دنيا خمامي:
بحث درباره سینمای دفاع مقدس در این چند سال، آن قدر فراوان بوده که گاهی اصل موضوع تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد. واقعیت اینکه آنچه امروز به عنوان سینمای دفاع مقدس می‌شناسیم، آن چیزی نیست که نسل اول فیلمسازان تصورش را می‌کردند. برخلاف سینمای روز دنیا، سینمای ایران حرکتی معکوس دارد و به جای اینکه با فاصله گرفتن از جنگ، ابعاد تازه‌ای از دفاع مقدس بر پرده نقره‌ای ترسیم شود و حالا که هیجانات دوران جنگ فرو نشسته، واقعیت‌ها خود را بیشتر بنمایانند، تولیدات اینگونه سینمایی سال به سال کمتر می‌شود! امید می‌رود یک بار برای همیشه و در ابتدای فعالیت تیم جدید سینمایی دولت دهم،تکلیف سینمای دفاع مقدس و تولیدات آن مشخص شود، نه اینکه دوباره شاهد همان دور باطل باشیم.
جای خالی اتاق فکر
جمال شورجه یکی از کسانی است که بشدت به سینمای دفاع مقدس پایبند است و اغلب کار‌هایش مرتبط با همین موضوع است. او بی‌فروغ بودن سینمای جنگ در این سال‌ها را مربوط به برنامه‌ریزی‌های غلط و نبود یک مدیریت مناسب برآن می‌داند: به خاطر عدم حمایت از این سینما تهیه‌کننده‌های خصوصی و کارگردان‌ها هیچ‌گونه رغبتی برای پرداختن به این موضوعات ندارند. به نظر من بخش مهمی برمی‌گردد به ذائقه فیلمساز‌های ما که در حال حاضر بیشتر ترجیح می‌دهند به گیشه بپردازند و این باعث ریزش سلیقه کارگردانان ما شده است. او تنبلی در پژوهش و تحقیق در این زمینه را نیز عامل اصلی افت این نوع از سینما در این سال‌ها می‌داند: دراماتوژیست‌های ما خیلی به خودشان سختی نمی‌دهند که در این زمینه کتاب بخوانند یا پژوهش کنند. اتاق فکر‌هایی باید برای ساخت یک فیلم جنگی باشد که در حال حاضر وجود ندارد. در حال حاضر کتاب‌های زیادی در این زمینه نوشته شده؛ کتبی که تیراژشان اتفاقا خیلی هم بالاست و باید فیلمنامه‌نویسان ما در این حوزه از آنها الهام بگیرند. کارگردان «نفوذی» ادامه می‌دهد: البته سفارش‌های لازم هم به آنها نمی‌شود. من فکر می‌کنم برای سرمایه‌گذاری در سینمای جنگ باید تهیه‌کنندگان دولتی وارد گود شوند،چون تهیه‌کنندگان خصوصی دیگر رغبتی برای این نوع سرمایه‌گذاری ندارند. شورجه در پاسخ به این سوال که برپایی جشنواره دفاع مقدس به این موضوع چقدر کمک می‌کند، اینگونه پاسخ می‌دهد: اهمیت برپایی 2 سالانه این جشنواره به دلایل مختلف نادیده انگاشته شده است در حالی که این جشنواره‌ها به توفیق هرچه بیشتر این سینما کمک می‌کند. باید در این زمینه تخصیص بودجه کرد. تا وقتی که حمایت‌های لازم در این زمینه صورت نگیرد وضع همانی است که بود.
