گروه اجتماعي:
ضرورت بومی شدن علوم انسانی، تقویت میانرشتهایها، کاربردیسازی نتایج پژوهشها، سرمایهگذاری دولتی و حمایت از فعالیتهای علمی بخش خصوصی و ترسیم نقشه جامع علوم انسانی 5 محوري بود که وزیر علوم در افتتاحیه جشنواره فارابی با تاکید بر آن خواستار بررسی دقيق آنها از سوي شركتكنندگان در جشنواره شد. کامران دانشجو، وزیر علوم در چهارمین جشنواره بینالمللی فارابی که روز گذشته در سالن اجلاس سران برگزار شد حضور یافت و با بیان اینکه مایه مباهات است که توفیق یافتهایم در جشنواره ویژه تحقیقات علوم انسانی و اسلامی، میزبان اندیشمندان و دانشپژوهان داخل و خارج ایران باشیم، اظهار كرد: موجب افتخار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است که این جشنواره را زمانی برگزار میکند که مساله علوم انسانی با عنایت ویژه رهبر فرزانه انقلاب، بیش از هر زمان دیگر، کانون توجه محافل علمی و دانشگاهی قرار گرفته است. دانشجو با بیان اینکه خوشبختانه ظهور انقلاب اسلامی، بهترین گواه تاریخی، به سیر متفاوت تکامل اجتماعی و فرهنگی، جامعه ایرانی است، اظهار كرد: انقلاب اسلامی در زمان فقدان هویت و معنا، در عرصه فرهنگ و دانش تحولاتی، عظیم را موجب شد تبیین ابعاد و مبانی آن همچنان در بخشهای بسیاری، ناگفته و بعضا مغفول مانده است و همین حوزه اساسی که محور آن علوم انسانی است مورد تاکید و تذکر مکرر مقام معظم رهبری قرار گرفته است. وزیر علوم در ادامه سخنانش به 5اندیشه محوری رهنمودهای رهبری اشاره و ابراز امیدواری کرد که علاوه بر بررسیهای عالمانه در این جشنواره در سیاستگذاریهای آتی وزارت علوم، تحقیقات در آموزشوپرورش، علوم انسانی به نحوه شایسته پیگیری شود. وی به لزوم بومی شدن علوم انسانی اشاره کرد و گفت: همانگونه که پیشتر عنوان شد مبانی غنی و میراث کهن اسلامی- ایرانی، بستر را برای تولید دانش بومی در حوزههای مختلف علوم انسانی فراهم کرده است ولی متاسفانه امروز فهم ترجمهای از علوم انسانی و رویارویی منفعلانه با فرهنگ غربی، مانعی بر سر راه تولید بومی علوم انسانی ایجاد کرده است. وی در همین زمینه ادامه داد: از این رو بازنگری در محتوای رشتههای علوم انسانی در جهت تطبیق بیشتر آن با مبانی بومی فرهنگ اسلامی- ایرانی و تقویت روحیه نقادی در میان استادان، دانشجویان و پژوهشگران حوزههای گوناگون علوم انسانی، مورد توجه وزارت علوم قرار گرفته است و باید برای بهرهگیری هر چه بیشتر از این ذخایر و ظرفیتها برنامهریزی اصولی و جامع صورت پذیرد. وزیر علوم مساله دوم را تقویت میانرشتهایها در علوم انسانی خواند و اظهار كرد: میانرشتهگرایی در علوم انسانی اتفاق بزرگی است که بویژه در چند سال اخیر در ساختار برنامهریزیهای تحقیقاتی و آموزشی دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی رخ داده است. دانشجو گفت: میانرشتهای شدن علوم انسانی موجب میشود مفاهیم و معانی همسان در رشتههای مختلف در یک الگوی واحد تعریف و در تعاطی افکار و تضارب ایدهها و اندیشهها، معانی جدید حاصل شود و نظریههای نو و افقهای فکری تازه پدید آید. وی با بیان اینکه مطالعات میانرشتهای میتواند فرصت را برای ورود دیدگاهها و نگرشهاي تازه به یک رشته