پسفردا شنبه همه اعضای کمیته بینالمللی المپیک، دولتمردان، سران شهرهای مختلف، خانوادههای سلطنتی، مسؤولان ورزشی کشورها، حامیان و اسپانسرهای ورزشی و نمایندگان رسانههای گروهی در «بلا سنتر» شهر کپنهاگ دانمارک گرد هم میآیند تا سی و یکمین شهر میزبان بازیهای المپیک را در سال 2016 انتخاب کنند. فردا نهتنها 25 میلیون شهروند 4 شهر ریودوژانیرو، مادرید، شیکاگو و توکیو، بلکه بسیاری از مردم علاقهمند به ورزش و دوستدار جنبش المپیک در سرتاسر دنیا چشم خواهند دوخت تا ببینند 98 عضو کمیته بینالمللی المپیک که در این انتخابات حق رای دارند، به کدامین شهر رای اعتماد خواهند داد.
آنچه گذشت...
روش اعطای میزبانی به شهر میزبان بازیهای المپیک، بسیار سخت و پیچیده بوده و مسؤولان کمیته بینالمللی المپیک برای اینکه بتوانند چراغ بازیها را پرفروغتر نگاه دارند، سختگیریهای خاصی را در این زمینه انجام میدهند. برای میزبانی بازیهای 2016 نیز این روند تاکنون طی شده و از میان 10 شهری که خواستار میزبانی بازیها بودند، تنها 4 شهر به فینال این رقابت سنگین راه پیدا کردند.در ابتدای این راه حتی شهرهایی همچون باکو یا دوحه نیز درخواستهای ابتدایی خود را برای میزبانی ارائه داده بودند، اما کمیته بینالمللی المپیک پس از بررسی نهایی درخواستها، تنها 4 شهر ریودوژانیرو، مادرید، شیکاگو و توکیو را برای بررسیهای بیشتر انتخاب کرد. هر کدام از این شهرها پس از اینکه فرمهای ویژه اولیه را پر کرده بودند، اینک باید گزارشهای مفصلتری را ارائه میدادند. پس از ارائه گزارشهای مفصل از سوی هر 4 شهر، اعضای کمیسیون ارزیابی زیر نظر خانم «نوال المتوکل» در هر 4 شهر حاضر شده و گزارشهای خود را در 90 صفحه به اعضای کمیته بینالمللی المپیک ارائه دادند. این گزارش که حدود یک ماه پیش، پس از بازدیدهای دور دنیای کمیسیون منتشر شد، همه بخشهای مختلف شهرها را مورد ارزیابی قرار داده است و به نقاط قوت و ضعف اشاره کرده تا به تصمیمگیری اعضا کمک بیشتری کند. بنا بر گمانه زنیهایی که پس از انتشار این گزارش و انتقادهای وارد شده به آن صورت گرفت، شهرهای ریودوژانیرو و شیکاگو بیشترین شانس را تاکنون دارا هستند. البته برخی نیز بر این باورند که تمایل کمیته بینالمللی المپیک به ریو، پایتخت موز جهان است. برزيل قرار است 2 سال پیش از این بازیها، میزبان جام جهانی 2014 فوتبال باشد.
گزارش 90 صفحهای
این گزارش در حقیقت نتیجه بازدید 13 عضو کمیسیون ارزیابی از 4 شهر میزبان است، که از نگاههای عمومی به شهر میزبان شروع شده و پس از آن نگاهی سیاسی و اقتصادی به کشور میزبان میاندازد. یکی از نکتههای مهم در این گزارش میزان حمایت مسؤولان سیاسی کشورها و گارانتی بازیها و آمادهسازی آن است. نحوه ورود و خروج به کشور میزبان و قوانین موجود در این زمینه، حفظ محیط زیست، بودجه تعیین شده برای بازیها، بازاریابی، سالنها و مکانهای ورزشی، دهکده بازیها، پاراليمپیک، بخش پزشکی ورزشی، امنیت، نحوه اقامت و حمل و نقل، استفاده از تکنولوژی و رسانهها نیز از جمله دیگر موارد اشاره شده در این گزارش است که به صورت مفصل درباره هر 4 شهر به آن پرداخته شده است.
