بهناز شیربانی:
جواد انصافی را پیش‌تر با اجرای نقش معروفش (عبدلی) در مجموعه طنز ماندگار «عبدی و اوستا» به‌خاطر می‌آوریم.
انصافی که علاوه بر اجرای نمایش در صحنه تئاتر در فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی همچون میوه ممنوعه، مدرسه ما، زن بدلی و ... هم به ایفای نقش پرداخته، این روزها مجموعه شب هزار و یکم را روی آنتن شبکه یک سیما دارد. با جواد انصافی گفت‌وگویی کوتاه درباره فعالیت‌های اخیرش داشتیم که در ادامه می‌خوانید:
مدتی است در برنامه صبحگاهی شبکه 5 سیما آیتمی را اجرا می‌کنید. دلیل انتخاب این برنامه و اجرای این آیتم نمایشی چیست؟
به پیشنهاد دوستانم در این شبکه پذیرفتم که بخش نمایشی آن را بازی کنم. علاوه بر اینکه تصور می‌کنم در بیشتر برنامه‌های صبحگاهی بخش نمایشی و طنز کمتری وجود دارد و خوشبختانه اضافه شدن چنین بخشی به برنامه صبحگاهی شبکه تهران بازتاب‌های خوبی به همراه
داشته است.
انتخاب شربت‌خانه برای بخشی که شما اجرا می‌کنید، دلیل خاصی داشت؟
برای خود من انتخاب این اسم به لحاظ تاریخی بسیار حائز اهمیت بود. ابتدا قرار بر این بود تا محل اجرای نمایش ما اسم قهوه‌خانه را داشته باشد. اما اگر کمی عقب‌تر برویم می‌بینیم که همین شربت‌خانه‌ها به قهوه‌خانه‌ها تغییر نام داده‌اند. شربت‌خانه جایی بوده که عرقیات مختلف گیاهی برای مردم سرو می‌شده است. ما نیز در این برنامه سعی داریم تا ریشه وجود شربت‌خانه‌ها را برای مردم بازگو کنیم. طی تحقیقاتی که روی شربت‌خانه انجام داده‌ام به این نتیجه رسیدم که در قدیم شربت‌خانه‌ها در میانه راه مسافران بوده است و وقتی مسافران از شهرهای مختلف به آنجا مراجعه می‌کردند با توجه به شرایط اقلیمی هر کدام از مسافران برای آنها یک نوع از عرقیات گیاهی را سرو می‌کردند. ما در این برنامه سعی می‌کنیم که گاه چنین توصیه‌هایی به مخاطبان داشته باشیم و خوشبختانه این موضوع بسیار مورد اقبال مخاطبان قرار گرفته است.
به نظر شما زبان طنز تا چه اندازه به موفقیت مفاهیمی که شما در این بخش قصد بازگو کردن آن را دارید، کمک
کرده است؟
قبل از شروع این بخش در برنامه من به تحقیقاتم در سال‌های گذشته رجوع کردم چرا که کار اصلی من غیر از بازیگری تحقیقات و مطالعه روی مباحثی است که بسیاری از آنها در حال حاضر در قالب کتاب ارائه شده و بعد از آن احساس کردم همواره زمان و آزمون و خطاها در طول سال‌ها کارم در تلویزیون این را به من ثابت کرده است که بیان هر مطلبی در قالب طنز گیرایی بیشتری خواهد داشت و از ابتدا نوع گفتار طنز را برای اجرای این بخش در نظر گرفتیم.
به نظر می‌رسد که در حیطه بازیگری بسیار گزیده‌کار هستید.
البته بازیگری بخشی از زندگی من است اما تعداد کانال‌های تلویزیون به نسبت زیاد است و با حجم زیاد برنامه‌ها وقتی در کاری حضور پیدا می‌کنم اینطور به نظر می‌رسد که کم‌کار هستم. من مدتی قبل در مجموعه «مدرسه ما» کاری که برای گروه کودک و نوجوان شبکه دوم سیما تهیه شده بود بازی کردم و بعد از آن مجموعه «شب‌هزار و یکم» که این شب‌ها روی آنتن شبکه یک است. من در این سریال نقش یک دکتر ارمنی را بازی می‌کنم و نقشم را هم خیلی دوست دارم.
گویا شما قصد دارید کتابی در رابطه با جشن‌ها و نمایش‌های زنانه ارائه دهید، کمی راجع به آن صحبت می‌کنید.
بله، مدتی قبل من سعی کردم مطالعات گسترده‌ای را روی جشن‌ها و نمایش‌های زنانه که در ایران باستان بسیار به آن توجه می‌شد، انجام دهم. 70 نمایش زنانه را به اتفاق همسرم جمع‌آوری کردم و قصد داریم آنها را در قالب یک کتاب ارائه دهیم.
ایده اصلی نوشتن این کتاب از کجا آمد و چرا این مبحث را انتخاب کردید؟
من همیشه مطالعه و تحقیق درباره کارهای آیینی و سنتی را برای خودم در اولویت قرار می‌دهم. مثلا نخستین بار کتاب «نمایش‌های سیاه‌بازی از نگاه یک سیاه‌باز» را من نوشتم و من تنها کسی بودم که روی این مبحث در ایران کار کارشناسی انجام دادم. مدتی بود که نوشتن یک کتاب با مضمون جشن‌های زنانه فکر مرا مشغول کرده بود چرا که در گذشته ماه اسفند مختص خانم‌ها بوده و جشن‌ها و آیین‌های بسیاری در این ماه برگزار می‌شده و هر کدام از آنها آنقدر جذاب است که احساس کردم می‌توان آن را در قالب کتاب ارائه داد. بیشتر تحقیقاتم را به آیین‌های فراموش‌شده کشورمان معطوف کرده ام و نمایش‌های زنانه نیز تقریبا مانند سیاه‌بازی از زمره نمایش‌های شادی‌آور به حساب می‌آمد.
در حال حاضر کاری برای اجرا در صحنه تئاتر آماده دارید یا خیر؟
کاری نوشته‌ام که اواخر سال آینده در سنگلج روی صحنه خواهد رفت. تئاتر اسفندگان هم با نگاهی به جشن زنان در ایران باستان در جشنواره بانو که نیمه دوم آبان‌ماه در تهران برگزار خواهد شد را روی صحنه خواهم برد.
شما از جمله افرادی هستید که در زمینه اجرای نمایش‌های سیاه بازی همیشه پیشتاز بوده‌اید، آیا هیچوقت در زمینه آموزش این هنر به افرادی که علاقه‌مند هستند، قدمی برداشته‌اید؟
بله، من همواره آموزش سیاه بازی را حرکتی عظیم برای احیای این نمایش ایرانی می‌دانم و در طول این سال‌ها سعی کرده‌ام برای احیای این‌گونه نمایش که متاسفانه روز به روز در کشور ما کمرنگ‌تر می‌شود، کاری بکنم.