اگر چه ظاهر پایتخت هر روز زیباتر و زیباتر می‌شود، اگر چه جای نماهای آجری، دیوارهای شیشه‌اي و آلومینیومی می‌نشینند، اگر چه «لوکس بودن» چند وقتی است باب دندان همه شده اما هر روز که می‌گذرد تهران بیشتر و بیشتر از مفهوم «خوب بودن» دور می‌شود تا بهای توسعه، گسترش و در یک کلام بزرگ شدن شهرمان را اینگونه بپردازیم که می‌بینید!
وقتی که عدالت در توسعه به یک شعار دهان پرکن بدل می‌شود، تولد هر آسمانخراشی، مرگ محله، کوچه و خانه‌ای را رقم می‌زند. قصد این گزارش کوتاه، سر دادن گریه برای معصومیت از دست رفته اماکن و ابنیه سنتی نیست، شهرها نیازمند پیشرفتند، آنچنان که با تهران دهات‌گونه 150 سال پیش نمی‌توان پاسخگوی 8میلیون جمعیت بزرگ‌ترین شهر ایران بود. اما سوال اینجاست که قطار توسعه را در پایتخت به کدام سو و با کدام لکوموتیو می‌راند که این چنین ره به سوی ترکستان دارد؟ امروز تهران، بزرگ، زیبا و تا حدودی مطابق نیازهای جمعیتی‌اش شده است اما آنگاه که در می‌یابیم در همین شهر فراخ و اعیان‌نشین هم هنوز می‌توان محله‌های فقیرنشین را جست، درمی‌یابیم که این زیبا شدن در حقیقت زرق و برق ناچسبی است که به زور به پایتخت چسبانده‌اند و اگر بدانیم که زاغه‌نشینی مدرن نه در حاشیه شهرها که این بار در مرکز تهران در حال رشد سرسام‌آوری است، ایمان می‌آوریم به این جمله شهرساز گرانقدر ایران، مرحوم میرمیران که«توسعه در شهرهای ایران دکانی است برای درآمدزایی از خاک».
محله‌هایی چون طرشت، نواب، خاک سفید، ده ونک، دره‌های عباس‌آباد، مناطق حاشیه‌ای اتوبان‌های همت، چمران، نیایش و... امروز مسکن کسانی است که صاحب خاک خانه‌شان هستند اما توسعه شهری هر روز دستش را بر گلویشان می‌فشارد؛ گاه با تولد آسمانخراش تهران، گاه با احداث ساختمان‌های سرد و سیاه نواب و گاه حتی با ایجاد فضای سبز! اسب چموش توسعه در تهران می‌دود و لگدپرانی می‌کند و تاوان آن را مردمی می‌پردازند که انگشت به دهان مانده‌اند و حتی نمی‌دانند چه تفاوتی میان طرح جامع تهران و طرح راهبردی تهران وجود دارد و شاید هم اصلا برایشان مهم نیست.
به گفته پروفسور امیر کیهانی، رئیس گروه معماری و شهرسازی دانشگاه تبریز در تعریف‌های جدید توسعه پایدار، نقش مدیریت و برنامه ریزی شهری در کاهش ناهماهنگی‌های فضایی اجتماعی جامعه شهری اهمیت ویژه‌ای یافته است، چرا که در مباحث جدید توسعه یکسان و پایدار، تأکید عمده بر توسعه انسانی است و توانمندسازی گروه‌های محروم اجتماعی به عنوان شرط لازم دستیابی به پیشرفت و کاهش فقر با راهبرد توانمندسازی استعدادهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به شمار می‌رود. این در حالی است که پوست انداختن محله‌هایی چون نواب در تهران بدون در نظر گرفتن محله‌های حاشیه‌ای به وقوع پیوسته و نتیجه‌ای جز دوگانگی شهری را در پی نداشته است. این استاد دانشگاه در گفت‌وگو با وطن امروز تنها راه مدیریت شهری برای خروج از وضعیت بیغوله نشینی در مراکز اصلی شهر را سیاستگذاری بر مبنای «حق تقدم گروه‌های محروم و تخصیص کارآمدتر منابع» می‌داند و اینها را زیر مجموعه‌ای از توسعه شهری بر مبنای عدالت اجتماعی تعریف می‌کند. کیهانی در بخش دیگری از گفت‌وگوی کوتاهش بر نقش تهیه نقشه‌های فضایی از فضای اجتماعی شهر هم تاکید می‌کند چرا که «در حال حاضر محور توسعه ما در شهرها و بویژه پایتخت، سطحی و طولی است. ما در حال تبدیل کردن تهران به آن چیزی هستیم که به قول معروف بیشتر به درد ما بخورد. این نگاه باعث شده در بحث توسعه بیشتر به فکر اصلاح و تغییر فعالیت‌های قبلی باشیم تا ایجاد پتانسیل‌های بلند مدت»! در حال حاضر ضایعات توسعه محله‌های تهران را همه تحمل می‌کنند، چه آنهایی که با مشکلات هر روزه آن درگیرند (مانند ترافیک‌های زنجیره‌وار، قطعی آب و برق و گاز، از بین رفتن افق دید محله‌ها و در قدم آخر تخریب خانه‌های واقع در طرح) و چه آنهایی که برای خروج از این بحران‌ها اسکناس‌های سبزشان را هزینه کرده و هر روز به نقطه‌ای شمالی‌تر می‌روند به امید رهایی از گرفتاری‌های شهری اما افسوس و صد افسوس که پایانی برای چالش‌های مدیریت نارس شهری نمی‌توان متصور شد، چرا که هر اقدام عمرانی زمینه را برای اقدامی دیگر ایجاد می‌کند و زنجیره‌ای از فعالیت‌های عمرانی همواره شهر را در چنبره خود نگه می‌دارند. در حال حاضر دود فعالیت‌های توسعه‌ای تهران را آدم‌های ضعیف‌تر و محله‌های قدیمی‌تر متحمل می‌شوند. فاضلاب‌ها به سمت نقاط جنوبی و شیب‌دار شهر می‌رود، افق دید از خانه‌های کم ارتفاع گرفته می‌شود، مدارس خوب و نمونه سهم ثروتمندان مهاجر می‌شود و باز هم پیروزی خودرو بر انسان در محله‌های نورس رقم می‌خورد. جنگ میان اعیان و فقرا نیست، که اگر هست مدیران شهری مسؤول به راه انداختن آن هستند وگرنه بیغوله‌نشینان اطراف اتوبان همت که هیچگاه فکرش را هم نمی‌کردند برجی چنین مرتفع در کنارشان بروید و آنها را هر روز به جنگی با نتیجه معلوم فرا بخواند!