ثمانه اکوان:
شرایط پیش آمده بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری و التهاب فضای سیاسی کشور، هنوز فضای مناسبی را در روند مناسبات گروه‌ها ایجاد نکرده وشرایطی را ایجاد کرده که فعالان سیاسی هر کدام به نحوی به دنبال رفع مشکلات موجود و رفع اختلافات هستند. نمایندگان مجلس و صاحبنظران سیاسی در گفت و گو با «وطن امروز» به بیان راهکارهای خود برای برون رفت از وضعیت فعلی کشور پرداختند.
علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس: از بین بردن اختلافات، هنرمی‌خواهد
رهبر انقلاب 2 سال پیش اتحاد ملی و انسجام اسلامی را به عنوان شعار محوری سال مطرح کردند. با این حال جریانات اتفاق افتاده در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری و آشوب‌های بعد از آن به طور مستقیم، وحدت کلمه بین مسؤولان نظام را هدف قرار داد. با گذشت زمان، هم‌اکنون می‌توان گفت که مردم درگیری زیادی با مسائل بعد از انتخابات ندارند و در واقع حوادثی که بعد از انتخابات اتفاق افتاد، اشتباه سیاسی و مردود شدن برخی نخبگان و خواص در این امتحان ملی بود. مردم ما برای اتحاد ملی مشکلی ندارند و راهپیمایی‌های متعدد از جمله روز قدس نشان داد که حضور مردم، حضوری مبتنی بر اتحاد ملی است و اگر گاهی صداهای دیگری را می‌شنویم در واقع اشتباهاتی است که برخی چهره‌های سیاسی که ظرفیت درک شرایط و گام نهادن در مسیر اتحاد ملی را ندارند، به وجود آورده‌اند. اما در شرایط فعلی کشور هر ایده‌ای که به اتحاد ملی مربوط شود خوب است و می‌توان با راهکارهای متفاوتی به وضعیت فعلی کشور اندیشید و راهکاری برای برون رفت از این وضعیت پیدا کرد. یکی از این راهکارها تشکیل گروه‌های مرضی الاطراف و جامع نگر است که بنشینند و مسائل بعد از انتخابات را تحلیل کرده، مدارک و مستندات تمام گروه‌ها را جمع‌آوری کنند و به یک جمع‌بندی واحد درباره انتخابات برسند و نتیجه‌ای که اعلام می‌کنند، طوری باشد که مورد قبول تمام گروه‌ها باشد. در هر صورت اگر کسی پیدا شود که بتواند چنین گروه‌هایی را دور هم جمع کرده و شخصیت‌های سیاسی را که با یکدیگر اختلاف دارند دور یک میز بنشاند و با میانجی‌گری این مسائل را خاتمه دهد، در واقع هنرمند بسیار ماهری است.در عین حال با توجه به اینکه جمهوری اسلامی و قانون اساسی به عنوان فصل مشترک همه سلایق سیاسی مطرح است، اگر گروه‌ها قصد دارند در درون نظام و به عنوان مستحکم کننده‌های پایه‌های جمهوری اسلامی فعالیت کنند، باید به این فصول مشترک‌پایبند باشند. به نظر می‌رسد که رسیدن به وحدت نظر در بین گروه‌های سیاسی زیاد دور از دسترس نباشد اما با توجه به اخلاق و خلق و خوی شخصیت‌های سیاسی کشورمان باید گفت علت اینکه تاکنون اختلافات برطرف نشده، این است که نمایندگان گروه‌های مختلف دور هم نمی‌نشینند صحبت کنند و اختلافات را بر طرف کنند، در حالی که این گروه‌ها همگی دورادور درباره عملکرد یکدیگر قضاوت می‌کنند و در شرایطی که قضاوت‌ها با هم همخوانی ندارد، روز به روز بر دامنه اختلافات افزوده می‌شود.
