی، مراسم نمادین بادکنک، قطعات موزیکال نمایشی با اجرای داریوش فرضیایی (عمو پورنگ) و امیرمحمد از دیگر بخش‌های این مراسم بود.
جشنواره‌ای متفاوت متکی بر تجربه‌ها
ساعاتی پیش از برگزاری مراسم افتتاحیه اما دومین نشست خبری جشنواره با حضور مسعود احمدیان (دبیر جشنواره)، حجت‌الاسلام سعید کرمی (مدیرکل ارشاد استان همدان) و جعفر گودرزی (مدیر روابط عمومی جشنواره) در تالار شهید آوینی این شهر برگزار شد. در ابتدای این نشست جعفر گودرزی به بیان توضیحاتی کوتاه درباره روند برگزاری این جشنواره پرداخت و عنوان کرد: امیدواریم حرکات این جشنواره به گونه‌ای باشد که سینمای کودک به رشد و اعتلایی که لایق آن است دست پیدا کند. وی در عین حال از حضور 200 فیلم در این جشنواره، نشست‌های نقد و بررسی برای فیلم‌های بخش مسابقه و نشست‌های تخصصی درباره انیمیشن و فیلمنامه در سینمای کودک و اکران فیلم کودک خبر داد. سعید کرمی هم ضمن خیرمقدم به میهمانان این جشنواره از آمادگی کامل استان همدان برای برگزاری باشکوه این جشنواره خبر داد و اظهار امیدواری کرد که جشنواره متفاوتی را در سال جاری برگزار کنند و در قالب آن تجربیات 3 دوره قبل را هم مورد استفاده قرار دهند.
احمدیان: آدم استعفا نیستم!
مسعود احمدیان هم در این نشست به بیان توضیحاتی درباره روند برگزاری این جشنواره پرداخت و عنوان کرد: شهر همدان برای برگزاری این جشنواره فرسنگ‌ها جلوتر از دیگر استان‌ها قرار دارد و ساخت و مرمت فضاهای سینمایی در این شهر نشان از توجه مسؤولان این شهر به جشنواره کودک دارد. وی در بخش دیگری از این نشست و در پاسخ به پرسشی مبنی بر شایعه استعفایش از دبیری جشنواره توضیح داد: در این مدت به هر حال اختلاف‌نظر‌هایی وجود داشت و کار را کمی سخت می‌کرد اما به هر حال من آدم استعفا نیستم و مدت‌ها زمان و هزینه صرف انتخاب فیلم‌ها و برگزاری این جشنواره شده و نمی‌توان به این راحتی این موضوع را رها کرد. علاوه بر این مساله فیلم و جشنواره کودک متکی به حضور اشخاص نخواهد بود. در ادامه این نشست و در پاسخ به پرسش‌ها و انتقادات خبرنگاران برای حضور در مراسم افتتاحیه و اختتامیه و سالن‌های نمایش‌دهنده فیلم‌ها، مسؤولان این جشنواره خاطرنشان کردند که امسال تدابیر مختلفی اندیشیده‌اند که دیگر مشکلی در این زمینه وجود نداشته باشد.
لازم نیست بدبین باشیم
احمدیان در بخش پایانی صحبت‌های خود عنوان کرد: امسال جشنواره تکلیفش را با فیلم‌ها مشخص کرده است. در واقع ما امسال زیر بار این تهدید نبودیم که به دلیل نداشتن فیلم ناچار باشیم هزینه‌ای پرداخت کنیم تا برای جشنواره ما فیلم بسازند. یکی از افتخارات این دوره جشنواره کودک این است که ما وارد پروسه سفارش برای جشنواره نشده‌ایم و نکته دیگر هم آنکه اگرچه همواره بحث‌های متعددی پیرامون فیلم‌های جشنواره‌ای مطرح می‌شود اما ما این سیاست را قبول نداریم و بر این باوریم که لازم نیست به فیلم‌هایی که برای کشور افتخار کسب کرده‌اند بدبین باشیم. البته من هم قبول دارم که در جشنواره‌های متعدد بین‌المللی به دلیل مسائل سیاسی گاه موضوعات سینمایی مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرد اما در کل لازم است که خود ما شرایط جهانی‌شدن آثارمان را فراهم کنیم.
