۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۰۳

دموکرات‌ها بر لبه تیغ

دکتر حسین افتخاری

 

کمتر از 2 هفته به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا باقی است. باراک اوباما، رئیس‌جمهور دموکرات آمریکا و حزب متبوعش بشدت در تکاپو هستند تا آرای مردم این کشور را به دست آورند اما تصویر عمومی و اولیه انتخابات آمریکا نشان می‌دهد در شرایط فعلی جمهوریخواهان وضع بهتری نسبت به دموکرات‌ها دارند. نارضایتی مردم از حکومت دموکرات‌ها از یکسو و تبلیغات و شانتاژ سیاسی جناح رقیب یعنی لابی‌های صهیونیستی، جمهوریخواهان و نئوکان‌ها از طرف دیگر موجب می‌شود حزب حاکم فعلی وضع خوبی نداشته باشد. نکته دوم اینکه لابی صهیونیستی در شکل‌دهی این نتیجه نقش مهم و برجسته‌ای داشته و تمایل دارد سیاست‌های آمریکا‌یی در حوزه خاورمیانه اسرائیلی‌تر شود که این زمینه در جمهوریخواهان و نئوکان‌ها وجود دارد.

سؤال این است که آمريكايي‌ها برای برون‌رفت از بن‌بست‌ها و بحران‌هایی که دارند چه اقداماتی می‌توانند انجام دهند و چند دسته گزینه اصلی را در پیش روی خود دارند؟ به نظر می‌رسد این گزینه‌ها از 2 محور کلی خارج نیست؛ اول اینکه آمریکا‌یی‌ها تمام سیاست‌های فعلی را با مقداری ترمیم و اصلاحات به اجرا بگذارند. در این شرایط انتظار نمی‌رود که وضع آمریکا تغییر عمده‌ای داشته باشد و نتایج بزرگی را کسب کند. گزینه دوم این است که آمریکا‌یی‌ها روی سیاست‌هایی متناسب با نگاه جمهوریخواهان و لابی‌های صهیونیستی دست بگذارند که در این صورت گونه‌ای فرار به جلو و اجرای سیاست‌های افراطی‌ در حوزه‌های مختلف را انجام داده‌اند. به این معنا که آنها در حوزه‌های اروپا، روسیه، جنوب شرق آسیا و خاورمیانه دست به اقدامات افراطی بزنند. اگر این اتفاق بیفتد آمریکا‌یی‌ها باید برای حل مشکلات اقتصادی و برای به هم زدن ژئوپلتیک حوزه‌های یاد شده به نفع خودشان، سیاست‌های جنگ افروزانه دوره بوش را در پيش گرفته یا مقدمات اجرا شدن آن را فراهم کنند. پیشاپیش برای همگان روشن است که این سیاست‌های افراطی هزینه آمریکا‌یی‌ها را در حوزه‌های مختلف افزایش می‌دهد و همچنین در درون جامعه صهیونیستی این پدیده همیشه منجر به این شده است که هزینه‌های این رژیم بالا برود به این معنا که اگر به فرض برای اقتدار رژیم صهیونیستی آمریکا‌یی‌ها به یک نکته نظامی فکر کنند و اسرائیل دست به اقدام نظامی بزند، کشورهای مرتجع منطقه در شرایط بدتری قرار می‌گیرند و افکار عمومی و مردم منطقه نسبت به حکومت‌هایی که وابسته به آمریکا هستند و همچنین نسبت به اسرائیل حساسیت و واکنش بیشتری را از خود نشان خواهند داد. به این شکل هم اسرائیل با هزینه بیشتری روبه‌رو می‌شود و هم آمریکا در موقعیت ژئوپلتیک خاورمیانه‌ای خود دچار خسارت جدی خواهد شد. افزون بر اين آمریکا از وضعیت فزاینده قدرت چین ناراضی است. اگر آنهابخواهند با سیاست‌های فعلی به پیش بروند حرکت روبه‌رشد قدرت چین با همین آهنگ پیش خواهد رفت و آمریکایی‌ها اقدامی جدی را نمی‌توانند به نفع خودشان انجام دهند، لذا باید در فکر جنگ‌افروزی نسبتا شديد در حوزه ژئوپلتیک منطقه جنوب شرق آسیا نیز باشند. این اتفاق می‌تواند در کره یا حوزه‌های دیگری که مورد توجه آمریکاست رخ دهد تا بتواند به نحوی جلوی گسترش نفوذ چین را بگیرد. روس‌ها از سیاست‌های آمریکا چندان راضی نیستند و اعتمادی هم به استمرار وضعیت فعلی ندارند، لذا آنها هم به یک دوره جدید فکر می‌کنند که باید به میزان کافی از آمریکایی‌ها امتیاز بگیرند. بنابراین به نظر می‌رسد روسیه نیز از سال آینده برخی سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی خود را نسبت به آمریکا تغییر دهد و در این حوزه هم امکان اینکه سطحی از چالش‌ها شکل بگیرد، وجود دارد.

در حوزه اروپا، کشورهای اروپایی مانند انگلیس و فرانسه و سایر کشورهایی که با بحران اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند، ناچار هستند به نوعی توازن را در مناسبات خود با آمریکا و سایر حوزه‌های قدرت اقتصادی برقرار کنند. در این حوزه‌ها نیز آمریکایی‌ها ناچار خواهند بود که یا وضعیت فعلی را ادامه دهند که به واگرایی بیشتر این کشورها از سیاست‌های آمریکایی منتج و منجر خواهد شد یا باید یک سیاست تند و افراطی را به اجرا بگذارند تا از این طریق آنها را به دنبال خود بکشند که از این طریق هم باز هزینه کشورهای مذکور افزایش یافته و با شرایط دشوارتری مواجه خواهند شد. به عنوان مثال در افغانستان با آمدن جمهوریخواهان سیاست‌های جنگی جدید در دستور کار قرار می‌گیرد که این مساله هم ناتو و هم نیروهای آمریکایی را با یک فرسایش جدی در توان، امکانات و قدرت مواجه خواهد ساخت. در نتیجه وضعیت چشم‌انداز آمریکا و شرایط استراتژیک این کشور در حوزه ژئوپلتیک مهم جهانی، چشم‌انداز مطلوبی را برای آمریکایی‌ها نشان نمی‌دهد و آنها چه بخواهند ادامه سیاست‌های فعلی را داشته باشند، چه نخواهند سیاست‌های افراطی را دنبال کنند، اوضاع دنیا به جای یکجانبه‌گرایی و جهان یک قطبی بشدت به سمت شرایط چند‌قطبی حرکت می‌کند و نکته مهم این است که تمام حوزه‌های ژئوپلتیکی متاثر یا دنباله‌رو از سیاست‌های آمریکا‌یی هستند و بشدت با افزایش هزینه مواجه خواهند شد. در حوزه خاورمیانه انتظار می‌رود که آمریکا‌یی‌ها به صورت جدی‌تر از حوزه‌های دیگر وارد عمل شوند که به جهت وجود مراکز مهم انرژی جهان در این نقطه ناچار خواهند بود آن را به‌عنوان گام اول برای ایجاد نوعی هژمونی فراگیر بین‌المللی برای خود ثبت کنند که باید انتظار داشت نخستین سیاست‌های تغییر یافته آمریکا‌یی در حوزه خاورمیانه شکل بگیرد، لذا انتخابات نوامبر یک نقطه آغاز برای وضعیت‌های بدتر آمریکا در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی است.

ارسال نظر
captcha
پربیننده