غلامرضا مصباحی‌مقدم، نماینده مردم تهران و عضو جامعه روحانیت مبارز: نامزدهای انتخاباتی
بی‌طرف نیستند
بازگشت وحدت به جامعه در گروی حل شدن برخی مشکلات و رفع ابهام‌هایی که در زمان انتخابات برای مردم و شخصیت‌های سیاسی کشور به وجود آمده بود، است. با این شرایط در حال حاضر نیز اگر طرحی برای بازگرداندن وحدت ملی مردم به شرایط قبل از انتخابات وجود داشته باشد، حتما تمام گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی باید از آن استقبال کنند. در این راستا برای رفع اختلافات میان سران سیاسی کشور و برخی شخصیت‌ها نیز می‌توان با تشکیل گروهی بی‌طرف، شرایط بعد و قبل از انتخابات را تحلیل کرد و با توجه به تحلیل‌ها و مدارک و مستنداتی که هر گروه ارائه می‌کند، این کمیته یک نتیجه واحد درباره تمام مسائل و مشکلات انتخابات و فضای سیاسی کشور ارائه کند. باید چنین کمیته‌ای متشکل از افراد بی‌طرف
3 قوه کشور ایجاد شود و به بررسی مسائل بعد از انتخابات پرداخته و نتیجه را به مردم اعلام کند اما نباید کار خود را به مسائل مربوط به صحت انتخابات و نتایج آن محدود کند بلکه باید علل و عوامل و ریشه‌ها بررسی شود و آثار و بازتاب‌ها جمع‌بندی شده و ارائه شود. با توجه به اینکه اکثر شرایط و مشکلات پس از انتخابات به خاطر اظهارنظرها و ادعاهای واهی برخی نامزدهای انتخاباتی مطرح شد، بهتر است این افراد نماینده‌ای در کمیته بررسی شرایط کشور نداشته باشند زیرا این نماینده‌ها مطئنا بی‌طرف نخواهند بود و از طرف دیگر شرایط نیز شرایط بعد از انتخابات نیست و شرایط به کلی عوض شده است.
نامزدهای انتخاباتی نتوانستند ادعای تقلب در انتخابات را ثابت کنند و از طرف دیگر با ادامه دادن به مطرح کردن ادعاهای خود شرایط را به گونه‌ای رقم زدند که بحران فضای کلی جامعه را گرفت و به دلیل بی طرف نبودن نامزدهای انتخاباتی حضور این افراد در کمیته تفاهم ملی نمی‌تواند باعث روشنگری در زمینه انتخابات شود و بهتر است گروهی به طور علمی حوادث بعد از انتخابات را بدون حمایت از کاندیداها ریشه‌یابی کرده و به عموم مردم گزارش کند. یکی دیگر از راهکارهای مناسب و موفق برای حل و فصل اختلافات به وجود آمده در جریان انتخابات ریاست جمهوری این است که صدا و سیما همچنان که وعده کرده بود مناظره‌های قبل از انتخابات را با ابعاد و شکل جدید بعد از انتخابات نیز دنبال کند. این مناظره‌ها باید ادامه پیدا کند و بسیاری از مسائلی که تاکنون با وجود گذشت چند ماه از انتخابات برای مردم به صورت ابهام باقی‌مانده، روشن شود. این بهترین راه برای بازگرداندن اعتماد مردم و رفع ابهام‌ها است.
مسعود پزشکیان، نماینده اصلاح‌طلب مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی: تغییر رفتار مقدمه تغییر شرایط فعلی است
اگر قرار است مشکلات فعلی کشور حل شود، با مسیری که می‌رویم به جایی نمی‌رسیم و اگر قرار است تغییری در روند موجود سیاسی کشور ایجاد کنیم، باید رفتارمان را تغییر دهیم. بدون تغییر در رفتارمان نمی‌توانیم به هدفی که می‌خواهیم برسیم یا از این بحرانی که درآن گرفتار آمده‌ایم، جداشویم. به همین دلیل نیز در شرایط فعلی کشور تشکیل کمیته و کارگروه مشکلی را حل نمی‌کند. می‌توانیم 100 کمیته تشکیل دهیم و به نتایجی برسیم که مورد قبول همه است اما تا زمانی که شخصیت‌های سیاسی رفتارشان را اصلاح نکنند، تا در گفت‌وگوهایمان اصلاحی به وجود نیاوریم، همه چیز طبق روال قبل باقی می‌ماند. جامعه به این نگاه می‌کند که بزرگان ما در برابر یکدیگر چگونه رفتار می‌کنند و درباره یکدیگر چه می‌گویند و زمانی که بزرگان ما خطی را طراحی می‌کنند که بوی تفرقه و نفاق از آن می‌آید، حالا هر چه بگویید که کمیته درست می‌کنیم، مطمئنا این کار راه به جایی نمی‌برد.