فراهم آورد، افزود: این مساله به شکلگیری نگاهی فلسفی منتهی شود که در نتیجه آن نظریههای رایج علوم انسانی، مورد بازنگری قرار گیرد. وزیر علوم کاربردیسازی نتایج پژوهشهای علوم انسانی را یکی دیگر از محورهای حائز اهمیت خواند و خاطرنشان کرد: نقصانهای موجود در نظام آموزش عالی کشور در گذشته سبب شده است تا حوزههای مختلف علوم انسانی کمتر دست به تولید پژوهشهایی بزنند که نیازهای کاربردی جامعه در حال رشد و پیشرفت ما را بر طرف سازد. دانشجو با بیان اینکه اکنون تلاش میشود با نیازسنجی ملی و منطقهای، آموزش علوم انسانی به سویی سوق یابد که شکاف عمیق میان پژوهش در علوم انسانی و حوزه کاربرد و سیاستگذاری، از میان برداشته شود، تصریح کرد: تاسیس رشتهای جدید و کاربردی، بر مبنای همین جهتگیری کلی است. وی در ادامه بر سرمایهگذاری دولتی و حمایت از فعالیتهای علمی بخش خصوصی تاکید کرد و اظهار داشت: بخش دولتی و در راس آن وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برخود فرض میداند با سرمایهگذاری مناسب در جهت توسعه و تعالی علوم انسانی در ابعاد مختلف علمی، آموزشی و پژوهشی بکوشد و شرایط فرهنگی و اجتماعی مساعد برای نظریهپردازی را در قالب کرسیهای نقد، مناظره و نظریهپردازی فراهم سازد. وزیر علوم همچنین یادآور شد: ایجاد نهادهای
علمی -پژوهشی همچون پژوهشگاهها، کانونهای تفکر و برگزاری جشنوارههای بینالمللی و اختصاصی برای علوم انسانی، بویژه جشنواره بینالمللی فارابی، از نشانههای تمایل بخش دولتی برای سرمایهگذاری در علوم انسانی است، لیکن در کنار این حمایت، واگذاری امور، در راستای سیاستهای اصل 44 در زمینه آموزش و پژوهش علوم انسانی و انتشار آثار تولیدي مربوط به این حوزه به بخش خصوصی از برنامههای دیگر ما است که خوشبختانه نهادهای خصوصی آموزش و پژوهش در علوم انسانی، توانایی و ظرفیت خود را برای شکوفاسازی تواناییهای بالقوه تولید علم بومی انسانی، در بخشهای مختلف نشان دادهاند. دانشجو همچنین به ترسیم نقشه جامع علوم انسانی در همین زمینه تاکید کرد و گفت: نقشه جامع علوم انسانی کشور کمک میکند تا مشخص شود که موقعیت هر رشته کجاست؟ و نظریهها، در رشتههای مختلف چه جایگاهی دارند و رابطه نظریات مختلف با یکدیگر و با نیازهای واقعی جامعه چگونه است؟
وی در پایان افزود: ترسیم و تهیه نقشه جامع علوم انسانی کمک میکند تا از انباشت نظریهها جلوگیری شود، ربط نظریهها مشخص شود و تحقیقات در علوم انسانی سامان یابد، با ترسیم نقشه جامع علوم انسانی، محورهای کاری جشنوارههای بزرگی همچون جشنواره بینالمللی فارابی نیز تعیین میشود و در حوزه علوم انسانی کشور، انسجام و یکپارچگی شکل گرفته و نقشه راه در اختیار طالبان علم، محققان و پژوهشگران آن حوزه قرار میگیرد.
ابلاغ آییننامه جدید دکترا تا پایان هفته
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در حاشیه این جشنواره در میان خبرنگاران حاضر شد و اظهار كرد: آییننامه جدید دکترا تا پایان هفته به دانشگاهها ابلاغ میشود. کامران دانشجو گفت: آییننامه برگزاری آزمون سراسری دکترا به تازگی ارائه شده است و پس از مطالعه این آییننامه تا پایان هفته آن را به دانشگاهها ابلاغ خواهیم کرد.