میزبانی و بحران اقتصادی
مهمترین مسالهای که از چندی پیش شهرهای خواستار میزبانی با آن دست به گریبان بودهاند، موضوع بحران اقتصادی دنیا و چگونگی مهیا کردن شهرهایشان برای میزبانی بهترین ورزشکاران جهان در سال 2016 بوده، اما با این حال منافع فراوانی که میزبانی بازیهای المپیک - بویژه از لحاظ اقتصادی - دارد، تا کنون هر 4 شهر را در کورس رقابت قرار داده تا آنها امروز به آخر خط مسابقه برسند. این مساله برای این 4 شهر به قدری اهمیت دارد که قرار است نمایندگان هر کشور در هیاتهایی بلندپایه راهی کپنهاگ شوند. اما در چند ماه گذشته بحث مالی تدارک شهرها برای میزبانی رقابتها موضوع نخست مورد بحث در محافل مختلف شهروندی در این 4 شهر بوده است. البته در این راه مردم شیکاگو بر دیگران مقدم بودند. شیکاگو چند ماه پیش اعلام کرد که با کسری بودجه 469 میلیون دلاری مواجه بوده و بیش از 900 کارگاه عمومی آن شهر تعطیل شده است. همچنین بازرس مالی ایالتی آمریکا در گزارش خود درباره ایالت ایلینویز که شیکاگو پایتخت آن است نسبت به کسری بودجه این ایالت هشدار داده، چرا که این ایالت بیشترین کسری بودجه را در میان ایالتهای دیگر آمریکا دارد.
این شرایط به همراه بسیاری از مشکلات اقتصادی دیگر در آمریکا وضع را به گونهای تغییر داد که گروهی از مردم این شهر که با مشکلات کاهش مستمری و حقوقشان مواجه بودهاند با شعار «نه به بازیهای شیکاگو» فعالیتهای خود را برخلاف جهت مسؤولان آمریکایی آغاز کنند. یکی از این اعتراضکنندگان در آن زمان میگفت: «ما با مشکلات اقتصادی عمدهای دست به گریبانیم و توانایی آمادهسازی خود برای بازیهای 2016 را نداریم. به عقیده ما در این وضع، میزبانی بازیهای المپیک در اولویت نیست».
هماکنون نیز با نگاهی گذرا به وبسایتهای آمریکایی میتوان دریافت که بسیاری از افراد در آمریکا چندان رغبتی به میزبانی بازیها ندارند. در یکی از همین وبسایتها، یکی از نویسندگان آمریکایی به طعنه خطاب به رئیسجمهور این کشور گفته بود با این همه مشکلاتی که دست به گریبان آن هستیم، از جمله موضوع جنجالبرانگیز سلامت عمومی، حالا اوباما به فکر بازیهای المپیک است. اما موضوع مشکلات و بحرانهای اقتصادی در دیگر شهرها کمتر بوده و واکنشها به این مسائل مختلف بوده است. در این میان برخلاف ریودوژانیرو که کمترین بودجه را برای برگزاری بازیها ارائه داده بود، مسؤولان ژاپنی اعلام کرده بودند که ما برای برگزاری بازیها دست و دل باز خواهیم بود. در ادامه میتوان بودجهای که هر کدام از این شهرها برای میزبانی کنار گذاشتهاند را مورد توجه قرار داد:
شیکاگو:
33 میلیون و 200 هزار پوند برای برگزاری بازیها
یک میلیارد و 200 میلیون پوند برای ساخت و سازها
توکیو:
40 میلیون و 500 هزار پوند برای برگزاری بازیها
2 میلیارد و 900 میلیون پوند برای ساخت و سازها
مادرید:
35 میلیون پوند برای برگزاری بازیها
2 میلیارد و 200 میلیون پوند برای ساخت و سازها
ریودوژانیرو:
29 میلیارد و 300 میلیون پوند برای برگزاری بازیها
پیشنهاد ساخت و سازها را ارائه نداده است.