فارابی هم حمایت می‌کند
در کنار اظهارات مطرح شده در راستای حمایت ویژه از اکران تولیدات سینمای کودک در مراسم افتتاحیه جشنواره بیست و چهارم، سیداحمد میرعلائی هم در حاشیه حضور در این برنامه اعلام کرد: در طرح‌هایی بلندمدت از سینماهای نمایش‌دهنده فیلم کودک حمایت می‌کنیم. مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی در گفت‌وگو با خبرگزاری سینمای ایران تصریح کرد: من به دست‌اندرکاران برگزاری جشنواره کودک تبریک می‌گویم چنانکه از زمانی که وارد شهر همدان شدم جنب و جوش گسترده‌ای را در میان اعضای ستاد برگزاری جشنواره و همین‌طور مردم خوب همدان دیدم که این جنب و جوش حاکی از شوق بود و نه نگرانی و فضای شهر نیز بسیار زیبا و متفاوت از سال‌های گذشته آراسته شده که حکایت از برگزاری جشنواره‌ای باشکوه و پرثمر دارد. وی افزود: این جشنواره برای همه کسانی است که به نوعی در آن مشارکت داشته‌اند؛ اعم از عوامل اجرایی، فیلمسازان و حتی کسانی که کارشان به بخش مسابقه راه نیافته. مهم این است که همگی در یک گردهمایی زیبا مشارکت کرده‌ایم و این مساله قطعا بازتاب جهانی خوبی را در پی خواهد داشت.
تلاش برای احیای ژانر فراموش شده
علیرضا خمسه: در سینمای امروز کشور جشنواره‌ها به پدیده‌های آشنایی تبدیل شده‌اند و به نظر می‌رسد که همه اتفاق‌های مهم قرار است در جشنواره‌ها روی دهند. همه برنامه‌های هنری در تئاتر و سینما از زاویه دید جشنواره‌های مختلف روایت می‌شوند. جشنواره کودک و نوجوان هم از این قاعده مستثنا نیست. در کشورهای دیگر دنیا مهم‌تر از تولید آثار هنری مساله اکران و نمایش آنها‌ست. آرزوی ما و همه هنرمندان این سرزمین نیز به نمایش در‌آمدن فیلم‌هایی است که ساخته می‌شود. این مساله از این نظر اهمیت پیدا می‌کند که بدانیم سینمای امروز در وهله اول یک صنعت سودآور است بعد هنر.
کیانوش عیاری: سینمای کودک نابود نشده اما شاید در خواب زمستانی است. سینمای کودک شاید در شرایطی دیگر و زمانی دیگر بتواند دوباره نفس بگیرد و از این خواب زمستانی برخیزد. اینکه برای برپایی یک جشنواره فیلم‌هایی در این حوزه تولید شود به طور اختصاصی نمی‌توان گفت که این فیلم‌ها متعلق به کودک است. اما اینکه فیلم‌هایی برای کودک و نوجوان تولید شود و پس از آن برای ارائه این فیلم‌ها جشنواره‌ای نیز در این حوزه برگزار شود امر خوبی است.
پوران درخشنده: برای من سینمای کودک مثل زندگی است. اما در جامعه ما قاعده بر انجام نشدن است و گویی بیشتر برنامه‌ریزی‌ها بر این مدار می‌چرخد که اتفاق‌ها شکل نگیرد. من به‌عنوان کارگردان تلاش می‌کنم بر این فضا غلبه کنم، سعی می‌کنم بر‌حسب علاقه و دغدغه‌ام برای بچه‌ها فیلم بسازم و بر مشکلات اکران چیره شوم.
مسعود کرامتی: در ایران چیزی به نام سینمای کودک نداریم. البته بعضی وقت‌ها داریم اما اکثر مواقع نه. بعضی وقت‌ها که قرار است جشنواره‌ای برگزار شود سخن بر سر سینمای کودک داغ می‌شود اما به طور کلی در ایران چیزی به نام سینمای کودک وجود ندارد. باید خوراک جذاب برای کودکان تولید شود تا آنان را به سمت تماشای آن جذب کنیم.
محمدعلی طالبی: سینمای کودک در سال‌های اخیر به دلیل بی‌برنامگی افت داشته است. البته توسط سیما‌فیلم حرکت‌هایی در زمینه سینمای کودک صورت گرفته که آن نیز به کندی پیش می‌رود. ارتباط سینمای کودک با کودکان قطع شده و بیشتر فیلم‌ها یا خانوادگی هستند یا بیشتر به جذب جوانان می‌پردازند.