نزدیک به 5 سال پیش بنگلادش در لیست کشورهای جهان به عنوان یکی از دولتهای رانتیر شناخته میشد. این کشور با حجم بالای میزان فساد مالی و اداری روبهرو بود و مردم بنگلادش در فضایی پر از التهاب زندگی میکردند. اما اکنون شرایط در این کشور با تغییرات بسیاری همراه بوده و اقتصاد بنگلادش با رشدی موازی رو به رو بوده است.
در این راستا مجله نیوزویک در آخرین شماره خود با شیخ حسینا واجد نخستوزیر بنگلادش به گفتوگو نشسته است. این گفتوگو از آن جهت حائز اهمیت است که واجد توانسته از سال 2009 و در کمتر از 2 سال زندگی مردم را در بنگلادش با تغییر مواجه کند. مردم بنگلادش از او راضی هستند و مساله رادیکالیسم مذهبی و نقش زنان در قدرت مردم این کشور را با مشکلات عمیقی رو به رو کرده است.
برای سوال نخست بهتر است به سراغ اقتصاد برویم. پیشبینیها میگوید کشور شما جزئی از 11 اقتصاد در حال ظهور است. چرا جهان امروز به اقتصاد بنگلادش امیدوار است و چه چیز این امید را تقویت میکند؟
سال 2021 سالگرد استقلال بنگلادش برای ما به عنوان زمانی مشخص شده است که بسیاری آن را به عنوان سالگرد طلایی استقلال نام نهادهاند. ما باید به اهداف بسیاری تا سال 2021 دست یابیم. این اهداف همگی بر اساس پتانسیلهایی است که کشور با آنها رو به رو است. رشد اقتصادی هدف اصلی ما است و از هر ابزاری برای رسیدن به این هدف استفاده میکنیم. مردم به یک اقتصاد پویا نیازمند هستند. سرویسهای بهداشت عمومی، آموزش، امنیت و مسکن؛ ما قصد داریم کشور را از فقری که در آن گرفتار است بیرون بیاوریم. اقتصاد ما بر پایه کشاورزی بنا نهاده شده و برنامه اصلی ما برای تغییرات اقتصادی نوسازی و صنعتی کردن کشور است. در این مسیر ما از همکاری سرمایهگذاران خصوصی استقبال میکنیم و تلاش خواهیم کرد تا سرعت سرمایهگذاری و بهرهگیری از سرمایههای خارجی را در کشور بیشتر کنیم تا اقتصاد خود را از حالتی که سالهای بعد از استقلال با آن روبهرو بود خارج شود. ما اکنون بخشهای مختلفی از صنایع خود را روی سرمایهگذاران خارجی گشودهایم. مخابرات، صنایع سبک، انرژی و بسیاری دیگر از بخشهای صنعتی کشور از این جمله هستند. هدف ما رشد 5/5 درصدی بود اما اکنون ما با رشدی معادل 6 درصد رو به رو بودهایم که نشان از عزم دولت برای ارتقای سطح زندگی مردم دارد.
بسیاری از فساد فزاینده در کشور شما در هراسند آیا این مساله به عنوان یک تهدید برای شما مطرح نخواهد بود؟
درست است. بنگلادش با این بحران رو به روست. من به شما این اطمینان را میدهم که دولت من درگیر فساد نیست. ما تلاشهای بسیاری را در 20 ماه گذشته انجام دادهایم که بتوانیم با چنین مشکلاتی مقابله کنیم و در این مسیر موفق بودهایم.
سوال حائز اهمیت امروز درباره مناسبات شما با چین است. این روابط اقتصادی چگونه هستند؟
ما روابط فوقالعادهای با چین داریم. ما کارگروه همکاریهای مشترکی داریم که میتوانیم از طریق آن بسیار موفق عمل کنیم. چین کمکهای شایانی را برای توسعه سامانههای انرژی و بخشهای نظامی ما صورت داده است.
این روابط چه تفاوتی با نوع مناسبات با چین دارد؟
روابط خارجی ما بسیار روشن هستند. مناسبات دوستانه چیزی است که ما خواهان آن هستیم. هند نزدیکترین همسایه به ما است و البته بدون شک ما مشکلات بسیاری با این کشور داریم. در آخرین بحرانی که با آن رو به رو بودیم مساله تقسیم آب رودخانه گنگ را حل و فصل کردیم. قراردادی که میان ما امضا شد به صلح کمک بزرگی کرد و البته روابط دوجانبه را نیز گسترش داد. 64 هزار پناهجوي بنگلادشی در هندوستان زندگی میکنند که ما توانستیم با قراردادهای دوجانبه شرایط را برای بازگشت این افراد فراهم آوریم. تمام این مسائل چالشها و تنشها را به صورت چشمگیری کاهش دادند. درباره مناسبات اقتصادی نیز باید بگویم که این روابط در شرایط بسیار خوبی در حال پیشرفت هستند و ما تلاش میکنیم به سرعت مشكلاتمان را کاهش دهیم. ما هنوز مشکلاتی را درباره 54 رودخانه و نحوه استفاده از آنها داریم که باید به آن رسیدگی شود. و باید این نکته را اضافه کنم که «کمیته مشترک دوجانبه آب» میان ما و هند فعالیتهای خود را آغاز کرده است و امیدواریم که این کمیته همانند گذشته به فعالیتهایش ادامه دهد. نظر من این است که شما باید با تمام همسایگانتان مناسبات خوبی داشته باشید.
برای آمریکا جریانهای افراطی در جنوب شرق آسیا یک دشمن به حساب میآیند. وضعیت بنیادگرایی در بنگلادش چگونه است؟
ما هنوز بنیادگرایانی داریم که در کشور مشغول فعالیت هستند. این افراد در سالهای گذشته و در طول دولت گذشته ضد حزب من و دموکراسی مردم محور حملاتی را صورت دادهاند. از سال 2001 تاکنون ما 21 هزار نفر را بر اثر حملات تروریستی از دست دادهایم. این افراد بخش مهمی از الیت بنگلادشی به حساب میآمدند. نمایندگان پارلمان و حتی وزرا را نیز شما میتوانستید در این بین ملاحظه کنید. این حملات بر ضد من هم ترتیب داده شد اما من توانستم جان سالم به در برم. ما میدانیم که با این مشکل چگونه برخورد کنیم و این چیزی است که باید به آن توجه داشته باشید. من یک قربانی حملات تروریستی هستم که خانوادهاش را از دست داده است اما مقابل تروریستها زانو نزده و سر خم نخواهم کرد. من گفتهام با تروریستها مبارزه خواهم کرد و بنگلادش را به کشوری آرام در جنوب آسیا مبدل میکنم.