۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۱۰

بحران گینه و آینده منطقه مانو

دکتر صبری انوشه

 

منطقه دره رودخانه مانو طی 3 دهه اخیر شاهد منازعات عشیره‌ای و جنگ‌های داخلی بوده است. لیبریا و سیرالئون که انگلیسی‌زبان هستند و در گذشته مستعمره انگلیس و آمریکا بوده‌اند در دهه اخیر دچار یک اپیدمی رقابت و منازعه میان گروه‌های مسلح شده‌اند که در تاریخ بحران‌های آفریقایی به جنگ الماس معروف است. گینه کوناکری که تنها کشور فرانکفونی منطقه مانو بوده تا چند سال اخیر جزیره ثبات و امنیت غرب آفریقا بوده است.

کوناکری که بزرگ‌ترین کشور صادرکننده بوکسیمت است تا سال 1984 یعنی آخرین سال‌های احمد سکوتوره، مهد سوسیالیسم آفریقایی و کانون مبارزه علیه استعمار فرانسه بود. با حکومت دیکتاتوری لانسانا کونته از 1984 تا 23 دسامبر 2008 (در همین روز درگذشت) گینه دچار بحران‌ها و تنش‌ها میان ارتش و نخبگان سیاسی شد. در پی اعلام درگذشت کونته، نظامیان گینه به رهبری موسی دادیس کامارا قدرت را به دست گرفته و از همان زمان تاکنون این کشور ثروتمند به منابع طبیعی و کانی دچار بحران و یک نوع جنگ داخلی بر سر قدرت و ثروت شده است. در تنش‌های خیابانی اخیر، ارتش و پلیس این کشور استفاده نابه‌جایی از زور برای سرکوب تظاهرکنندگان داشته است. در تظاهرات چند روز اخیر، 157 نفر کشته و یکهزار و 200 تظاهرکننده زخمی شدند. دولت کومارا روز چهارشنبه و پنجشنبه (30 سپتامبر / اول اکتبر 2009) عزای ملی اعلام داشته و قول داده که مسببان این حوادث خشونت‌بار را محاکمه کند. جوامع و محافل حقوق بشر و سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله سازمان ملل، اتحادیه اروپا، اتحادیه آفریقا، تجمع کشورهای ساحل و صحرا، کشورهای کنفرانس اسلامی و کشورهای توسعه غرب آفریقا (اکواس) اقدامات خشونت‌آمیز ارتش و پلیس شورای نظامی گینه کوناکری را محکوم کرده‌اند. بحران و تنش در منطقه دره رودخانه مانو مانع مهمی در راه اجرایی شدن برنامه‌های توسعه پایدار در کشورهای لیبریا، سیرالئون و گینه کوناکری بوده و همچنین تداوم منازعه قبیله‌ای در این منطقه تهدید واقعی برای تکامل و رشد اتحادیه کشورهای رودخانه مانو (در دهه 90 تاسیس شد) است.

عوامل تنش در این کشور ریشه در تاریخ و دوران استعماری و حاکمیت‌های رژیم‌های دیکتاتوری دارد. تنش و بحران از زمان حکومت لانسانا کونته در 1984 پیچیده شده و با آمدن شورای نظامیان (32 عضو دارد) گستره این بحران‌ها افزایش یافت. رهبر شورای نظامیان که در اوایل حکومتش قول داد که در انتخابات ریاست جمهوری 31 ژانویه 2010 (11 بهمن 1388) شرکت نخواهد کرد، اینک به قولش جامه عمل نپوشانده و آمادگی خود را جهت حضور در انتخابات اعلام داشته و تظاهرات اخیر معارضان حکومت نظامیان بیشتر به عنوان عکس‌العمل اعتراض‌آمیز علیه حضور نظامیان در عرصه قدرت و سیاست در این کشور بوده است. عوامل تاثیرگذار روی محیط سیاسی و اجتماعی این کشور فراوان هستند و توازن قدرت میان نخبگان سیاسی و نظامی و سران قبایل و گروه‌های مذهبی و قومی مهم‌ترین راهکار جهت خروج از این بحران است. شورای نظامی گینه در زمان حال از سوی برخی از کشورهای منطقه همچون سنگال و لیبریا مورد حمایت قرار گرفته ولی عوامل سیاسی و امنیتی بویژه فشارهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای می‌تواند در آینده و بقای شورای نظامیان این کشور به طور مستقیم تاثیرگذار باشد. امنیت و ثبات در کشور گینه به‌طور مستقیم در روند صلح و امنیت کشورهای همسایه بویژه لیبریا و سیرالئون نقش کلیدی خواهد داشت.

ارسال نظر
captcha
پربیننده