فلسفه فیلمساز در فیلم‌هایمان حاکم نیست
عبدالله باکیده مخاطب را عامل اصلی موفقیت یک فیلم برمی‌شمارد و دلیل افت فعلی سینمای دفاع مقدس را نبود مخاطب برای این فیلم‌ها می‌داند: امروز انواع داستان را باید تجربه کرد. تماشاچی نیاز به نگاه‌های جدیدی نسبت به سینمای دفاع مقدس دارد. مثلاً در فیلم اخراجی‌ها این نگاه جدید اتفاق افتاد، هرچند ابتدا باورپذیری مخاطب نسبت به شخصیت‌ها خیلی کم بود اما چون این کاراکترها برایش طراوت ویژه‌ای داشت آن قصه را پذیرفت. کارگردان «پوتین» ادامه می‌دهد: شهرام اسدی در «شب واقعه» همین کار را می‌کند. البته این را هم باید اضافه کرد که شاید یکی از ضعف‌های ما در این زمینه این باشد که ادبیات دراماتیک‌مان دچار ضعف است. البته اخیرا کمی مثبت‌تر عمل می‌کند مثلا می‌توان «پاداش سکوت» را مثال زد که براساس یکی از همین قصه‌ها بود. وی در پاسخ به این سوال که چقدر دست کارگردانان برای پرداختن به ادبیات جنگ باز است، می‌گوید: فیلمساز ما فقط باید دفاع مقدس را به یک شکل نشان دهد مثلا باید یک قهرمان و یک دشمن با عنوان ضدقهرمان همیشه وجود داشته باشد. در سینمای هالیوود به این خاطر درباره جنگ جهانی فیلم‌هایی با تنوع بسیار بالا ساخته می‌شود که گونه‌های آدم‌ها زیاد است، بنابراین تنوع شخصیت‌پردازی‌ها بالاست چون جنگ، جنگی جهانی است و آدم‌هایش متفاوتند با هویت و ملیت‌هایی متفاوت مثل فیلم اخیر تارانتینو که 2 طرف داستان را بد نشان می‌دهد و هر 2 شر هستند. اما فیلمساز ایرانی حق ندارد که در زمینه 8 سال دفاع مقدس مخالفتی داشته باشد بنا براین فلسفه فیلمساز در فیلم حاکم نیست.
دولت باید حامی سینمای دفاع مقدس باشد
حمید بهمنی هم ضمن ابراز تاسف از کاهش تولیدات سینمای دفاع مقدس در این سال‌ها می‌گوید: تیر خلاص نابودی و رنجوری سینمای دفاع مقدس در دوره قبل زده شد. در سال 79 تا 80 آمار تولیدی سینمای دفاع مقدس به یک و شاید هیچ در سال رسید در حالی که در سال 74 و 75 حدود 26 فیلم با این مضمون تولید شده است. کارگردان «آن مرد آمد» ادامه می‌دهد: این در حالی است که حامی سینمای جنگ در تمام دنیا دولت و حاکمیت یک کشور است اما در ایران به یکباره پشت سینمای دفاع مقدس را خالی کردند. دولت نهم به‌‌رغم تمام تلاش‌هایش باز هم نتوانست تن رنجور این سینما را درمان کند. بهمنی با این موضوع که فقدان فیلمنامه غنی در این زمینه مخاطب سینما را دلزده می‌کند، مخالف است و می‌گوید: ما غنی‌ترین ادبیات را در این زمینه داریم. من در 7 سالی که دبیر شورایعالی دفاع مقدس بودم بهترین فیلمنامه‌ها را می‌دیدم. سینماگران بزرگ ما از دل همین سینما نامدار شدند. افرادی مثل ابراهیم حاتمی‌کیا، احمدرضا درویش و حسن برزیده متعلق به این سینما بودند اما حالا مشغول چه کاری هستند؟ مقام معظم رهبری در این‌باره فرموده‌اند: «فرهنگ دفاع مقدس اقیانوس بی‌انتهاست که ما از آن جرعه‌جرعه می‌نوشیم». وی در پایان ضمن ابراز خوشحالی از انتخاب جواد شمقدری برای معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌گوید: «ایشان لایق این سمت هستند و بهترین گزینه برای این سمت. من یقین دارم که با وجود ایشان سینمای جنگ می‌تواند نفسی بکشد و احیا شود و ما می‌توانیم امیدوار باشیم که باز هم به همان رونق و شکوفایی که در دهه‌های 60 و 70 شاهدش بودیم، برسیم».