گروه سیاسی:
تلاش خواص سیاسی برای ایجاد تفاهم در میان خود، این روزها شکل جدیتری به خود گرفته است. هاشمی رفسنجانی در حالی طرح خود، موسوم به «برونرفت از وضعیت فعلی» را از پشت تریبونهای مجلس قدیم مطرح کرد که پس از گذشت بیش از یک هفته هیچ جزئیاتی از آن منتشر نشده است. چند روز بعد محسن رضایی، کاندیدای دهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در سخنرانی خود در جمع دانشجویان از ضرورت تشکیل «کمیسیون ملی انتخابات» در کشور سخن به میان آورد. رضایی مانند رئیس خود در مجمع تشخیص جزئیات ایده پیشنهادیاش را تاکنون تشریح نکرده، اما منابع نزدیک به وی گفتهاند رضایی این طرح را با نیمنگاهی به وقایع پس از انتخابات تدوین کرده است. هرچند تعداد طرحهای بدون مشخصات در فضای کشور در حال افزایش بود اما روزنامه «وطنامروز» روز سهشنبه پیشنویس طرحی موسوم به طرح تفاهم ملی را منتشر كرد که برخلاف 2طرح پیشین تمام جزئیات و ویژگیهایش بيان شده بود. با این حال هنگامی که انتظار میرفت جریان معترض به انتخابات از طرح برخی بزرگان نظام برای دستیابی به تفاهم ملی استقبال کنند، اما آنان به این بهانه که «تفاهم ملی، طرح موازی حامیان دولت در برابر طرح هاشمی» است به مخالفت با آن پرداختند.
یکی از رسانههای جریان اصلاحات همانگونه که خود اشاره میکند با بدبینی به این طرح مینگرد و درباره آن مینگارد: «یک طیف سیاسی که در طول چند ماه گذشته نسبت به هر پیشنهاد و طرحی برای برونرفت از مشکلات فعلی روی خوش نشان نداده و به مخالفت صریح و آشکار با آن پرداخته است، در حال حاضر هم همان خط مخالفت را دنبال میکند و طرح تفاهم ملی را را برابر طرح آشتی ملی كه در مجمع تشخیص مصلحت نظام دنبال میشود علم کرده تا از این طریق بحث آشتی ملی را به انحراف بکشاند. در این صورت مطمئنا تنشهای سیاسی همچنان تداوم خواهد یافت و نیروهای میانهرویی که به خواست دیگران یا از روی دغدغههای ملی وارد میدان شدهاند را نیز خانهنشین و مأیوس از نتیجهبخش بودن فعالیتهای دلسوزانه خود خواهد کرد». این در حالی است که تعدادی از اسامی نام برده شده حضور خود در طرح آشتی ملی را تکذیب کردند.
البته رسانههای نزدیک به جریان معترض انتخابات در همه تحلیلهای خود درباره طرح تفاهم ملی از اینکه به ادعای خودشان «جریانهایی که تاکنون هر گونه صحبت از آشتی ملی را خیانت به نظام میدانستند، در مشی سیاسی و نظر خود نسبت به تحولات و واقعیات حاکم بر جامعه تجدید نظر کرده و به درک جدیدی از وضع و موقعیت سیاسی کشور رسیدهاند» ابراز خوشحالی کردهاند و در تلاشند تا بنمایانند «مجموعه حوادث روی داده بعد از انتخابات، حامیان دولت را به این نتیجه رسانده که شرایط کشور آنگونه که آنها تصور میکردند نیست و به تعبیر هاشمی رفسنجانی در بهشت برین نیستند».
هر چند طیف معترض به نتایج انتخابات میکوشد طرح تفاهم ملی را طرح ابتکاری برخی از حامیان دولت جلوه دهد اما همانگونه که «وطنامروز» در گزارش روز سهشنبه خود آورده بود، این طرح تنها ایده برخی دلسوزان نظام است که نسخهای از پیشنویس آن با پیگیریهای خبرنگار «وطنامروز» به دست روزنامه رسیده و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.
در شرایط فعلی همه موافقان نتایج انتخابات معتقدند با توجه به هزینههای بسیار بالای وقایع اخیر، باید همه ابهامات بدون کوچکترین اغماض و مماشاتی با محوریت قانون در محاکم قضایی پیگیری شود و با خاطیان برخورد قانونی صورت گیرد، هر چند در طرح تفاهم ملی نیز بر فصلالخطاب بودن نهادهای قانونی جمهوری اسلامی در بررسی و برخورد با وقایع پس از انتخابات تاکید شده است. البته طراحان ایده تفاهم ملی با توجه به آنچه که در پیشنویش طرحشان قید کردهاند در تلاشند فرصت دوبارهای را پیش از برخورد قانونی و صریح نظام به برخی از نیروهای انقلاب بدهند تا آنان با ارائه مستندات ادعای تقلب و در صورت صحیح نبودن مستندات با پذیرش اشتباه خود و گام برداشتن در مسیر جبران آن، از دامن عقلانیت طرد نشوند.
در کنار این، همانگونه که برخی از اصلاحطلبان و رسانههای این جریان خود مطرح کردهاند، ایده
حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی موسوم به «طرح برونرفت از وضعیت فعلی» را نمیتوان بیتقصیر در مخالفت آنان با طرح تفاهم ملی دانست. به این معنا که با توجه به وقایع پس از انتخابات، اصلاحطلبان با هر طرحی که بخواهد به ادعای تقلب رسیدگی کند و خواهان مستندات باشد، مخالفند. طبیعتا طرحهایی که این روزها بدون در نظر گرفتن سازوکاری برای پاسخ به اتهامات پیشآمده بعد از انتخابات بیان میشود، در حقیقت با چراغ سبز کاندیدای معترض و حامیانش ارائه شده چون با این شیوه میتوان با کمترین هزینهای پیگیریهای قانونی را بیاثر کرد و دادگاه قانونی را دور زد چون همانگونه که معترضان خود گفتهاند، با اینکه کارشناسان حقوقی ـ قضایی به طور دقیق به «همه اتهامات و ابهامات» پس از انتخابات رسیدگی کنند، مخالفند. با توجه به همین دلایل است که مرد خاکستری جریان اصلاحات در یکی از جلسات خصوصی خود، هاشمی رفسنجانی را شخصی میداند که با بیان کردن ایده جدیدش موسوم به «طرح برونرفت از وضعیت فعلی» در تلاش است اتوبوس ته دره رفته اصلاحطلبان را دوباره در جاده قرار دهد. همان اتوبوسی که به گفته وی، میرحسین موسوی آن را همراه با سرنشینان اصلاحطلبش، ته دره فرستاده بود.