مصطفي جلالي‌فخر:
مسؤول محترم صفحه فرهنگ روزنامه «وطن‌امروز». با سلام و احترام، همانگونه كه مستحضريد در گفت‌و‌گوي حامد بهداد با چنگيز جليلوند، ايشان با اشاره به نقد من بر بازي‌شان در «دلخون» كه در شماره 398 ماهنامه «فيلم» چاپ شد و با مقدمه كوتاه تاييدي هوشنگ گلمكاني نيز همراه بود، لب به دشنام گشوده‌اند و اين‌بار كوشيدند تا با ناسزاگويي، متفاوت جلوه كنند.
قصد پاسخ متقابل ندارم اما چنين رفتارهايي نشانه نگران‌كننده‌اي است كه در صورت عدم كنترل و شيوع مي‌تواند حرمت‌هاي فرهنگي را مخدوش كرده و فضا را آلوده‌تر كند. به همين دليل خواهشمندم يادداشتي را كه در ادامه مي‌آيد درج بفرماييد؛ نه بر اساس قانون مطبوعات كه بر مبناي اخلاق حرفه‌اي و نگراني مشتركي كه نسبت به ناهنجاري‌هاي فرهنگي داريم.
در اين مطلب در باره بازي‌هاي پر از اغراق و جلوه‌گري‌ها و متفاوت‌نمايي بازيگر يادشده نوشتم و كوشيدم احساسات منفي حاصل از بازي عصبي‌كننده او در «دلخون» را در نوشته‌ام دخالت ندهم. در واقع از منظر غلوآميزترين و ضعيف‌ترين بازي كارنامه‌اش به نشانه‌ها و مصاديقي اشاره كردم تا مطلب به نظري كلي محدود نشود، آرام و منطقي و با استدلال و احترام. هوشنگ گلمكاني هم كه نظرش همواره برايم اهميتي فراتر از سردبيري‌اش دارد و از پيشكسوتان معتبر عرصه نقد در سينماي ايران است، معتقد بود كه نوشته مستدلي شده و خودش هم طي يادداشتي كوتاه، اين نظر را تاييد كرد. با شناختي كه از مصاحبه‌ها و عجيب‌گويي‌هاي اين بازيگر داشتم و خودشيفتگي مفرطي كه دارد، انتظار داشتم كه به بهانه‌اي از خودش واكنشي بروز دهد. ايشان كه با شوخي همكارش به وجد مي‌آيد و باور مي‌كند كه: «در دنيا تنها 3 بازيگر حق اغراق دارند، رابرت دنيرو، بهروز وثوقي و حامد بهداد». طبعا نمي‌تواند نقد را تاب بياورد. نخستین واكنش عمومي كساني كه مورد نقد واقع شده‌اند، ادعاي غرض‌ورزي با آنهاست كه خب تكراري‌تر از آن است كه جدي گرفته شود. اما واكنش ديگر بهداد در شماره اول مهر «وطن امروز»، جلوه نگران‌كننده‌تري داشت. او اين نوشته من (و چه بسا يادداشت سردبير) را به دليل سوءتغذیه و کهولت سن دانسته که فسفرهای مغز را کاهش می‌دهد و از بین می‌برد. روزگاري بود كه منتقدان را متهم مي‌كردند كه نقد نمي‌كنند، فحش مي‌دهند. حالا به نظر مي‌رسد كه مناسبات ناسالم و برخي آشفتگي‌هاي رواني در سطوح مختلف اجتماعي باعث عبور از حداقل‌هايي شده كه زماني به عنوان ضروريات آداب فردي و اجتماعي تلقي مي‌شدند. اين ناسزاگويي بيش از آنكه توهين به من يا گلمكاني باشد، جلوه نامحترم زنده‌شدن و تئوريزه كردن لمپنيسم است. كاري به اين ندارم كه ايشان در چه جور فضاي خانوادگي بزرگ شده و جزو زندگي شخصي ايشان محسوب مي‌شود؛ اما طبعا از كسي كه صاحب شغل و نامي در فرهنگ و هنر است، توقع اين است كه آداب و هنجار جامعه را بپذيرد و بتواند رفتارهاي هنجارشكن خود را مهار كند. اينكه حامد بهداد به خودش اجازه دهد براي نمايش قابليت‌هاي بدني‌اش در يك كنفرانس مطبوعاتي بپرد روي ميز و رفتارهاي سخيفي از خود نشان دهد، تنها به خود او بازنمي‌گردد. يا اينكه كسي بتواند در مصاحبه‌اش بي‌ادبي كند، صرفا به شوريدگي مبتني بر اغراق و غيرقابل‌پيش‌بيني بودن او مربوط نمي‌شود. كسي كه از حرمت‌هاي اجتماعي عبور مي‌كند، در واقع به كليت جامعه پيرامون بي‌حرمتي مي‌كند و مهم‌ترين آسيبي كه لمپنيسم به فرهنگ‌ها وارد كرده از اين راه بوده است. عبور از حداقل‌هاي آداب معاشرت عمومي، كل ارزش‌هاي پايه اجتماعي را به سخره مي‌گيرد. خودشيفتگي و خودنمايي ارتباط تنگاتنگي با هم دارند و اگر به افراطي برسد كه باعث افت پيش‌رونده و آزار اطرافيان شود، بايد در پي اصلاح آن بود، نه افتخار به استمرارش.
خوب است حامد بهداد بداند كه «هنرمندي» او بايد جلب توجه كند نه اينكه با رفتارهاي خلاف عرف در پي خودنمايي در مناظر عمومي باشد و متاسفانه مي‌بينيم كه به دشنام‌گويي هم رسيده است. بزرگان با احترام و ممارست به جلوه رسيده‌اند و حكايت بهلول و چاه نشان مي‌دهد كه ديده‌شدن با هر راهي، گاه چاهي مي‌شود. هر آنچه براي انجام يا گفتار به ذهن مي‌رسد، الزاما قابل اجرا نيست و وظايف مهمي بر عهده قشر خاكستري مغز آدمي است؛ از جمله كنترل تكانه‌هايي كه ممكن است از بخش ليمبيك مغز صادر شود (مثل فحاشي يا روي ميز پريدن يا زبان درآوردن در جلسه مطبوعاتي)... و اتفاقاً مغز براي انجام چنين وظايفي است كه به فسفر نيازمند است.
حامد بهداد جوان مستعدي است كه اگر بتواند نگاه واقع‌بينانه‌اي به خودش داشته باشد و تكانه‌هاي عصبي‌اش را كنترل كند، مي‌تواند آينده اميدواركننده‌اي داشته باشد. اطرافيان دلسوز بايد به جاي شوخي‌هايي در حد معادل‌پنداري او با براندو و دنيرو و پاچينو، به ياري‌اش بشتابند و در گام نخست به جاي تحسين‌هاي بي‌حساب، آداب اجتماعي و بديهيات مواجهه با احترام عمومي را به او گوشزد كنند.
توضيح «وطن امروز»:
پاسخ مصطفي جلالي‌فخر
به سخنان حامد بهداد در گفت‌و‌گو با چنگيز جليلوند، بدون دخل و تصرف در اين شماره چاپ شده و نظر شخصي اين منتقد است؛ «وطن امروز» آمادگي خود را براي درج نظرات حامد بهداد و ديگر منتقدان در اين باره اعلام مي‌كند.