بزرگانی که به کپنهاگ آمدهاند
از دورههای پیشین کسب میزبانی بازیهای المپیک رسم شده که کشورهای خواستار میزبانی یک تیم بسیار قوی و بلند پایه را به محل اجلاس میفرستند. در سال 2005 وقتی لندن میخواست میزبانی بازیهای 2012 را کسب کند، تونی بلر و همسرش در راس هیاتی بلندپایه که حتی «دیوید بکام» هم در آن حضور داشت، در سنگاپور حاضر شدند تا بتوانند با رایزنیهای خود میزبانی بازیهای 2012 را کسب کنند. آنها در نهایت با تلاشی بسیار زیاد توانستند اعضای کمیته بینالمللی را قانع کنند که میتوانند میزبان خوبی برای بازیهای المپیک باشند. در این دوره نیز قرار بوده که افراد بلندپایه و معروفی از کشورهای خواستار میزبانی به کپنهاگ بیایند. از برزیل برای حمایت ریودوژانیرو نهتنها اسطورهای همچون پله و شهردار ریو خواهند آمد، بلکه لوئیز داسیلوا به عنوان رئیسجمهور این کشور هم خواهد آمد تا وزن تیم کشورش برای رایزنی و کسب میزبانی را به بالاترین حد خود برساند. او علاقه خاصی به ورزش دارد و تاکنون بارها و بارها در نشستهای مطبوعاتی و مصاحبههای خود اعلام کرده که برزیل میتواند میزبان خوبی برای بازیهای المپیک باشد.از آمریکا با وجود انتقادهای فراوانی که بوده تاکنون حضور شهردار شیکاگو، «میشل اوباما» بانوی اول آمریکا و «اوپرا وینفری» یکی از معروفترین چهرههای هنری دنیا مسجل شده و برخی شایعات از حضور خود «باراک اوباما» در این کنفرانس خبر میهد. اما آنچه درباره آمریکا مشخص است اینکه کاخ سفید به صورت کامل از کسب این میزبانی حمایت کرده و رسانهها از طرح ویژه اوباما برای کسب این میزبانی خبر دادهاند. از اسپانیا به غیر از شهردار مادرید، «خوآن کارلوس» پادشاه این کشور نیز در راس هیاتی بلندپایه به کپنهاگ آمده تا شانس خود را برای کسب دومین میزبانی بیشتر کنند. از ژاپن نیز شهردار توکیو زیر نظر نخستوزیر این کشور به دانمارک آمدهاند تا آنها نیز از کسب نمایندگی خود دفاع کنند. تمام افرادی که از آنها یاد شد، تنها گوشهای از تیمهای حاضر در کپنهاگ هستند که هر کدام برای جذب آرای 98 عضو کمیته بینالمللی المپیک و رایزنی با آنها در این شهر گردهم آمدهاند.
التهاب در کپنهاگ
برای شهری که تاکنون میزبان بازیهای المپیک نبوده، بسیار جالب است که میزبان این همه چهره معروف دنیا بویژه ورزشکاران باشد. برای ایجاد امنیت در شهر 11 هزار نیروی پلیس در حالت آمادهباش قرار دارند و شایعه حضور اوباما نیز بر شدت این مساله افزوده است. البته به غیر از اوباما چیزی حدود 400 نفر دیگر در این اجلاس حضور دارند که همگی از افراد بلندپایه کشورهای مختلف هستند. البته این میزبانی و حواشی آن برای دانمارکیها چیزی حدود 9 میلیون دلار هزینه برداشته است. شهردار و رئیس کمیته المپیک دانمارک که روزهای پرکاری را پشت سر میگذارند، از این میزبانی بسیار خرسندند.
برنامه اجلاس
در این نشست یک روزه مباحث مختلفی مورد بررسی قرار میگیرد. نخستین مورد در ارتباط با ساختار کمیته بینالمللی المپیک و ساختار جنبش است. در این بخش انتخابات ریاست نیز انجام خواهد شد، اما با توجه به اینکه خود «ژاگ روگ» تنها نامزد ریاست است، این انتخابات به صورت نمادین اجرا خواهد شد. پس از آن اعضا باید در ارتباط با اضافه شدن 2 رشته ورزشی گلف و راگبی به بازیهای 2016 به توافق برسند. این رشتهها قرار است جزئی از بازیهای المپیک باشند. اما در هیجانانگیزترین قسمت، نوبت به انتخاب شهر میزبان سی و یکمین دوره بازیهای المپیک خواهد رسید.