گفته شده است اراده‌ای در کشور وجود دارد که می‌تواند با جمع کردن تمام نیروهای سیاسی موجود پشت میز مذاکره و تحلیل، مشکلات را حل کند، اگر چنین اراده‌ای باشد که کمیته‌ای تشکیل شود و نمایندگان تمام گروه‌های سیاسی موجود و شخصیت‌های سیاسی موثر در آن جمع شوند و به سوالات مردم پاسخ دهند، موثر است اما این کار به شرطی با پاسخ مناسب مواجه می‌شود که کسانی که قدرت دستشان است و می‌توانند تمام این افراد را دور خود جمع کنند، به میدان بیایند. گروه‌ها نیز باید بخواهند که در کشور وحدت ایجاد شود و اگر «خواستیم»، در برخی جاها کوتاه می‌آییم و وحدت ایجاد می‌شود ولی اگر «نخواستیم»، به طرف مقابل فحش می‌دهیم و همیشه دعوا می‌کنیم و این بحران‌ها ادامه خواهد داشت.
البته شخصیت درونی افراد نیز از بحث‌هایی است که با تئوری قابل اصلاح نیست. این شخصیت‌ها اگر بتوانند خودشان را اصلاح کنند، این مشکلات به وجود نمی‌آید. مردم ما در جایی مشکل تفرقه و نفاق ندارند، مشکل در جایی است که سیاستمداران به وجود می‌آورند. انتخابات نیز بحثی است که اشکالاتی داشته و شرایط را به اینجا رسانده که وضعیت فضای سیاسی کشور بحرانی شده است، تا زمانی که سوالات مردم و افکار عمومی پاسخ داده نشود و یک طرفه به قاضی برویم، این مشکلات ادامه پیدا خواهد کرد.
لطف‌الله فروزنده، قائم مقام جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی: اجرای قانون عاملی برای
جاری شدن وحدت است
در جامعه باید همه اصل وحدت را بپذیرند و مبنای این وحدت، فرمایشات مقام معظم رهبری است. قاعدتا این نوع وحدت، وحدت پایداری است که در نهایت اقتدار ملی را به ارمغان می‌آورد و همه نخبگان و دلسوزان واقعی نظام باید در شرایط فعلی وارد این ساختار شوند. برهمین اساس اگر اختلاف افکنان می‌خواهند ما را از هم دور کنند، ما باید به هم نزدیک شویم و از آرمان‌های انقلاب و مقام معظم رهبری دفاع کنیم. از سوی دیگر مساله انتخابات تمام شده و با دامن زدن به این جریان در میان نخبگان و مشوه جلوه دادن اوضاع با بیان‌های متفاوت نمی‌توان آرامش کامل را در جامعه برقرار کرد. یک جریان نباید به خاطر شکست در انتخابات همه حیثیت سیاسی خود را پایمال کند و بی توجه در کنار دشمنان نظام قرار بگیرد یا عده‌ای با سکوت و عدم اعتراض خود تایید کننده رفتار آنان باشند و آب به آسیاب دشمن بریزند. البته به نظر می‌رسد یک عده بخواهند با محور قرار دادن موضوع وحدت به برخی خواسته‌هایی دست پیدا کنند که در واقع این خواسته‌ها فرا قانونی است. این موضوع نیز با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری قابل حل است. ایشان در سخنرانی روز عید فطر فرمودند که قوه قضائیه باید به صورت جدی پیگیر مسائل رخ داده پس از انتخابات باشد. طبیعتا اگر قوه قضائیه وظیفه‌ای که دارد را بخوبی انجام دهد و با متخلفان بدون افراط و تفریط برخورد کند، غبار فتنه کنار خواهد رفت و تمام مسائل برای عموم مردم و حتی برخی نخبگانی که به علت نداشتن بصیرت موضع نامناسبی گرفتند، روشن و آشکار می‌شود. به همین دلیل خود اجرای قانون عاملی است برای جاری شدن وحدت در جامعه و برقرار شدن اقتدار ملی و ثبات مطلوب در کشور. در کنار این، ضرورت تبیین سازوکاری جداگانه برای ابهام زدایی از افکار عمومی حس می‌شود. در حال حاضر یک علامت بزرگ در جامعه شکل گرفته که سران اصلی جریان آشوب حداقل برای توضیح برخی از مسائلی که در دادگاه مطرح شده، به دادگاه فراخوانده می‌شوند یا با آنها برخوردی مماشات گونه خواهد شد.