امید صبوری:
از همان نخستین روزهای طرح بهرهگیری از ظرفیت شبکه نمایش خانگی، اصلیترین دغدغه طراحان، کیفیت مواجهه دلالان و تکثیرکنندگان غیرمجاز تولیدات فرهنگی با اين طرح و میزان توفیق در مقابله با آنها بود؛ دغدغهای که ریشه در سابقه این دلالان در توزیع و فروش برخی محصولات پرمخاطب داشت. با وجود این اما تمهیدات بسیاری برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی در نظر گرفته شد تا توزیع سریال از طریق شبکه نمایش خانگی با 2 مجموعه «قلب یخی» و «قهوه تلخ» کلید بخورد. استقبال مخاطبان از این دو مجموعه و انتشار گزارشهایی مبنی بر گردش مالی نجومی تولیدکنندگان این محصولات اما سرانجام شاخکهای دلالان را به حرکت درآورد تا دست به کار شوند و بهزعم خود از این خوان گسترده بیبهره نمانند! اخبار و گزارشهای دقیق درباره میزان نفوذ این دلالان به شبکه توزیع این دو مجموعه هنوز منتشر نشدهاست اما بهرغم تأکید مهران مدیری مبنیبر «کپی نشدن» این مجموعه، هفته گذشته یکی از نشریات سینمایی در گزارشی مبسوط از عرضه 12 قسمت ابتدایی این مجموعه در یک بستهبندی واحد و فروش آن با حداقل قیمت خبر داده بود. روزگذشته نیز یکی از خبرگزاریها در گزارشی خبر از ورود «قلب یخی» به شبکه نمایش خانگی داد، اتفاقی که به گفته مشاور ارتباطات رسانهای این مجموعه لطمه قابل توجهی به
تهیهکنندگان واردکردهاست.
سریالی با 5/2 میلیون مخاطب
«قلب یخی» در قیاس با رقیب قدر خود «قهوهتلخ»، حائز امتیازی است که فروش و توجه مخاطبان به آن را قابلتوجهتر میکند. این مجموعه نه فقط فضایی طنز و مفرح ندارد که با توجه به آنچه در 9 قسمت تا به امروز منتشر شده آن تصویر شدهاست داستانی پیچیده و بکر دارد و همراه کردن مخاطب با این سوژه بهنسبت ثقیل تلاش دوچندانی را میطلبیده است. «قلب یخی» تا به اینجا موفق بوده اما هنوز دستاندازهای قابل توجهی پیشرو دارد. عبور از حاشیهسازی برخی محافل خبری درباره توقیف سریال یا اختلافنظر بازیگران در زمینه کیفیت ادامه همکاری با گروه را میتوان در همین راستا دانست اما بیتردید عبور از هیچ کدام از این دستاندازها دشوارتر از مقابله با دلالان نیست، چه اینکه مشاور ارتباطات رسانهای «قلب یخی» در گفتوگویی اعلام کردهاست: «آمدن قهوه تلخ به بازار تأثیری در فروش قلب یخی نداشتهاست. این سریال علاقهمندان خود را پیدا کرده و به طور متوسط در هفته نخست هر توزیع، از 700 هزار نسخه، 600 هزار نسخه به فروش میرسد و 100 هزار نسخه باقیمانده هم به مرور خریداری میشود.» به گفته این مقام مسؤول در پروژه، طبق آمارمجموعه «قلب یخی» در هر توزیع 600 هزار خریدار ثابت دارد که با احتساب 4 بیننده برای هر خرید، میتوان مخاطبان این سریال را 2 میلیون و 400 هزار نفر تخمین زد. همین حجم مخاطب و بالطبع گردش مالی هم سبب آغاز به کار دلالان شدهاست. خبرگزاری ایسنا در گزارش روز گذشته خود درباره قاچاق این سریال نوشت: «تكثير غيرمجاز فيلمهاي سينمايي ايراني و خارجي و فروش آنها توسط دلالان در معابر و خيابانها اين بار گريبان سريالهاي شبكه نمايش خانگي را گرفته است تا جايي كه دستفروشان داخل قطار مترو هم همه قسمتهاي ارائه شده از سريال «قلب يخي» را در قالب يك ديويدي و به شكل غيرقانوني به فروش ميرسانند». براساس این گزارش در كنار تكثيرغيرمجاز سريالهاي شبكه نمايش خانگي، برخي شبكههاي ماهوارهاي نيز اين مجموعهها را روي آنتن ميبرند و «قلب يخي» هماينك از شبكه «fmtv» پخش ميشود. البته دقيقا مشخص نيست كه آيا اين سريالها توسط خود سازندگان به شبكههاي ماهوارهاي عرضه يا فروخته ميشود يا صاحبان شبكههاي ماهوارهاي بدون رعايت كپيرايت اين فيلمها و سريالها را روي آنتن ميبرند.
از تلاشهای ستادی تا طرح شبنم
در راستای مواجهه با این وضعیت هم مديرعامل موسسه رسانههاي تصويري و رئيس ستاد مبارزه با محصولات سمعي و بصري غيرمجاز در نشست خبري هفته گذشته خود، اعلام آمادگي كرد فيلمهايي كه كنار خيابان عرضه ميشوند را جمع و با آنها مبارزه كنند. محمدرضا عباسيان گفته بود: ما براي اين كار نياز به حمايتهاي شهرداري داريم و شهرداري هم تاكنون اقدامي در اين زمينه صورت نداده است. در كنار تلاشهاي ستاد مبارزه با محصولات سمعي و بصري غيرمجاز، پروژه شبنم نيز راهاندازي شدهاست. با اجراي پروژه شبنم، روي هر قلم كالا يك باركد
دو بعدي منحصر به فرد درج ميشود كه اين باركد حاوي اطلاعات كامل درباره كالا بوده و قابليت استعلام اصل و تقلبي بودن كالا از طريق گوشي تلفن همراه دوربيندار و ارسال پيامك به سامانه شبنم را دارد. باید زمان بگذرد تا بتوان تأثیر این تلاشها و طرحها را در جلوگیری از فعال شدن بیش از پیش دلالان ارزیابی کرد.