جمهوری اسلامی ایران که بر اساس بسیاری از شاخص‌ها در جمع
20 کشور اول دنیاست، امروز نه تنها جایگاه ویژه‌ای را در سطح منطقه بلکه در سطح دنیا به خود اختصاص داده است. اگر بپذیریم کشور در برخی زمینه‌ها از عدم توسعه رنج می‌برد، حداقل می‌توان اذعان کرد در بعد بهره‌گیری از سرمایه‌های عظیم انسانی سرآمد هستیم.صنعت برق و تولید انرژی الکتریکی به‌عنوان یک صنعت زیربنایی در دنیا مطرح است و بدون شک هرگونه پیشرفتی در دنیا در هر زمینه‌ای مدیون و مرهون رشد و توسعه این صنعت است. صنعت نیروگاهی در واقع محل تلاقی آخرین یافته‌های مهم‌ترین گرایش‌های مهندسی و علوم است. این صنعت عظیم در دل وزارتخانه‌ای شکل گرفته که بر اساس بسیاری شاخص‌ها از جمله حجم سرمایه‌گذاری انجام شده، نیروی انسانی شاغل در این وزارتخانه و گستردگی آن در سطح کشور تا دوردست‌ترين روستاها، بدون شک یکی از مهم‌ترین وزارتخانه‌های کشور و بر اساس برآوردی دارای سهم 20 درصد در کل کشور است.اگرچه همواره می‌توان...
...توجیهات و دلایل گوناگونی را برای ناکارآمدی‌ها و نواقص در کار بیان کرد و گرمای تابستان گذشته که در 70 سال گذشته بی‌سابقه بوده است یک دلیل واقعی برای مشکلات تابستان گذشته می‌تواند تلقی شود، لیکن از شکننده بودن وضع برق کشور نیز نباید غافل بود. به‌رغم همه تلاش‌هایی که در چند سال گذشته معمول شده، همچنان شبکه برق کشور از عدم وجود ذخیره مناسب رنج می‌برد و این شایسته نظام جمهوری اسلامی ایران نیست. برای نخستین‌بار در وزارت نیرو در دولت دهم موفق به تنظیم برنامه‌ای جامع و میان‌مدت برای 5 سال آینده شدیم. این برنامه بر اساس شعار مطرح شده توسط مقام معظم رهبری برای سال 1389 به‌عنوان سال همت مضاعف و کار مضاعف تنظیم شده است. شعار این برنامه کاهش هزینه‌ها، سرعت در اجرا، شفاف‌سازی و بهره‌وری است. وزارت نیرو با سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت، نظارت و تدوین ضوابط و مقررات بسترهای لازم برای رشد این صنعت را در قالب هماهنگی بین همه فعالان بخش خصوصی و نقش‌آفرینان فراهم می‌کند. همانطور که در تابستان سال‌جاری ملاحظه شد، مصرف برق با توجه به افزایش کم‌نظیر درجه حرارت موجب شد که در بسیاری از روزهای تابستان دارای 2 پیک مصرف نسبتا نزدیک به یکدیگر باشیم. این خود نشان‌دهنده لزوم توجه ویژه به کاهش تلفات و مدیریت مصرف است. کشور ما در این زمینه بسیار جای کار و فعالیت دارد. تخصیص بودجه‌های مناسب برای افزایش بهره‌وری در بخش تولید با نوسازی نیروگاه‌ها، به همراه تخصیص بودجه برای کاهش تلفات شبکه از اقدامات وزارت نیرو است. علاوه بر این، لازم است در بخش مصرف نیز با ابزارهای مختلف فرهنگی، آموزشی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در کاهش مصرف کوشا باشیم تا مردم در اجرای قانون هدفمندی، ما را در کنار خود برای اصلاح‌الگوی مصرف ببینند. همزمان با اقدامات اشاره شده در زمینه افزایش بهره‌وری، لازم است در افزایش ظرفیت تولید نیز حداکثر توانمندی‌ها و مساعی کشور را به کار بگیریم. رشد سریع دیگر بخش‌ها از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی گرفته تا دیگر صنایع نظیر فولاد و خودروسازی و همچنین بخش کشاورزی و فرآوری محصولات کشاورزی، همگی نیازمند رشد سریع تولید انرژی نیز هست. عزم دولت برای افزایش سطح رفاه زندگی بخش قابل توجهی از مردم که تاکنون کمتر از مواهب خدادادی این کشور بهره‌مند بوده‌اند و به طور کلی بخش خدمات نیز نیازمند رشد سریع تولید است. افزایش بهره‌وری بخش تولید به همراه ایجاد تنوع در روش‌های تولید به تنهایی کفایت امر نمی‌کند و بنا بر دلایل گوناگونی همچنان نیازمند توسعه نیروگاه‌های حرارتی هستیم. علاوه بر این باید، به افزایش بازده نیروگاه‌های حرارتی کشور حداقل به میزان سالانه یک درصد و رساندن بازده به 41 درصد، طراحی و ساخت نیروگاه‌های بادی و توربین‌های برقابی متوسط و بزرگ، افزایش ظرفیت نصب شده نیروگاه‌های مبتنی بر استفاده از انرژی‌های نو و تجدیدپذیر به سطح 3 درصد، کاهش خروج اضطراری واحدهای تولید برق، واگذاری 50 درصد ظرفیت نیروگاهی به بخش خصوصی که مجموعه‌ای از رئوس برنامه‌های بخش برق و انرژی کشور هستند نیز پرداخت. در کنار این موارد لازم است به موضوع مهم توسعه تولید همزمان برق و انرژی که جزو قطعی سیاست‌های برق کشور است، اشاره کنیم. ایجاد سازمان توسعه‌ای مطابق با اصل 44 قانون اساسی به منظور توسعه تولید همزمان برق و حرارت به منظور زمینه‌سازی برای احداث 3هزار مگاوات نیروگاه‌های تولید پراکنده با اولویت تولید همزمان برق و حرارت از مجموعه برنامه‌هایی است که در بخش برق کشور دنبال می‌شود. از دیگر سیاست‌های تدوین شده کشور که موید لزوم توسعه توان کشور در احداث نیروگاه‌های حرارتی است، می‌توان به برنامه تبدیل گاز به عنوان انرژی اولیه در کشور به برق و سپس انتقال انرژی از طریق خطوط انتقال اشاره کرد. افزایش ظرفیت تبادل برق به پاکستان تا سطح 150 مگاوات، عراق به 1000 مگاوات و ترکیه به 500 مگاوات در دستور کار است. همچنین برقراری ارتباط الکتریکی ایران – آذربایجان– روسیه با ظرفیت 700 مگاوات، اتصال به شبکه اروپا، اتصال به شبکه برق آفریقا، امارات، قطر، بحرین و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس نیز در دستور کار است و این مهم مگر با حصول اطمینان از وجود نیروگاه‌های آماده به کار در کشور به دست نخواهد آمد. تامین مالی برای انجام این پروژه‌ها نیز از موضوعات مهم کشور است که امید می‌رود با تدوین ضوابط مناسب زمینه سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها بیش از پیش فراهم شود. وزارت نیرو از ساختار منسجم، قوی و پیش‌رونده و پیش‌برنده و پروژه‌محوری برخوردار است. هر عضو آن وظایف خود را به درستی انجام می‌دهد. قوت این وزارتخانه صرفا محدود به خود وزارتخانه نمی‌شود. اکنون به یکی از نقاط قوت دیگر آن اشاره می‌کنیم. یکی از دلایل موفقیت در مدیریت و گذر از آنچه در تابستان پیش آمد، این بود که با وجود مشکلات مالی عدیده و عدم تامین اعتبار کافی، پروژه‌های این وزارتخانه بویژه در بخش افزایش ظرفیت تولید طبق برنامه‌ریزی قبلی به پیشرفت خود ادامه دادند. به جرات می‌توان ادعا کرد که انسجام و تعهد در صنعت برق، اجزای آن را به صورت یک خانواده درآورده است و همین یکپارچگی است که صنعت برق را به راحتی قادر می‌کند به استقبال بحران‌های دشوار رفته و آن را به راحتی مدیریت کرده و از آن عبور کند.
* وزير نيرو