۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۹
با پیمانه روشن‌زاده، هنرمند سفالگر به بهانه ساخت دست هنرمندان

دست‌ها سخن می‌گویند

آزاده صالحی:

پیمانه روشن‌زاده، پزشک زنان و زایمان است اما پزشکی برای او هیچگاه به عنوان حرفه‌ای ثابت نبوده است. او از دهه 60 به حیطه داستان‌نویسی علاقه‌مند شد و بعد از آن کوشید آثاری از خود در زمینه مجموعه داستان و رمان برجای بگذارد. نخستین رمان او «نسترن‌ها بر شانه دیوار» نام داشت که توانست با موج استقبال خوبی از سوی مخاطبان طیف داستان‌نویسی مواجه شود. «می‌توان جنگل شد»، «این سوی آبشوران»، «بت‌های براق»، «جان شیدای زن» و این آخری که مراحل مقدماتی چاپ را می‌گذراند یعنی کتاب «آفتاب در مه» از جمله فعالیت‌های او در زمینه داستان‌نویسی بوده است اما کارهای روشن‌زاده حتی به این حیطه هم محدود نشده است. او از دهه 70 کار خود را در زمینه سفالگری و نقش‌برجسته نیز آغاز کرد. نتیجه این فعالیت برپایی 2 نمایشگاه انفرادی و شرکت در چندین دوسالانه سفالگری بوده که در موزه هنرهای معاصر تهران برپا شده است. در تمام آثار این پزشک، نویسنده و هنرمند، آنچه در درجه نخست به چشم می‌آید و مولفه اصلی کارهای او را تشکیل می‌دهد، وجود مفاهیمی چون دوستی، سازش، صلح و دنیایی بدون جنگ و خشونت است. پیمانه روشن‌زاده این بار نیز بیکار ننشسته است. او تصمیم دارد دست تمام هنرمندان در عرصه‌های مختلف هنری را قالب‌گیری کند و سپس به مدد سفال آنها را ساخته و در قالب نمایشگاهی به معرض نمایش بگذارد. او می‌گوید: به طور مشخص از سال‌های 72 و 73 به کار کردن با گل رس علاقه‌مند شدم. فکر کردم دیگر زمان آنکه مردم فکر کنند سفال به کاسه، کوزه و ابریق محدود می‌شود، گذشته و سفال و اساسا نقش‌برجسته نزد مخاطب، تعریف دیگری یافته و آنچه بیشتر مدنظر مخاطب آثار هنری است پیامی است که در اثر مکتوم و مستتر است. از همان ابتدای کار در حیطه سفال به این باور رسیدم که پیام می‌تواند نگاه آدم‌ها را در مواجهه با اثر هنری سوق دهد. روشن‌زاده به نقل قولی از نویسنده‌ای بزرگ اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: تنها انعکاس حقایق زندگی بشر می‌تواند نام هنر به خود بگیرد. بدون انسان و خارج از منافع او، هیچ هنری وجود ندارد. هنر نغمه‌ای است که برای بشریت سروده می‌شود و اهرمی است که بشریت را به جلو می‌برد. من نیز این جمله را سرلوحه کار خود قرار دادم و طی این سال‌ها هم هنگام ساخت یک اثر هنری به آن پایبند بوده‌ام. از او درباره ایده شکل‌گیری دست هنرمندان از طریق سفال می‌پرسم. او پاسخ می‌دهد: من همیشه بر این اعتقاد بوده‌ام که تنها عضو بدن که می‌تواند ژرفنای اندیشه و احساس آدم را در معرض نگاه و احساس جامعه قرار دهد، دست‌ها هستند. به بیان ساده‌تر، دست هر انسان هنرمندی، نماینده احساس اوست. به همین دلیل است که در موسیقی و در تمام هنرها، دست در برانگیختن احساسات نقش متفاوتی ایفا می‌کند و همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، دست‌ها بیانگر اندیشه صاحبانشان هستند، بنابراین فکر کردم تنها کاری که در این جهان اتفاق نیفتاده همین است یعنی کسی تا به حال به فکر قالب‌گیری و بعد ساخت دست هنرمندان نیفتاده است. البته همان‌طور که می‌دانید در هالیوود، پای هنرمندان ساخته شده اما اثر دست به خاطر همان ویژگی‌هایی که بیان کردم باید جاودانه بماند. نخستین اثری که روشن‌زاده در حیطه سفال به آن پرداخته نیز سوال بعدی است و او ادامه می‌دهد: یک چیدمان معنی‌دار را انجام دادم، خورشیدی ساختم که در وسط قرار داشت و دست هنرمندان مانند شعاع‌های خورشید از اطراف آن دیده می‌شد. این اثر مرا واداشت تا روی پروژه دست هنرمندان بیشتر متمرکز شوم و آن را به شکل جدی‌تری انجام دهم. عنوان نمایشگاهی که دکتر پیمانه روشن‌زاده قرار است از حاصل ساخت این دست‌ها به نمایش بگذارد، «مهربانان» نام دارد. او درباره وجه‌تسمیه این نمایشگاه توضیح می‌دهد: دست‌ها قرار است همه با محوریت صلح و دوستی و مهربانی به معرض نمایش گذاشته شوند. من این کار را با دست پیشکسوتان عرصه هنر شروع کرده‌ام تا به هنرمندان جوان‌تر هم برسم. این هنرمند درباره برنامه‌های تازه خود در این ارتباط نیز می‌گوید: قرار است در هفته آتی برای قالب‌گیری دست به دیدن فرهنگ شریف بروم. همچنین هنرمندانی چون مهندس همایون خرم، علی‌اکبر شکارچی، فرهاد فخرالدینی، دکتر ریاحی و. . . نیز در فهرست این اسامی هستند که در برنامه‌های زمانی مشخص برای انجام این کار به ملاقات آنها می‌روم تا بتوانم مجموعه کارهایم را تکمیل کنم. بعد از آن نیز قرار است به سراغ پیشکسوتان شعر و داستان بروم که از میان آنها می‌توان به جمال و میمنت میرصادقی، نجف دریابندری، علی اشرف‌درویشیان، معینی‌کرمانشاهی، علیمحمد افغانی، احمدرضا احمدی و... اشاره کرد. او در حال حاضر دست هنرمندانی چون حسین دهلوی و مصطفی کمال پورتراب به مناسبت هشتاد و هفتمین سالگرد تولدش را قالب‌گیری کرده است. تلاش این هنرمند بر این است که بتواند این پروژه را در طول سال آینده به پایان ببرد زیرا ساکن سمنان است و رفت‌ و آمد به تهران و خانه هنرمندانی که در پایتخت ساکن هستند کمی برایش دشوار است. آخرین نمایشگاهی که از او طی سال‌های اخیر ارائه شده، نمایشگاه «آب، خاک، زیتون» درسال 87 در گالری آتشزاد بوده است. مثل همیشه، صلح و دوستی و دوری گزیدن از جهان پرهیاهو مضمون کارهای او در این نمایشگاه بوده است.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده